Öğretmen Liderliğine İlişkin Yapılan Çalışmaların İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması

Purpose: The purpose of this study was to analyze the studies conducted from 2000 to 2016 in a holistic point of view, to determine the research tendency in teacher leadership studies and to detect the differences and similarities of teacher leadership studies.

Design & Methodology: The populations of the study conducted through descriptive content analysis as one of the content analysis forms and categorical analysis techniques were studies that were indexed about teacher leadership in Council of Higher Education Thesis Center, TUBITAK ULAKBIM Social and Human Sciences Database, Google Scholar, ERIC and EBSCOhost. The sample of the study described through purposeful sampling method consisted of 50 studies (19 thesis - 31 articles) that were conducted in Turkey from 2000 to 2016 and were open to access. The data of the study were gathered through The Form for Analysing Studies on Teacher Leadership.”

Findings: The results of the study revealed that the national studies on teacher leadership were conducted mainly the years between 2012 and 2016 and that most of the teacher leadership studies were single-authored and conducted in İstanbul, Mediterranean Region and West Anatolia. The results also mirrored that most of the studies on teacher leadership were articles and conducted in primary education level. Majority of the studies examined demographic variables as independent variables, were designed in quantitative research method, used surveys to gather data and simple random sampling method to choose the participants and descriptive analyses to analyze the data.

Conclusion & Suggestions: Results of the current study were discussed in line with the related literature and some suggestions were presented.

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2000-2016 yılları arasında öğretmen liderliği konusunda yapılan çalışmaların kapsamlı ve bütüncül bir şekilde analiz edilmesi, öğretmen liderliği alanındaki eğilimin belirlenmesi ve öğretmen liderliği konusunda yapılmış olan çalışmaların benzerlik ve farklılıklarının ortaya konmasıdır.

Yöntem: İçerik analizi türlerinden betimsel içerik analizi yöntemi ve kategorik çözümleme tekniği kullanılarak yürütülen mevcut çalışmanın evrenini YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı, Google Akademik, ERIC ve EBSCOhost veri tabanlarında dizinlenen öğretmen liderliğiyle ilgili çalışmalar oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen araştırmanın örneklemini, 2000-2016 yılları arasında Türkiye’de yapılan ve erişime açık olan toplam 50 (19 tez - 31 makale) çalışma oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırma grubu tarafından geliştirilen Öğretmen Liderliğine İlişkin Yapılan Çalışmaları İnceleme Formu aracılıyla toplanmıştır.

Bulgular: Araştırma sonuçları, öğretmen liderliği ile ilgili ulusal çalışmaların daha çok 2012-2016 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, üretilen çalışmaların daha çok tek yazarlı olduğunu, çalışmaların en çok İstanbul, Akdeniz ve Batı Anadolu’da yürütüldüğünü, yapılan çalışmaların yarıdan fazlasını makalelerin oluşturduğu, çalışmaların çoğunluğunun ilköğretim kurumunda gerçekleştirildiğini, öğretmen liderliği konusunda yapılan çalışmalarda çoğunlukla demografik değişkenlerin bağımsız değişken olarak çalışıldığını, çalışmaların çoğunlukla nicel yöntemlerle yapıldığı, yapılan çalışmaların yarıdan fazlasında veri toplama aracı olarak anketin kullanıldığını, örneklemlerin genelde basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlendiğini ve analiz yöntemi olarak çoğunlukla betimsel istatistiklerin kullanıldığını göstermektedir.

Sonuçlar ve Öneriler: Araştırma sonuçları ilgili alan yazınla ilişkili bir biçimde tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.