“Pırıl” Çizgi Filminin Erken Çocukluk Dönemi Matematik İçerikleri Açısından İncelenmesi

Öz

Matematik erken çocukluk döneminden itibaren çocukların hayatında yer almaktadır. Çocuklar okul öncesi eğitim kurumuna başlamadan önce informal biçimde, bir eğitim kurumuna devam ederken formal biçimde matematikle karşılaşmaktadırlar. Çocukların öğrenmelerinde yer alan matematik farklı aracılarla, materyallerle ya da deneyimlerle çocuklara sunulmaktadır. Günümüzde ise gelişen teknoloji ile birlikte çocuklara sunulan materyaller değişmektedir. Eğitsel amaçlı, uygun senaryolara sahip ve doğru mesaj verebilen çizgi filmler de birer öğretim materyali olabilmektedir. Yapılan bu çalışmada TRT Çocuk kanalında yayınlanan Pırıl çizgi filminin erken çocukluk dönemi matematik içerikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada doküman incelemesi yapılmıştır. Araştırmada çizgi filmde yer alan matematiksel içerikler için araştırmacı tarafından oluşturulmuş kontrol listesi kullanılmıştır. Kontrol listesinde yer alan matematiksel kavram ve beceriler alan yazın incelenerek belirlenmiştir. Çalışmada tüm bölümler izlenmiş, her sahnede görülen matematiksel içerik kontrol listesine işaretlenmiş ve doğrulanması amacı başka bir uzmandan aynı sahnelere ilişkin incelemelerde bulunması istenmiştir. Nitel veri analiz programı ile kontrol listelerinde ortaya çıkan kavram ve sözcükler tespit edilmiştir. Çizgi film matematik içerikli bir senaryoya sahiptir. Çizgi filmde hem okul öncesi dönemde olması gereken hem de ilkokul birinci ve ikinci sınıf düzeyine ait matematiksel kavram ve becerilere ait içerikler görülmüştür. Matematik içeriklerinden sıklıkla ritmik sayma becerisine yer verildiği görülmüştür. Çizgi film içerisinde yer alan matematiksel içerikler şarkılar ve görsel ögeler ile desteklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çizgi film
• okul öncesi
• matematik eğitimi

Analysis of the Cartoon "Pırıl" in Terms of Early Childhood Mathematics Content

Öz

Mathematics has been a part of children's lives since early childhood. Children encounter mathematics informally before starting preschool education and formally while attending an educational institution. Mathematics, which takes part in children's learning, is presented to children through different mediators, materials or experiences. Today, with the developing technology, the materials presented to children are changing. Cartoons with educational purposes, appropriate scenarios and the right message can also be teaching materials. In this study, it was aimed to examine the Pırıl cartoon broadcasted on TRT Çocuk channel (The Turkish Radio and Television Corporation - TRT; Turkish: Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu) in terms of early childhood mathematics content. Document analysis was used in the study. In the study, a checklist created by the researcher was used for the mathematical content in the cartoon. The mathematical concepts and skills in the checklist were determined by reviewing the literature. In the study, all episodes were watched, the mathematical content seen in each scene was marked on the checklist, and another expert was asked to examine the same scenes for verification. The concepts and words that appeared in the checklists were identified with the qualitative data analysis program. The cartoon has a scenario with mathematics content. The cartoon contains mathematical concepts and skills that belong to both the preschool period and the first and second grade level of primary school. It was seen that rhythmic counting skill was frequently included in the mathematics content. The mathematical content in the cartoon is supported by songs and visual elements.

Anahtar Kelimeler

• cartoon
• preschool
• mathematic education

Kaynakça

1. Akıncı, A. ve Güven, G. (2014). Okul öncesi döneme yönelik çizgi filmlerde yer alan değerlere ait sözel ifadelerin sunumu: TRT çocuk kanalı örneği. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 5(16), 429-445.
2. Akman, B. (2002). Okul öncesi dönemde matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 244-248.
3. Alexandron, G., Keinan, G., Levy, B., & Hershkovitz, S. (2018, June). Evaluating the effectiveness of animated cartoons in an intelligent math tutoring system using educational data mining. In EdMedia+ Innovate Learning (pp. 719-730). Association for the Advancement of Computing in Education (AACE).
4. Artz, L. (2014). Animating hierarchy: Disney and the globalization of capitalism. Global media journal, 1(1), 1-17.
5. Bağcı, B. ve İvrendi, A. (2016). Türkiye’ de okul öncesi dönem matematik becerileri ve eğitimi araştırmaları: sentez çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(2), 395- 425.
6. Barak, M., & Dori, Y. J. (2011). Science education in primary schools: Is an animation worth a thousand pictures?. Journal of Science Education and Technology, 20(5), 608-620.
7. Bardakçıoğlu, P. ve Duran, E. (2022). Pırıl çizgi filminde doğal sayıların öğretimi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 6(3), 274-288.
8. Beltrán-Pellicer, P., Medina, A., & Quero, M. (2018). Movies and TV series fragments in mathematics: Epistemic suitability of instructional designs. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 26(1), 16-26.

9. Berber, A., Anilan, B., Odabaş, İ. N. ve Alkan, D. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının eğitimde çizgi filmin kullanımına ilişkin görüşleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 465-492.
10. Björklund, C., Magnusson, M. & Palmér, H. (2018) Teachers’ involvement in children’s mathematizing – beyond dichotomization between play and teaching, Euro-pean Early Childhood Education Research Journal, 26(4), 469-480.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
12. Cengiz, Ö., Küsmüş, G. İ. ve Ramazan, O. (2020). TRT Çocuk kanalında yayınlanan çizgi filmlerin gelişim alanlarına göre değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 271-287.
13. Clements, D. H., & Sarama, J. (2009). Learning and teaching early math. The learning trajectories approach. New York, NY: Routledge.
14. Coşkun, E. ve Köroğlu, M. (2016). Pepee ve Caillou çizgi filmlerinde kavram öğretimi. Milli Eğitim Dergisi, 45(210), 601-619.
15. Çakmaz, B. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim teknolojilerini kullanma durumlarının incelenmesi (Bolu ili örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
16. Demiral, U., Yamaner, E. ve Süklüm, N. (2016). Çizgi filmlerde verilen eğitimsel mesajlar; TRT Çocuk kanalı örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(45), 536-544.
17. Duman, A. E. ve Koçtürk, N. (2021). Yerli yapım bir çizgi filmin toplumsal cinsiyet rolleri açısından incelenmesi: Pırıl. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(Toplum & Siyaset), 83-92.
18. Erdoğan, S. ve Baran, G. (2003). Erken çocukluk döneminde matematik. Eğitim ve Bilim, 28(130), 32-40.
19. Ergün, S. (2012). The influence of violent TV cartoons watched by school children in Turkey. Acta Paulista de Enfermagem, 25(SPE2), 134-139.
20. Fırat, Z. S. ve Dinçer, Ç. (2020). Matematiksel kavramları içinde barındıran resimli öykü kitaplarının biçim ve içerik açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 664-685.
21. Fırat, Z. S., & Dinçer, Ç. (2018). Comparing the opinions and practices of preschool teachers’ about the use of natural mathematics language. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 9(4), 312-341.
22. Genç, M. (2013). Öğretmen adaylarının bilgisayar animasyonları hakkında görüşleri: hücre ve dokular örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2) 288-300.
23. Ghilzai, S. A., Alam, R., Ahmad, Z., Shaukat, A., & Noor, S. S. (2017). Impact of cartoon programs on children’s language and behavior. Insights in Language Society Culture, 2, 104-126.
24. Gülmez, E. (2019). Okul öncesi dönem kavram öğretiminde Youtube'un bir eğitim teknolojisi olarak kullanılması (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
25. Günbas, N. (2020). Students solve mathematics word problems in animated cartoons. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 8(2), 43-57.
26. Gürbüz, R. (2008). Olasılık konusunun öğretiminde kullanılabilecek bilgisayar destekli bir materyal. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(15), 41-52.
27. Güven, Y. (2010). Teacher views about intuition and estimation as ways of informal mathematics. Gifted Education International, 26(1), 74-86.
28. Habib, K. & Soliman, T. (2015). Cartoons’ effect in changing children mental response and behavior. Open Journal of Social Sciences, 3, 248-264. Doi: http://dx.doi.org/10.4236/jss.2015.39033
29. Hacısalihoğlu Karadeniz, M. (2014). Determining pre-school teachers’ use of technology in mathematics education . Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 4(2) , 119-144.
30. Hilčenko, S. (2012). Watching cartoons, and yet learning maths! Media, Culture and Public Relations, 3, (1), 53-57.
31. Hsin, C. T., Li, M. C., & Tsai, C. C. (2014). The ınfluence of young children's use of technology on their learning: A review. Journal of Educational Technology & Society, 17(4), 85-99.
32. İnan, T. (2016). Çizgi filmlerin okulöncesi çocuklarının problem davranışlarına etkisi. Journal of International Social Research, 9(43), 1432-1146.
33. Jurniaan, I. F., Ihmeideh, F. M., & Al-Hassan, O. M. (2012). Using computers in jourdanian preschool settings: the views of pre-school teachers. Australian Educational Computing, 27(1), 28-33.
34. Kandır, A. ve Orçan, M. (2010). Okul öncesi dönemde matematik eğitimi. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları. Khandelwal, A., & Gupta, M. S. (2018). Impact of cartoons on changing behaviour of children. SSRN.
35. Klibanoff, R.S., Levine, S.C., Huttenlocher, J., Vasilyeva, M. & Hedges, L.V. (2006). Preschool children's mathematical knowledge: The effect of teacher math talk. Developmental Psychology, 42(1), 59-69.
36. Konuk, N. ve Güntaş, S. (2019). Sosyal medya kullanımı eğitimi ve bir eğitim aracı olarak sosyal medya kullanımı. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 3(4), 1-25.
37. Kurt, E. (2014). TRT Çocuk kanalının 4-6 yaş grubu öğrencilerinin dil gelişimine etkisi hakkında öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon
38. MEB. (2013). Okul öncesi eğitim programı https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf
39. MEB. (2018). Matematik dersi öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=329
40. Mulligan, J., & Mitchelmore, M. (2013). Early awareness of mathematical pattern and structure. In L.Y. English & J. T. Mulligan (Eds.), Reconceptualizing early mathematics learning (pp. 29–45). Springer.
41. National Council of Teachers of Mathematics (NCTM). (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: NCTM.
42. Newton, K. J., & Alexander, P. A. (2013). Early mathematics learning in perspective: Eras and forces of change. In, ed. L. D. English and J. T. Mulligan, Perspectives on reconceptualizing early mathematics learning (s. 5–28). Dordrecht: Springer.
43. O'Day, D. H. (2007). The value of animations in biology teaching: A study of short-term and long-term memory retention. CBE: Life Sciences Education, 5, 155-163. https://doi.org/10.1187/cbe.07-01-0002
44. Oktavianingtyas, E., Salama, F. S., Fatahillah, A., Monalisa, L. A., & Setiawan, T. B. (2018, November). Development 3D animated story as interactive learning media with lectora inspire and plotagon on direct and inverse proportion subject. In Journal of Physics: Conference Series, 1108(1-012111),1-8. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1108/1/012111
45. Oruç, C., Tecim, E. ve Özyürek, H. (2011). Okul öncesi dönem çocuğunun kişilik gelişiminde rol modellik ve çizgi filmler. EKEV Akademi Dergisi, 15(48), 303-319.
46. Pandey, A., & Lenka, C., (2020). Impact of cartoon watching on overall development of school going children: A case study in Bhubaneswar city, Odisha. International Journal of Applied Research, 6(4), 334-344.
47. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.), Ankara: Pegem.
48. Pekdağ, B. (2005). Fen eğitiminde bilgi ve iletişim teknolojileri. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 86-94.
49. Pesen, C., Odabaş, A. ve Bindak, R. (2000). İlköğretim okullarında kullanılan matematik öğretim yöntemleri üzerine. Eğitim ve Bilim, 25(118), 32-34.
50. Rai, S., Waskel, B., Sakalle, S., Dixit, S., & Mahore, R. (2017). Effects of cartoon programs on behavioural, habitual and communicative changes in children. International Journal of Community Medicine and Public Health, 3(6), 1375-1378.
51. Ramani, G. B., Rowe, M. L., Eason, S. H., & Leech, K. A. (2015). Math talk during informal learning activities in Head Start families. Cognitive Development, 35, 15-33.
52. San Bayhan, P. S. & Artan, İ. (2007). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa Kültür Yayınları:İstanbul
53. Serhatlıoğlu, B. (2006). Televizyon programlarının okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş grubu çocuklarının zihin ve dil gelişimini etkileme biçimlerine yönelik öğretmen ve veli görüşlerinin belirlenmesi (Elazığ ili örneği). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
54. Shigehatake, Y., Yokota, C., Amano, T., Tomii, Y., Inoue, Y., Hagihara, T., ... & Minematsu, K. (2014). Stroke education using an animated cartoon and a manga for junior high school students. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 23(6), 1623-1627.
55. Soydan, S. B., Alakoç Pirpir, D., & Azak, H. (2017). Aggressive behaviours of 48-to 66-month-old children: predictive power of teacher–student relationship, cartoon preferences and mother’s attitude. Early Child Development and Care, 187(8),1244-1258.
56. Surani, S. R., Surani, S. S., Sadasiva, S., Surani, Z., Khimani, A., & Surani, S. S. (2015). Effect of animated movie in combating child sleep health problems. SpringerPlus, 4(1), 1-10. doi:10.1186/s40064-015-1130-4
57. Şahin, N. (2019). TRT’nin çocuklara yönelik çizgi filmlerinin Türkçe öğretimi ve değer aktarımı açısından incelenmesi. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 2, 1-10.
58. Şeker, P. T. & Alisinanoğlu, F. (2015). A survey study of the effects of preschool teachers’ beliefs and self-efficacy towards mathematics education and their demographic features on 48-60 month- old preschool children’s mathematic skills. Creative Education, 6, 405-414.
59. Şentürk, M. ve Turğut, M. (2011). Televizyon programları, reklamlar ve çocuklar. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 27(27), 63-88.
60. Talu, E. ve Yüzbaşıoğlu, F. (2020). Geleneksel sokak oyunlarının çocuk gelişimine katkılarının “Rafadan Tayfa” çizgi filmi üzerinden incelenmesi. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 4(2), 148-162.
61. Tripathi, P.; Singh, A. & Singh, A. (2016). The effect of cartoons on children. Asian Journal of Home Science Volume 11, Issue 2, 400-403.
62. TRT Çocuk (2023) https://www.trtcocuk.net.tr/piril
63. TRT Çocuk Pırıl. (2023). https://www.youtube.com/@trtcocukpiril
64. Türkoğlu, H. S. ve Türkoğlu, S. (2022). Çizgi filmlerde toplumsal cinsiyet rolleri, kalıp yargılar ve karakterlerin kurgu dağılımı üzerine bir analiz: TRT Çocuk kanalı örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (49), 48-65.
65. Ulaş Taraf, H. (2011). The use of authentic animated cartoons in teaching tenses to young l2 learners at a private primary school. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
66. Uzun, H., Güven-Yıldırım, E. ve Önder, A. (2020). Eğitsel filmlerin öğrencilerin başarı ve fen konularına yönelik ilgi düzeyine etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 17 – 35.
67. Ward, L. M., & Grower, P. (2020). Media and the development of gender role stereotypes. Annual Review of Developmental Psychology, 2, 177-199.
68. Yağlı, A. (2013). Çocuğun eğitiminde ve sosyal gelişiminde çizgi filmlerin rolü: Caillou ve Pepee örneği. International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(10), 707-719.
69. Yener, Y., Yılmaz, M. ve Şen, M. (2021). Çizgi filmlerde değer eğitimi: TRT Çocuk örneği. International Journal of Social Sciences and Education Research, 7 (2), 114-128.
70. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
71. Yıldız, C ve Ürey, M. (2014). Matematik öğretiminde film ve videoların önemi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 429-439.
72. Yıldız, C. (2013). Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik tarihini derslerinde kullanma durumlarının incelenmesi: HİE’den yansımalar. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
73. Yüksel, P. (2011). Using Digital storytelling ın early childhood education: A phenomenological study of teachers' experiences. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.