Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilirlik, Kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma Kavramlarına Yönelik Metaforik Algılarının Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler ve fen bilgisi öğretmen adaylarının “Sürdürülebilirlik”, “Kalkınma” ve “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramlarına yönelik metaforik algılarını incelemek ve karşılaştırmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu Akdeniz Bölgesi’nde bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi’nde eğitim gören son sınıf 55 sosyal bilgiler ve 55 fen bilgisi toplamda 110 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmada uzman görüşleri alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanan görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunda sosyal bilgiler ve fen bilgisi öğretmen adaylarına “Sürdürülebilirlik”, “Kalkınma”, “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramlarıyla ilgili benzetmeleri sorulmuştur. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, sosyal bilgiler ve fen bilgisi öğretmen adaylarının “Sürdürülebilirlik” kavramını sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden en çok sosyal boyutuyla ilişkilendirip ekonomik ve çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdiği; “Kalkınma” kavramını sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden en çok sosyal boyutuyla ve ekonomik boyutuyla ilişkilendirip çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdiği, fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden en çok ekonomik boyutuyla ilişkilendirip sosyal ve çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdiği, “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramını sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden en çok sosyal boyutuyla ilişkilendirip ekonomik ve çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdiği, fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden en çok ekonomik boyutuyla ilişkilendirip sosyal ve çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdiği görülmüştür. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi öğretmen adaylarının “Sürdürülebilirlik”, “Kalkınma” ve “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramlarını sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden neden en çok sosyal ve ekonomik boyut ile ilişkilendirirken çevre boyutuyla daha az ilişkilendirdikleri üzerine bir çalışma önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Kalkınma
• Sürdürebilir Kalkınma
• Öğretmen Adayı
• Metafor

Comparison of Social Studies and Science Teacher Candidates' Metaphorical Perceptions of Sustainability, Development and Sustainable Development Concepts

Öz

The aim of this study is to examine and compare the metaphorical perceptions of social studies and science teacher candidates towards the concepts of “Sustainability”, “Development” and “Sustainable Development”. The study group of the research consisted of 110 teacher candidates in total, 55 social studies and 55 science, who are senior students studying at the Faculty of Education of a state university in the Mediterranean Region. Qualitative research method and phenomenology design were used in the study. In the study, an interview form prepared by the researchers by taking expert opinions was used. In the interview form, social studies and science teacher candidates were asked to make analogies about the concepts of “Sustainability”, “Development” and “Sustainable Development”. The data obtained were analyzed by content analysis. When the results of the study were evaluated overall, it was found that social studies and science teacher candidates most commonly associated the concept of "Sustainability" with the social dimension of sustainable development, and less with the economic and environmental dimensions. As for the concept of "Development," social studies teacher candidates most frequently associated it with the social and economic dimensions of sustainable development, and less with the environmental dimension. On the other hand, science teacher candidates most commonly associated it with the economic dimension and less with the social and environmental dimensions. Regarding the concept of "Sustainable Development," social studies teacher candidates most frequently associated it with the social dimension of sustainable development, and less with the economic and environmental dimensions. In contrast, science teacher candidates most commonly associated it with the economic dimension and less with the social and environmental dimensions. In line with the results of the study, a study on why social studies and science teacher candidates associate the concepts of “Sustainability”, “Development” and “Sustainable Development” with the social and economic dimensions of sustainable development while associating them less with the environmental dimension can be recommended.

Anahtar Kelimeler

• sustainability
• Development
• Sustainable Development
• Teacher Candidate
• Metaphor

Kaynakça

1. Akgül, U. (2010). Sürdürülebilir kalkınma: Uygulamalı antropolojinin eylem alanı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, 24, 133-164.
2. Akhan, N. E. ve Kaymak, B. (2021). Opinions of science and social studies teachers on teaching science-related subjects in secondary schools. Journal of Educatıon and Future, 19, 61-73, https://doi.org/10.30786/jef.680174
3. Akkaya, M. A. (2023). Sürdürülebilirlik ve kütüphane yakınsamasına bilgi üzerinden farklı bir bakış: Sürdürülebilir kalkınma hedefleri (SKH) ve kütüphaneler. ÇAKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 113-141.
4. Altunok, A. E. (2016). Sürdürülebilir kalkınmanın sürdürülemezliği. Denetişim, (12), 39-44.
5. Armağan, V. (2023). Ekolojik sürdürülebilir bir kent modeli olarak Ekotopya ve güncel kent pratikleri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 14(27), 342-376.
6. Aslan, G. (2023). Sürdürülebilir kalkınma bağlamında ekolojik vergi reformu: Türkiye ve OECD ülkeleri karşılaştırılması Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Arel Üniversitesi.
7. Ateş, H. (2018). Fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışlarının ve bilgi düzeylerinin araştırılması. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 507-531.
8. Bell, D. V. (2016). Twenty first century education: Transformative education for sustainability and responsible citizenship. Journal of Teacher Education for Sustainability, 18(1), 48-56.

9. Borg, C., Gericke, N. Hoglund, H. O. ve Bergman, E. (2014). Subject- and experience - bound differences in teachers conceptual understading of sustainable development. Environmental Education Research, 20(4), 526- 551.
10. Çayak, S. (2022). Investigation of metaphorical perceptions of university students on the concept of sustainability. Journal of Education and Recreation Patterns (JERP), 3(1), 13-24.
11. Çobanoğlu, O. ve Türer, B. (2015). Fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının belirlenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5, 235-247.
12. Doğru, M., Güzeller, C. O., Gencosman, T. ve Saka, D. (2015). Development of scale of attitude toward social sustainable development awareness. European Journal of Sustainable Development, 4(3), 23-32.
13. Gürbüz, H., Çakmak, M. ve Derman, M. (2013). Biyoloji öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik tutumları. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 6(1), 144-149.
14. Güzel, P., Çoknaz, D. ve Atalay-Noordegraaf, M. (2009). Sürdürülebilir kalkınmanın çevre boyutunda uluslararası olimpiyat komitesi (IOC) uygulamaları ve olimpiyat organizasyonları kapsamında incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 59-69.
15. Hamidi-Keser, S. (2022). Diyarbakır Dicle Üniversitesi beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik farkındalık düzeylerin belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi. Ardahan Üniversitesi.
16. Jha, M. K. & Rangarajan, K. (2020). Analysis of corporate sustainability performance and corporate financial performance causal linkage in the Indıan context. Asian Journal of Sustainability and Social Responsibilty, (10), 1-30.
17. Kotob, F. (2000). What is sustainability? https://www.researchgate.net/publication/282184670_What_Is_Sustainability adresinden 21.05.2024 tarihinde erişildi.
18. Leal Filho, W. (2009). Towards the promotion of eeducation for sustainability. Revista de Education, 12(2009), 263-277.
19. Lucerne Decleration, (2007). Lucerne declaration on geographical education for sustainable development. In Lucerne-Symposium (pp. 29-31). Switzerland.
20. Marin, M., & Yıldırım, U. (2004). Çevre sorunlarına çağdaş yaklaşımlar. Beta.
21. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
22. Moran, E. F., & Lopez, M. C. (2016). Future directions in human-environment research. Environmental Research, 144, 1-7.
23. Muşlu-Kaygısız, G. (2020). Sınıf öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma kavramına ilişkin metaforik algıları. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 5(1), 38-46.
24. Öztürk-Demirbaş, Ç. (2015). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 31, 300-316.
25. Powers, A. L. (2004). Teacher preparation for environmental education faculty perspectives on the infusion of environmental education into preservice methods courses. The Journal of Environmental Education, 35(3), 3-18.
26. Sarıkaya, M. ve Kara, F., Z. (2007). Sürdürülebilir kalkınmada işletmenin rolü: Kurumsal vatandaşlık. Yönetim ve Ekonomi, 14(2), 221-233.
27. Summers, M., Corney, G. & Childs, A. (2004). Student teachers conception of sustainable development: The starting – points of geographers and scientists. Educational Research, 46(2), 163 – 182.
28. Svetlacic, R., Primorac, D., & Kozina, G. (2016, September). Sustainable development as a strategıc guıdıng prıncıples. In Economic and Social Development (Book of Proceedings), 16th International Scientific Conference on Economic and Social Development (pp. 732). Split, Dalmatia, Croatia.
29. Şen, H., Kaya, A. ve Alpaslan, B. (2018). Sürdürülebilirlik üzerine tarihsel ve güncel bir perspektif. Ekonomik Yaklaşım Dergisi, 29(147), 1-47.
30. Tolunay, A. ve Akyol, A. (2006). Kalkınma ve kırsal kalkınma: Temel kavramlar ve tanımlar. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2, 116-127.
31. Türer, B. (2010). Fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
32. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı), Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Yıldırım, S., Yıldırım, D. Ç. ve Gedikli, A. (2016). Sustainable consumption trends in the world in the context of green economy and sustainability. M.M. Erdoğdu, T. Arun &I.H. Ahmad (Eds.), In Handbook of research on green economic development ınitiatives and strategies (pp.66-84), IGI Global.
34. Yıldız, H. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma kavramı ve bu kavramın öğretimine yönelik görüşlerinin incelenmesi Yüksek Lisans Tezi. Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
35. Yılmaz, O., ve Sayhan, H. (2018). Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi Eğitimi lisans programlarının çevre eğitimi açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 2(2), 9-26.