Review of Studies on Digital Literacy in Social Studies Education

Öz

With the rapid development of the digital age, the need to provide students with digital literacy skills has increased. Gaining this skill is critical for students to be successful in both their academic and personal lives. The aim of this study is to reveal the descriptive characteristics of the studies on digital literacy in the field of social studies education in Türkiye. Accordingly, the study aims to identify trends in terms of publication year, study type, subject area, research methods, sample characteristics, data collection tools, and keywords. In the conducted search, 'social studies' and 'digital literacy skills' were utilized as keywords. In this study, 32 studies were analyzed using bibliometric analysis. It was determined that the studies analyzed were predominantly master's theses and articles, and the largest number of studies was published in 2022. It was determined that the number of studies dealing with the digital skill levels of pre-service social studies teachers was high. It was seen that quantitative research methods were predominantly adopted in the studies. Scales emerged as the most frequently used data collection tools. It was determined that quantitative data analysis methods and techniques were mostly used in data analysis. Thus, it is thought that this study will provide a general perspective on the studies on digital literacy.

Anahtar Kelimeler

• Social studies
• digital literacy
• bibliometric analysis
• skill

Sosyal Bilgiler Eğitimi Alanında Dijital Okuryazarlık Üzerine Yapılmış Çalışmaların İncelenmesi

Öz

Dijital çağın hızla gelişmesiyle birlikte öğrencilere dijital okuryazarlık becerilerinin kazandırılması ihtiyacı artmıştır. Bu becerinin kazandırılması öğrencilerin hem akademik hem de bireysel yaşamlarında başarılı olmaları için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi alanında dijital okuryazarlık üzerine yapılmış çalışmaların betimsel özelliklerini ortaya koymaktır. Bu açıdan çalışmanın yayımlanma yılı, çalışmanın türü, konu alanı, araştırma yöntemleri, örneklem özellikleri, veri toplama araçları ve anahtar kelimelerin dağılımı bağlamlarında nasıl bir eğilim gösterdiğini ortaya çıkarmaktır. Gerçekleştirilen taramada; sosyal bilgiler ve dijital okuryazarlık becerisi kelimeleri anahtar kelime olarak kullanılmıştır. Bibliyometrik analizin benimsendiği araştırmada 32 çalışma analiz edilmiştir. İncelenen çalışmaların ağırlıklı olarak yüksek lisans tezi ve makale türünde olduğu, en fazla çalışmanın 2022 yılında yayımlandığı tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital beceri düzeylerini ele alan çalışmaların sayıca fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda ağırlıklı olarak nicel araştırma yöntemi benimsendiği görülmüştür. Ölçek, en çok kullanılan veri toplama aracı olmuştur. Verilerin analizinde ise çoğunlukla nicel veri analizi yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Böylelikle bu çalışmanın dijital okuryazarlık üzerine yapılmış çalışmalar ile ilgili olarak genel bir bakış açısı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler
• dijital okuryazarlık
• bibliyometrik analiz
• beceri

Kaynakça

1. Asagar, M. S. (2026). A bibliometric review and content analysis of research trends in digital competence of teachers. Innoeduca. International Journal of Technology and Educational Innovation, 12(1), 90-115. https://doi.org/10.24310/ijtei.121.2026.22942
2. Aslancı, S. (2022). Araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme:bibliyometrik bir analiz. Scientific Educational Studies, 6(1), 1-25. https://doi.org/10.31798/ses.1068633
3. Ay, T. S. ve Yavuz, Ü. (2016). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde okuryazarlık becerilerini kazandırmaya yönelik gerçekleştirdikleri uygulamalar. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 6(2), 31-63.
4. Bahşi, N. ve Ateş, A. (2024). Dijital okuryazarlık üzerine yapılan araştırmalara ilişkin kaynakça denemesi. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (41), 85-106. https://zenodo.org/record/13337572
5. Bircan, T. Ş. ve Aydın, K. (2024). Çağın becerisi: dijital okuryazarlık ve sosyal bilgiler öğretmen adayları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(153), 71-85. https://dx.doi.org/10.29228/ASOS.76619
6. Çelikkaya, T. (2012). Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için öğretmenlerin yaptıkları etkinlikler. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(5), 57-74. https://doi.org/10.9761/jasss_171
7. Çelikkaya, T. ve Köşker, C. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri yeterlilik düzeyleri (Kırşehir örneği). Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 344-371. https://doi.org/10.19171/uefad.1202223
8. Çelikkaya, T. ve Köşker, C. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık beceri düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 402-419. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1212552

9. Çubukçu, A. ve Bayzan, Ş. (2013). Türkiye’de dijital vatandaşlık algısı ve bu algıyı internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımı ile artırma yöntemleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5, 148-173
10. Duru, S. (2014). Yapılandırmacı ve geleneksel öğrenme ortamlarının öğretmen adaylarının eğitim inançları üzerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(36), 15-28.
11. Er Türküresin, H. (2024). Dijital okuryazarlık becerileriyle ilgili eğitim araştırmalarının bibliyometrik analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 830-850. https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849
12. Eshet-Alkalai, Y. (2004). Digital literacy: A conceptual framework for survival skills in the digital era. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 13(1), 93–106.
13. Eskici, E. ve Altun, A. (2023). Sosyal bilimlerde dijitalleşme ve sosyal bilgiler öğretim programına yansıtılması. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(4), 1686-1719. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1322731
14. Gilster, P. (1997). Digital literacy. Wiley Computer Publishing.
15. Hague, C., & Payton, S. (2010). Digital literacy across the curriculum. Futurelab.
16. Hayta, P. ve Faiz, M. (2025). Sosyal bilgiler alanında okuryazarlık üzerine yapılmış tezlerin eğilimleri (2020-2025). Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(3), 785-797.
17. Kaysılı, A. (2023). Eğitimde dijitalleşme olgusunun fırsat eşitliği bağlamında değerlendirilmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 1421-1437. https://doi.org/10.38151/akef.2023.118
18. Köde, K. ve Çoklar, A. N. (2020). Öğretmenlerin dijital ve dijital olmayan materyalleri seçim ve kullanım kriterlerinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 893-909. https://doi.org/10.37217/tebd.799527
19. Oğan, Y. (2024). Gastronomik kimlik ve miras bağlamında bir bibliyometrik analiz. Tourism and Recreation, 6(1), 76-88. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1433457
20. Oğuz-Haçat, S. ve Demir, F. B. (2019). Eğitim alanında okuryazarlık üzerine yapılan lisansüstü tezlerin analizi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 116-145.
21. Öteleş, F. & Merey, Z. (2022). Social studies teachers' views on the concept of digital ethics. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 23(3), 1302-1323. https://doi.org/10.17679/inuefd.1135696
22. Özbilen, U. (2024). Dijital okuryazarlıkla ilgili eğitim alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 478-491. https://doi.org/10.48066/kusob.1502957
23. Özkaya, Y. ve Erat, V. (2022). Türkiye’de dijital okuryazarlık çalışmaları: Literatüre dayalı nitel bir araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 240-256. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1124953
24. Öztürk, O., Kocaman, R. & Kanbach, D. K. (2024). How to design bibliometric research: An overview and a framework proposal. Review of Managerial Science, ,18, 3333-3361. https://doi.org/10.1007/s11846-024-00738-0
25. Pınar, A. ve Benek, S. (2022). Covid-19 sürecinde küresel bir kamusal mal olarak dijital eğitim üzerine bir değerlendirme. Harran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 29-42.
26. Ribble, M. (2015). Digital citizenship in schools: Nine elements all students should know (3rd ed.). International Society for Technology in Education.
27. Lankshear, C., & Knobel, M. (Eds.). (2008). Digital literacies: Concepts, policies and practices. Peter Lang.
28. Sarıgöl, B. (2022). 2018 Sosyal bilgiler öğretim programının dijital okuryazarlık becerisi bakımından yeterliliğinin incelenmesi. Kapadokya Eğitim Dergisi, 3(1), 8-17.
29. Temizkan, S. P., Çiçek, D., & Özdemir, C. (2015). Bibliometric profile of articles published on health tourism. International Journal of Human Sciences, 12(2), 394-415. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i2.387
30. Turgut, T. ve Kaymakcı, S. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilgi okuryazarlığına ilişkin görüşleri. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi. 9(3), 1000-1025. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1093563
31. Yalçın, A. (2026). Sosyal bilimlere yönelik derslerde kullanılan dijital öğretim materyallerinin çoklu ortam öğrenme kuramları kapsamında değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 12(1), 1-33. https://doi.org/10.47615/issej.1738991
32. Yontar, A. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Ana Dili Eğitim Dergisi, 7(4), 815-824. https://doi.org/10.16916/aded.593579