Modernizm ve İran Konutlarının Dönüşümü
Öz
Bu çalışma ilk olarak modernizmin 1870-1979 yılları arasında İran’da oluşturduğu toplumsal ve siyasi platformu inceleyerek, modernizmin oluşumundaki Kaçar dönemi ve Pehlevi döneminde temel faktörleri tanıtmaya çalışmaktadır. Araştırma, İran’da konutların oluşumunda hakim ideolojilerin ve politikaların sonucu olarak geliştirilen mimari hareketler ile ilgili açıklamalar ortaya koymaktadır. Kadim dini otoriteler, ulusal kimlik ve modernizmin karşılaşması, Ortadoğu ülkelerinde, özellikle İran’da, büyük değişimlere sebep olmuştur. Bu bağlamda, İran toplumunda meydana gelen sosyal ve siyasi değişim, gündelik hayatın belirleyici aktörlerinden olan mimarlık alanında ise büyük dönüşümlere sebep olmuştur. Ulus devlet, dünyanın çeşitli ülkelerinde modernizm sürecinde en önemli aktör olmuştur. Buna göre, o dönemde bir ulus devlet olan Pehlevi devleti, İran toplumunun farklı katmanlarında ve ülkenin çeşitli bölgelerinde modernizmin gelişmesinde temel bir role sahip olmuştur. Bu dönemde, ulusal kimlik, ulus devlet kavramı tarafından yeniden tanımlanmış ve toplumun günlük yaşamı mimarlıktan etkilenmiştir. Bu çalışma İran konutlarının geçmişini inceleyen niteliksel bir araştırmadır. Araştırma, tarihsel yorumlama yöntemini benimseyerek, İran’da 1925 ve 1979 yılları arasında yapılan konut binalarının incelenmesinde çevresel, biçimsel ve anlamsal faktörlerin etkisini değerlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allahyarı, Nejla. "Kaçar Dönemi Dini Yapılarında İç Mekân Tasarımı Ve Geleneksel Motifler: Şiraz Nasır El-Mülk Cami İncelemesi." Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversity, 2020.
- Banimasoud, Amir. Iranian Contemporary Architecture. Tehran: Memari-e-Gharn Publishing, 2009.
- Begel, Egon Ernest. "Kentlerin doğuşu." Cogito Dergisi, no.8 (1996): 7-16.
- Behsh, Mohammad Basem. Towards Housing in Harmony With Place Constancy and Change in the Traditional Syrian House from The Standpoint of Environmental Adaptation. Doktora Tezi, Lund University Press, 1993.
- Beşiriye, Hüseyin. İran’da Siyasal İdeoloji ve Toplumsal Kimlik. İran: Ulusal Kimlik İnşası İstanbul: Küre Yayınları, 2009.
- Blair, Gwenda. The Trumps: Three Generations of Builders and a Presidential Candidate. New York, NY: Simon & Schuster Paperbacks, 2015.
- Chodak, Szymon. Societal Development: Five Approaches with Conclusions from Comparative Analysis. Oxford: Oxford University Press, 1973.
- Çevik, Elif. "Pehlevi Dönemi Kadın Modernleşmesi (1921-1979)." Yüksek Lisans Tezi, Haccettepe Üniversitesi, 2015.
- Daneshpour, Ali" Concept of Privacy in Housing Design Based on Islamic Teachings."In Proceedings of the First Iranian Students Scientific Conference, Toplantısında Bildiri olarak sunulmuştur, Malaysia, Nisan 2011.
- Deldam, Eskandar. Zendegi’e Por Majera’e Reza Khan (Rıza Han’ın Macera Dolu Yaşamı). Tahran: Nashr-e Gholfam, 1992.