THE DECISION MAKING APPROACH BASED ON SWARA AND WASPAS METHODS FOR THE SUPPLIER SELECTION PROBLEM

Öz

Suppliers’ selection and establishment of sustainable relations with suppliers play an important role in gaining competitive advantage. The companies select the suppliers considering the criteria related with their own competition and purchase strategies. But this task is not easy. Because there are many qualitiative and quantitative criteria to be considered in supplier selection. At the same time there are many suppliers in the market. So this supplier selection problem is handled as Multi Criteria Decision Making (MCDM) problem. In this study an integrated decision approach based on SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) and WASPAS (Weighted Aggregated Sum Product ASsessment) methods are performed for solving supplier selection problem. The weights of the selection criteria are acquired from SWARA method whereas the best supplier alternative is determined with WASPAS method.

Anahtar Kelimeler

• Multi Criteria Decision Making (MCDM); SWARA; WASPAS; supplier selection

BİR TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ İÇİN SWARA VE WASPAS YÖNTEMLERİNE DAYANAN KARAR VERME YAKLAŞIMI

Öz

Tedarikçilerin seçimi ve seçilen tedarikçiler ile sürdürülebilir ilişkiler kurulması, rekabet avantajı yakalamanın önemli girdilerden biridir. İşletmeler kendi belirleyeceği, rekabet ve satın alma stratejilerine uygun kriterlerle tedarikçi seçimi yapabilirler. Ancak bu, çok kolay bir iş değildir. Çünkü tedarikçilerin seçilmesinde göz önüne alınması gereken birden fazla kriter söz konusudur ve piyasada çok sayıda tedarikçi olup bu seçim, hem nicel hem de nitel kriterlerden etkilenmektedir. Dolayısıyla bir işletme için tedarikçi seçimi, bir ÇKKV (Çok Kriterli Karar Verme) problemi olarak ele alınabilmektedir. Bu çalışmada, tedarikçi seçim problemini çözmek için SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis - Kademeli Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi) ve WASPAS (Weighted Aggregated Sum Product ASsessment - Ağırlıklandırılmış Bütünleşik Toplam Çarpım Değerlendirmesi) yöntemlerine dayanan bütünleşik bir karar verme yaklaşımı anlatılmıştır. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde SWARA yöntemi, alternatiflerin sıralamasını belirlemek ve en iyi tedarikçiyi seçmek için ise WASPAS yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV); SWARA; WASPAS; tedarikçi seçimi

Kaynakça

1. Aghdaie, M. H., Zolfani, S. H. & Zavadskas, E. K. (2013a). Decision making in machine tool selection: An integrated approach with SWARA and COPRAS-G methods. Engineering Economics, 24(1), 5-17.
2. Aghdaie, M. H., Zolfani, S. H. & Zavadskas, E. K. (2013b). A hybrid approach for market segmentation and market segment evaluation and selection: an integration of data mining and MADM. Transformations in Business & Economics, 12(2B), 431-458.
3. Akçakanat, Ö., Eren, H., Aksoy, E. & Ömürbek, V. (2017). Bankacılık sektöründe Entropi ve WASPAS yöntemleri ile performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 285-300.
4. Alimardani, M., Zolfani, S. H., Aghdaie, M. H. & Tamošaitienė, J. (2013). A novel hybrid SWARA and VIKOR methodology for supplier selection in an agile environment. Technological and Economic Development of Economy, 19(3), 533-548.
5. Alkan, A., Kasımoğlu, H. Ç., Çelik, C., & Aladağ, Z. (2017). AHP ve PROMETHEE yöntemleri ile lastik üreticisi bir firma için tedarikçi seçimi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 21(2), 261-269.
6. Arıkan, F. & Küçükçe, Y.S. (2012). Satın alma faaliyeti için bir tedarikçi seçimi – değerlendirme problemi ve çözümü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. 27(2), 255-264.
7. Barbarosoglu, G., Yazgac, T. (1997). An application of the analytic hierarchy process to the supplier selection problem. Production and Inventory Management Journal, 1, 14-21.
8. Baynal, K. & Yüzügüllü, E. (2013). Tedarik zinciri yönetiminde analitik ağ süreci ile tedarikçi seçimi ve bir uygulama. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42(1), 77-92.

9. Çakın, E. (2013). Tedarikçi seçim kararında analitik ağ süreci (AAS) ve ELECTRE yöntemlerinin kullanılması ve bir uygulama. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
10. Çakır, E. (2017). Kriter ağırlıklarının SWARA – Copeland yöntemi ile belirlenmesi: bir üretim işletmesinde uygulama. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 42-56.
11. Can, G. F., Atalay, K. D., & Eraslan, E. (2017a). Tabletlerin kullanılabilirlik ölçütlerine göre çok kriterli karar verme yaklaşımıyla değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5(SI), 81-88.
12. Can, G. F., Delice, E. K., & Özçakmak, B. C. (2017b). Çok kriterli karar verme yaklaşimiyla oturma düzeneği seçimi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5(SI), 213-225.
13. Chakraborty, S., Bhattacharyya, O., Zavadskas, E.K. & Antucheviciene, J. (2015). Application of WASPAS method as an optimization tool in non-traditional machining processes. Information Technology and Control, 44(1), 77-88.
14. Chakraborty, S., & Zavadskas, E.K. (2014). Applications of WASPAS method in manufacturing decision making. Informatica, 25(1), 1–20.
15. Dağdeviren, M., & Erarslan, E. (2008). PROMETHEE sıralama yöntemi ile tedarikçi seçimi. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 23(1), 69-75.
16. Dağdeviren, M., & Tamer, E. (2001). Tedarikçi firma seçiminde analitik hiyerarşi prosesi ve 0-1 hedef programlama yöntemlerinin kullanılması. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(1), 41-52.
17. Dickson, G.W. (1966). An analysis of vendor selection systems and decisions. Journal of Purchasing, 2, 5-17.
18. Eren, T., & Özder, E. H. (2016). Çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile bir içecek firması için tedarikçi seçimi. In 4th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science, Alanya/Antalya-Turkey.
19. Ghodsypour, S. H. & O’Brien, C. (1998). A decision support system for supplier selection using an ıntegrated analytic hierarchy process and linear programming. International Journal of Production Economics, 56(1), 199-212.
20. Gökalp B. & Soylu, B. (2012). Tedarikçinin süreçlerini iyileştirme amaçlı tedarikçi seçim problemi. Journal of Industrial Engineering, 23(1), 4-15.
21. Gökbek, B. (2014). Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi ve bir uygulama. Yayınlanmmaış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. Işık, A. T., & Adalı, E. A. (2016). A new integrated decision making approach based on SWARA and OCRA methods for the hotel selection problem. International Journal of Advanced Operations Management, 8(2), 140-151.
22. Karabašević, D., Stanujkić, D. & Urošević, S. (2015). The MCDM model for personnel selection based on SWARA and ARAS methods. Management: Journal Of Sustainable Business And Management Solutions In Emerging Economies, 20 (77), 43-52.
23. Kazançoğlu, Y. & Ada, E. (2010). Perakende sektöründe tedarikçi seçiminin bulanık AHP ile gerçekleştirilmesi. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 29-52.
24. Keršulienė, V. & Turskis, Z. (2011). Integrated fuzzy multiple criteria decision making model for architect selection. Technological and Economic Development of Economy, 17(4), 645-666.
25. Keršuliene, V., Zavadskas, E. K. & Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new stepwise weight assessment ratio analysis (SWARA). Journal of Business Economics and Management, 11(2), 243–258.
26. Keshavarz Ghorabaee, M., Amiri, M., Kazimieras Zavadskas, E., & Antuchevičienė, J. (2017). Assessment of third-party logistics providers using a CRITIC–WASPAS approach with interval type-2 fuzzy sets. Transport, 32(1), 66-78.
27. Lashgari, S., Antuchevičienė, J., Delavari, A. & Kheirkhah, O. (2014). Using QSPM and WASPAS methods for determining outsourcing strategies. Journal of Business Economics and Management, 15(4), 729-743.
28. Madić, M., Gecevska, V., Radovanović, M. & Petković, D. (2014). Multi-criteria economic analysis of machining processes using the WASPAS method. Journal of Production Engineering, 17(2), 79-82.
29. Mardani, A., Nilashi, M., Zakuan, N., Loganathan, N., Soheilirad, S., Muhamad Zameri Mat Saman, M.Z.,M & Ibrahim, O. (2017). A systematic review and meta-analysis of SWARA and WASPAS methods: theory and applications with recent fuzzy developments: Applied Soft Computing: 57, 265-292.
30. Mathew, M., Sahu, S., & Upadhyay, A. K. (2017). Effect of normalization techniques in robot selection using weighted aggregated sum product assessment. International Journal of Innovative Research and Advanced Studies (IJIRAS), 4(2), 59-63.
31. Narasimahn R. (1983). An analytical approach to supplier selection. Journal of Purchasing and Management, 19 (4), 27-32.
32. Nydick, R.L. & Hill, R.P. (1992). Using the analytic hierarchy process to structure the supplier selection procedure. Journal of Purchasing and Management, 25(2), 31-36. Özder E.H. & Eren T. (2015a). Tedarikçi seçiminde analitik hiyerarşi prosesi ve hedef programlama yöntemlerinin entegrasyonu: örnek bir uygulama. 15. Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Ege Üniversitesi, İzmir.
33. Özder, E. H. ve Eren T. (2015). Integration of analytic network process and goal programming methods in supplier selection: a case study, XVIth International Symposium On Econometrics, Operations Research And Statistics, Edirne.
34. Özder, E.H., Eren, T. & Çetin Özel, S. (2015c). Supplier selection with TOPSIS and goal programming methods: a case study. Journal of Trends in the Development of Machinery and Associated Technology, 19(1), 109-112.
35. Partovi F.Y., Burton J. & Banerjee A. (1989). Application of analytic hierarchy process in operations management. International Journal of Operations and Production Management, 10(3), 5-19.
36. Razmi, J. & Rafiei, H. (2010). An integrated analytic network process with mixed-integer non-linear programming to supplier selection and order allocation. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 49, 1195-1208.
37. Sarıçiçek, İ., Dağdeviren, M., & Yüzügüllü, N. (2001). Bir işletmede tedarikçi seçimine yönelik bir model ve uygulaması. Osmangazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 14(1), 247-255.
38. Soner, S. & Önüt, S. (2006). Çok kriterli tedarikçi seçimi: Bir ELECTRE-AHP uygulaması. Yıldız Teknik Üniverstesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 4, 110-120.
39. Supçiller, A. & Çapraz, O. (2011). AHP-TOPSIS yöntemine dayalı tedarikçi seçim uygulaması. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 13, 1-22.
40. Turskis, Z., Zavadskas, E.K., Antucheviciene, J. & Kosareva, N. (2015). A hybrid model based on fuzzy AHP and fuzzy WASPAS for construction site selection. International Journal of Computers Communications & Control, 10(6): 873-888.
41. Zavadskas, E. K., Turskis, Z., Antucheviciene, J. & Zakarevicius, A. (2012). Optimization of weighted aggregated sum product assessment. Elektronika ir elektrotechnika, 122(6), 3-6.
42. Zavadskas, E.K., Antucheviciene, J., Šaparauskas, J. & Zenonas Turskis, Z. (2013). Multi-criteria assessment of facades’ alternatives: peculiarities of ranking methodology. Procedia Engineering, 57, 107 – 112.
43. Zavadskas, E.K., Baušys, R. & Lazauskas, M. (2015). Sustainable assessment of alternative sites for the construction of awaste incineration plant by applying WASPAS method with single-valued neutrosophic set. Sustainability, 7, 15923–15936.
44. Zolfani, S. H. & Banihashemi, S. S. A. (2014). Personnel selection based on a novel model of game theory and MCDM approaches. In Proc. of 8th International Scientific Conference Business and Management, Vilnius, Lithuania.
45. Zolfani, S. H. & Saparauskas, J. (2013). New application of SWARA method in prioritizing sustainability assessment indicators of energy system. Engineering Economics, 24(5), 408-414.
46. Zolfani, S. H. & Zavadskas, E. K. (2013). Sustainable development of rural areas’ building structures based on local climate. Procedia Engineering, 57, 1295-1301.
47. Zolfani, S. H., Aghdaie, M. H., Derakhti, A., Zavadskas, E. K. & Varzandeh, M. H. M. (2013d). Decision making on business issues with foresight perspective; an application of new hybrid MCDM model in shopping mall locating. Expert systems with applications, 40(17), 7111-7121.
48. Zolfani, S. H., Esfahani, M. H., Bitarafan, M., Zavadskas, E. K. & Arefi, S. L. (2013b). Developing a new hybrid MCDM method for selection of the optimal alternative of mechanical longitudinal ventilation of tunnel pollutants during automobile accidents. Transport, 28(1), 89-96.
49. Zolfani, S. H., Pourhossein, M., Yazdani, M., & Zavadskas, E. K. (2017). Evaluating construction projects of hotels based on environmental sustainability with MCDM framework. Alexandria Engineering Journal, http://dx.doi.org/10.1016/j.aej.2016.11.002
50. Zolfani, S. H., Zavadskas, E. K. ve Turskis, Z. (2013a). Design of products with both International and Local perspectives based on Yin-Yang balance theory and SWARA method. Economic ResearchEkonomska Istraživanja, 26(2), 153-166.
51. Zolfani, S.H. & Bahrami, M. (2014). Investment prioritizing in high tech industries based on SWARACOPRAS approach. Technological and Economic Development of Economy, 20(3), 534-553.
52. Zolfani, S.H., Farrokhzad, M. & Turskis, Z. (2013c). Investigating on succesful factors of online games based on explorer. E & M: Ekonomie a Management, 16(2), 161–169.
53. Zolfani, S.H., Salimi, J., Maknoon, R. & Kildienė, S. (2015). Technology Foresight about R&D Projects Selection: application of SWARA method at the policy making level. Engineering Economics, 26(5), 571-580.