ORTA ASYA DEVLETLERİ İLE ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNİN GELİŞİM SÜRECİ

Orta Asya devletlerinin çok yönlü dış politika yaklaşımı, bölgedeki kilit ortaklardan biri olan Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ile ilişkiler yürütmelerine teşvik etmektedir. Pekin’in ekonomik ve teknolojik yönden yeterliliği Orta Asya devletleri açısından büyük önem taşırken, bölgedeki karşılıklı bağların derinleşmesi de bu bakımdan faydalar vaat etmektedir. Üstelik Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi, Merkezi Koridor projeleri için güvenli bir geçit sunan Orta Asya devletlerinin, jeopolitik konumu kendilerine, jeoekonomik ve jeostratejik avantaj sağlamaktadır. Pekin, Orta Asya devletleri ile gerçekleştirdiği zirvelerde jeopolitik, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki iş birliklerde önder olma isteğini göstermektedir. ÇHC ile beş Orta Asya devletlerini bir araya getiren “C+C5” iş birliğinin ilk liderler zirvesinin 18-19 Mayıs 2023 tarihinde Çin’in Şian şehrinde toplanması dikkate değerdir. Kadim İpek Yolu’nun başlangıç noktası Şian’da, Çin’in ev sahipliğinde yapılan bu tarihi etkinlik, bölgenin Orta Asya-Çin ilişkileri bağlamında giderek artan öneminin altını çizmektedir. Çalışmada Orta Asya devletleri ile Çin arasında artarak gelişmekte olan ilişkilere değinilmektedir.

The multifaceted foreign policy approach of Central Asian states encourages them to pursue relations with the People's Republic of China, one of the key partners in the region. While Beijing's economic and technological competence is of great importance for the Central Asian states, the deepening of mutual ties in the region also promises benefits in this regard. Moreover, the geopolitical location of the Central Asian states, which provide a safe passage for China's Belt and Road Initiative and Central Corridor projects, provides them with geoeconomic and geostrategic advantages. Beijing's summits with Central Asian states show its desire to be a leader in geopolitical, economic and security cooperation. It is noteworthy that the first leaders' summit of the "C+C5" cooperation, which unites the PRC and five Central Asian states, will be held in Xi'an, China, on 18-19 May 2023. This historical event hosted by China in Xi'an, the famous starting point of the Ancient Silk Road, underlines the increasing importance of the region in the context of Central Asia - People's Republic of China relations.