YAZILI BASINDA HABER SÖYLEMİ: 24 HAZİRAN 2018 CUMHURBAŞKANLIĞI VE MİLLETVEKİLİ SEÇİM HABERLERİNİN ÇÖZÜMLENMESİ

Söylem kavramı zihinsel ve mantıksal düzlemde belirli bir tutarlılığa sahip bir düşünme ve algılama biçiminin yazılı ve/veya sözlü olarak ifade edilme şeklidir. Yazılı basındaki manşetlerde ve metinlerinde yer alan söylemler, çeşitli dilsel ifadelerle farklı anlamlar oluşturularak kullanılır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmelerle birlikte habercilik anlayışı ve yaklaşımları da çok büyük değişim ve dönüşüm içine girmiştir. Habere daha hızlı ulaşılabilmesi sağlanmış, haberi güncelleme olanakları gelişmiş ve toplumsal yaşam alanlarında daha derin etkiler oluşturabilme, ilgi çekme, dikkat çekme ve kanaat değişikliği gibi olanaklar sağlanmıştır.

Bu araştırmada yöntem olarak kullanılacak olan eleştirel söylem analizi modeli dilbilimsel yöntemlerden faydalanarak dilsel kullanımları belirli bir sistem dahilinde açıklamayı amaçlar. Ayrıca haber metinlerindeki yüzeysel gerçekleri öznel bir şekilde yorumlamakla kalmayıp görünmeyen ve yapı arkasındaki anlamları da ortaya çıkarmayı benimser. Eleştirel söylem analizi haber metinlerindeki ideolojik unsurların seçilen dil formları içerisine yerleştirildiği ve kolayca görünemeyeceği noktasından hareket etmektedir.

Bu çalışmanın amacı, 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Seçimlerinde örneklem olarak belirlenen Cumhuriyet, Sabah, Sözcü ve Yeni Şafak gazetelerinde yer alan görsel ve yazılı haber metinlerinin söylem analizini yapmaktır. Çalışmanın yürütülebilmesi için konuyla ilgili haberler, Teun van Dijk’ın eleştirel söylem analizi modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, seçimden bir gün öncesi, seçim günü ve seçimden bir gün sonrası örneklem olarak belirlenmiş gazetelerde sürmanşet ve manşetlerde yer alan seçimlere ilişkin haberler söylem analizine tabi tutularak seçimlerin gazetelerde ele alınış biçimi ortaya konulmuştur. 

The concept of discourse is a way of expressing in a written and / or verbal way a form of thinking and perception that has a certain consistency in the mental and logical plane. The discourses in the headlines and texts are used in various linguistic expressions with different meanings. Along with the rapid developments in information and communication technologies, the understanding of journalism and its approaches have also entered into great changes and transformations. The news was provided to be accessed more quickly, opportunities for news updates were developed, and opportunities for deeper influence on social life areas, attracting attention, attracting attention and changing opinions were provided.

The model of critical discourse analysis, which will be used as a method in this research, aims to explain linguistic uses within a certain system by making use of linguistic methods. In addition, it does not only interpret the superficial truths in the news texts in a subjective way, but also embodies the meaning behind the structure. Critical discourse analysis is based on the fact that the ideological elements in news texts are embedded in selected language forms and can not be easily seen.

The aim of this study is to analyze the discourse of the visual and written news texts in Cumhuriyet, Sabah, Sözcü and Yeni Şafak newspapers which are determined as sample in the Presidential and Parliamentary Elections of 24 June 2018. For the work to be conducted, news on the topic was used by Teun van Dijk's model of critical discourse analysis. Within the concept of the research, the reports about the elections in the headlines and headlines in the newspapers set as a sample one day before the election, one day after the election and one day after the election were subjected to discourse analysis and the way in which the elections were handled in the newspapers.