Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğu ve Kariyer İyimserliğinin Cinsiyet Rolü Değişkenine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliğinin cinsiyet rolüne göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesidir. Araştırma grubunu Dokuz Eylül Üniversitesi’nde lisans eğitimine devam eden 327 (193 kız, 134 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kariyer Geleceği Ölçeği, BEM Cinsiyet Rolleri Envanteri ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliğinin cinsiyet rolüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek için Tek Yönlü varyans analizi yapılmıştır. Farkın kaynağını belirlemek için Tukey testi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, maskülen ve androjen cinsiyet rolüne sahip üniversite öğrencilerinin kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliğinin feminen ve belirsiz cinsiyet rolüne sahip üniversite öğrencilerinden daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer Uyumluluğu, Kariyer İyimserliği, Cinsiyet Rolü, Üniversite Öğrencileri

Abstract

The aim of this study was to examine whether or not there have any differentiation of career adaptability and career optimism among university students according to the gender role variable. The participants consisted of 327 (193 females, 134 males) university students from Dokuz Eylul University. Participants completed the Turkish version of the Career Future Inventory, BEM Gender Roles Inventory, and information sheet. To examine the differentiation of career adaptability and career optimism according to the gender role was performed the one-way ANOVA analysis. Also Tukey’s test was performed to determine the source of the difference. Results showed that career adaptability and career optimism scores of university students who belonged masculinity and androgny gender roles higher than others. To sum up, career adaptability and career optimism differed by gender role, university students possess an obvious gender role is extremely important to the future of their career, so this studies advised to give attention to the gender role in education.

Keywords

• Career Adaptability, Career Optimism, Gender Role, University Students

Kaynakça

1. Bem, S.L. (1974). The Measurement of Psychological Androgny. Journal of Consulting and Clinical Pyschology, 42(2), 155-162.
2. Bem, S.L. (1983). Gender scheme theory and its implications for child development: Raising gender-aschematic children in a gender-schematic society. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 8(4), 598-616.
3. Çıtak, A. (2008), Kadınların Çalışmasına Yönelik Tutum: Cinsiyet, Cinsiyet Rolü ve Sosyoekonomik Düzeye Göre Bir Karşılaştırma, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
4. Duffy, R. D. (2010), Sense Of Control And Career Adaptability Among Undergraduate Students, Journal of Carer Assessment, 18 (4), 420-430.
5. Dökmen, Z. (1991), Bem Cinsiyet Rolü Envanteri’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalısması, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Cografya Fakültesi Dergisi, 35 (1), 81-89.
6. Hartung, P. J., Porfeli, E. J., & Vondracek, F.W. (2004), Child Vocational Development: A Review And Reconsideration. Journal of Vocational Behavior, 66 (3), 385-419.
7. Heppner, P. P., Wampold, B. E. & Kivlinghan, D. M. (2013), Psikolojik Danışmada Araştırma Yöntemleri, (Çev: Siyez, D. M.), Ankara: Mentis Yayıncılık.
8. Hirschi, A. (2009), Career Adaptability Development In Adolescence: Multiple Predictors And Effect On Sense Of Power And Life Satisfaction, Journal of Vocational Behavior, 74 (2), 145-155.

9. Harry, N., & Coetzee, M. (2013), Sense Of Coherence, Career Adaptability And Burnout Of Early-Career Black Staff In The Call Centre Environment. SA Journal of Industrial Psychology, 39(2), 1138-10. http://dx.doi.org/10.4102/sajip.v39i2.1138
10. Kalafat, T. (2012), Kariyer Geleceği Ölçeği (KARGEL): Türk Örneklemi İçin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (38), 169-179.
11. Lips, H.M.  (2008).  Sex and Gender:  An introduction (Sixth Edition).  Boston:  McGraw-Hill.
12. Lyn Bell A, (2002), A Gender Role-Focused Self-Efficacy Approach To an Undergraduate Career Decision-Making Course, Unpublished Doctoral Dissertation The University of Georgia, Athens.
13. Mansor, A. T., & Tan, K. A. (2009), Influence of Gender On Career Readiness Among Malaysian Undergraduates, Australian Journal Of Carer Development, 18 (2), 22-44.
14. Rottinghaus, P. J., Day, S. X., & Borgen, F. H. (2005). The Career Futures Inventory: A Measure of Career-Related adaptability and optimism. Journal of Career Assessment, 13, 3-24.
15. Savickas, M. L. (1997), Career Adaptability: An Integrative Construct for Life-Span, Life-Space Theory, The Career Development Quarterly, 3: 45.
16. Sakallı Uğurlu, N. (2003), Cinsiyetçilik: Kadınlara Ve Erkeklere İlişkin Tutumlar Ve Çelisik Duygulu Cinsiyetçilik Kuramı, Türk Psikoloji Yazıları, 6 (11-12), 1-20.
17. Savickas, M. L., & Porfeli, E.J. (2012), Career Adapt-Abilities Scale: Construction, Reliability, And Measurement Equivalence Across 13 Countries, Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661–673. http://dx.doi.org/10.1016/ j.jvb.2012.01.011
18. UKCES, (2011). The Role of Career Adaptability in Skills Supply. ISBN:978-1-906597-82-5. http://www.ukces.org.uk/assets/ukces/docs/publications/ evidence- report-35-technical-report.pdf
19. Yeşilyaprak, B. (2011), Mesleki Rehberlik Ve Kariyer Danışmanlığı. Pegem Akademi. Ankara.