MAVİ YAKALI ÇALIŞANLAR: NEDEN AKADEMİK ÇALIŞMALAR İÇİN CAZİP BİR ÖRNEKLEM DEĞİL?

Öz

Çalışma yaşamında farklı sektörler ve farklı iş çeşitleri beraberinde farklı çalışan gruplarını ortaya çıkarmaktadır. Bu farklı çalışan grupları renklerle özdeşleştirilmekte ve mavi yakalı, beyaz yakalı, altın yakalı çalışanlar şeklinde ifade edilmektedir. Ancak yönetim ve organizasyon alanındaki özellikle insan kaynakları yönetimi ve örgütsel davranış alanındaki akademik çalışmalarda mavi yakalı çalışanlarla ilgili yeterince araştırmanın olmaması dikkat çekicidir. Çalışmanın çıkış noktasını bu durum oluşturmaktadır. Bu araştırma ile öncelikle bu durumun varlığının tespit edilmesi, daha sonra ise akademisyenlerin örneklem tercihlerinde etkili olan faktörlerin ve özellikle mavi yakalı çalışanları neden örneklem olarak tercih etmediklerinin ya da ettiklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yönetim ve organizasyon disiplininin ülkemizdeki gelişiminde oldukça önemli bir yeri olan “Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi’nde yer alan İKY ve örgütsel davranış alanındaki 320 adet bildiri içerik analizine tabi tutulmuştur. İkinci aşamada ise alandaki akademisyenlerin görüşleri alınarak açık uçlu anket yoluyla örneklem tercihinde etkili olan faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu aşamaya 107 akademisyen katılmıştır. Araştırmanın ilk aşaması bildirilerde nicel yönetimin ve bu kapsamda veri toplama yöntemi olarak anketin önceliklendiğini ve mavi yakalı çalışanların örneklem olarak pek tercih edilmediğini ortaya koymaktadır. İkinci aşama ise akademisyenlerin araştırma kurgusu ve çeşitli zorluklar nedeniyle mavi yakalı çalışanları örneklem olarak tercih etmediğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yönetim ve Organizasyon, Örneklem Seçimi, Mavi Yakalı Çalışanlar

Öz

Different sectors and different business types reveal different working groups in working life. These different groups of employees are identified with colours and expressed in the form of blue-collar, white-collar and gold-collar employees. However, it is remarkable to see that it is lack of research related to blue-collar employees in the management and organization discipline especially in the academic studies of organizational behaviour and human resource management. The study constitutes the starting point of this case. With this study, firstly it is aimed to identify the presence of this condition and then to determine the factors that affect the sampling preferences of academicians and especially why they prefer or not blue-collar employees as the sample. In this context, 320 papers within congress proceedings, that take part in the field of HRM and organizational behaviour in the “National Management and Organization Congress” which has an important place in the development of management and organization discipline in Turkey, are subjected to content analysis. At the second stage the factors that affect the sampling preference of the academicians in this field are tried to be determined through an open-ended questionnaire. At this stage, 107 academicians have participated. The first stage of the research reveals that quantitative method and in this context the questionnaire as data collection is prioritized. And also it reveals that blue-collar employees are not preferred within the sampling process. The second stage suggest that academicians do not prefers blue-collar employees as sample due to research design and various difficulties encountered as working with blue-collar participants.

Anahtar Kelimeler

• Management and Organization, Sampling, Blue Collar Employees

Kaynakça

1. Alpaslan, S., ve Özen Kutanis, R. (2007) Sanayi ve Bilgi Toplumu Yönetim Metaforlarının Karşılaştırılması. Akademik İncelemeler Dergisi, 2(2):61.
2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2010) Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS Uygulamalı. Adapazarı: Sakarya yayıncılık.
3. Ateş, M. F., Sözen, H. C. ve Yeloğlu, H. O. (2014) Çalışanların Eşitsizliğe Yönelik Algı ve Tepkileri: Mavi ve Beyaz Yakalı Çalışanların Üzerine Bir Araştırma. Journal of Business Research. 6(2): 106-124.
4. Bora, T. (2010). Sol, Sinizm, Pragmatizm (Vol. 45). Birikim Yayınları.
5. Bryman, A. (2012) Social Research Methods. London: Oxford University Press.
6. Duygulu, E. ve Sezgin, O. B. (2014) “Türkiye’de Örgütsel Davranış Yazını: Doktora Tezlerine Yönelik Bir İnceleme”, 2. Örgütsel Davranış Kongresi, Kayseri, 7-8 Kasım, s.17-29.
7. Erdayı, U. (2012) Beyaz Yakalıların Tanımlanması Üzerine. "İŞ, GÜÇ" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi. 14(3): 65-80.
8. Erdem, Z. (2005) Sanayi İşçisinden Bilgi İşçisine: Yeni Ekonominin Değişen İşçi Tipi. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 49, 541-566.

9. Fontenot, D. R. (2007) Blue, Pink and White. Unknown.
10. Giddens, A. (2013). The Consequences of Modernity. London: John Wiley & Sons.
11. Gobo, G. (2004) Sampling, Representativeness. Qualitative Research Practice, London: Sage.
12. Grant, D., Keenoy, T. W. ve Oswick, C. (Eds.). (1998) Discourse and Organization. London: Sage.
13. Keser, A. (2004a) Çokuluslu Şirketler ve Çokuluslu Şirketlerde İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımı. Akademik Bakış, 1, 1-7.
14. Keser, A. (2004b) Yeni Ekonomi Çerçevesinde Çalışma Hayatında Yaşanan Dönüşümler. "İŞ, GÜÇ" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi. 6(1).
15. Kirkegaard, I., ve Larsen, K. (2011) Motivation of Blue and White Collar Employees. Aarhus: Aarhus School of Business and Social Sciences.
16. Kocabaş, F. (2004) Endüstri İlişkilerindeki Dönüşüm. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 33-54.
17. Koçel, T. (2014) İşletme Yöneticiliği. İstanbul: Beta.
18. Neuman, W. L. (2006) Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. Boston: Pearson. Nurol, B. (2014). Bilgi Toplumunda Zanaat Fikri: Beyaz Yakalı Emeğin Değersizleşmesi. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 17(1): 76-129.
19. Özdemir, A. (2008) Yönetim Biliminde İleri Araştırma Yöntemleri ve Uygulamalar. 3. Baskı. İstanbul: Beta.
20. Özdemir, Y. (2010) “Türkiye’deki İnsan Kaynakları Yönetimi Anlayışının Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma: İSO 500 Örneği”, Sakarya Üniversitesi SBE, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Sakarya.
21. Roebuck, J. B. ve Hickson, M. (1982). The southern redneck: A phenomenological class study. New York, NY: Praeger.
22. Saithep, R. (2008). A Survey of Motivational Factors of White Collar and Blue Collar Employees at Mattel Bangkok Limited . A Master’s Project.
23. Sinclair, U. (1911) Love’s Pilgrimage. NY: Classic Books.
24. Siukola, A., Nygård, C. H. ve Virtanen, P. (2013). Attitudes and arrangements at workplace and sickness absence among blue-and white-collar workers. International Journal of Workplace Health Management, 6(2), 143-156.
25. Stewart, T. A. (1997) Entelektüel Sermaye: Örgütlerin Yeni Zenginliği, (Çev: Nurettin Elhüseyni, Zülfü Dicleli), MESS Yayınları, İstanbul.
26. Süral Özer, P., Özmen, Ö., ve Saatçioğlu, Ö. (2004). Bilgi Yönetiminin Etkililiğinde Kilit Bir Faktör Olarak Bilgi İşçileri ve İnsan Kaynakları Yönetiminin Farklılaşan Özellikleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C, 6, 1.
27. http://www.hrdergi.com/tr/dergi/haziran-2013/mavi-yakalilari-zirveye-tasidik/2363.aspx (e.t. 05.01.2015)
28. www.tuik.gov.tr, (e.t. 15.06.2015)
29. Yücesan Özdemir, G. (2001) Mavi Yakalı İşçiler Üzerinde Eleştirel Etnografi: Yöntembilimsel ve Politik Açılımlar/Sorunlar. Praxis, 4: 332-346.