Abstract

In this article, we look at labour market conditions at women from various perspectives in Turkey, in a sense, to articulate the current figure drawn from Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). In particular we focused on sectoral distribution at women employees. At the same time, the statuses in which women take part were explored. The analysis at sectoral employment is the case, firstly in national, secondly regional bases. As a result, the observation based on the fact that women labour force has shown tendency to decline since 2002, on annual bases. On sectoral basis, however, a high proportion at women have employed in agricultural sector, albeit declined and in contrast, increased considerably in service sectors in recent years. Parallel to these developments, statuses of women at work place varied accordingly. Through the exercise at reason women have abandoned traditional roles as unpaid family workers and demonstrated capacity at engaging into paid employment. This study also confirms that the outcome at research varied in line with uneven development at Turkish regions.

Keywords

• Women, labour, employment, sector, region

Türkiye'de Kadın İstihdamı: Ülke Ve Bölge Düzeyinde Sektörel Analiz

Öz

Türkiye'de kadın istihdamının mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışmada, kadının işgücü piyasası içindeki durumu Türkiye İstatistik Kurumu'ndan (TÜİK) elde edilen veriler doğrultusunda çeşitli açılardan ele alınmıştır. Çalışmada özellikle Türkiye'de kadın istihdamının sektörel olarak nasıl dağıldığı üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda işgücü piyasasındaki kadınların işteki durumları da değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada kadın istihdamının sektörel analizi ilk olarak ülke genelinde, daha sonra ise bölgelere göre incelenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'de yıllar itibariyle artış gösteren kadın istihdamının 2002 yılından itibaren düşme eğilimi içerisine girdiği tespit edilmiştir. Sektörel açıdan ise kadın çalışanların hala yoğunlukla tarım sektöründe istihdam edilmelerine rağmen bu oranın son yıllarda düştüğü, hizmetler sektöründe ise önemli artışların meydana geldiği saptanmıştır. Bu gelişmeler paralelinde kadınların işteki durumlarının da değiştiği görülmüştür. Kadınlar ücretsiz aile işçisi olmaktan çıkmış ücretli ve yevmiyeli olarak çalışma durumuna geçmiştir. Bölgesel düzeyde incelendiğinde ise bu durumun bölgelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın, işgücü, istihdam, sektör, bölge

Kaynakça

1. Biçerli M. Kemal, Çalışma Ekonomisi, Beta Basım A.Ş., 1. Bası, Ekim 2000, İstanbul.
2. Çolak Ö. Faruk, Kılıç Cem, Yeni Sanayileşen Bölgelerde Kadın İşgücü Arzı: Şanlıurfa Örneği, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, Yayın No: 214, Kasım 2001.
3. Kelleci M. Ali, Bilgi Ekonomisi, İşgücü Piyasasının Temel Aktörleri ve Eşitsizlik: Eğilimler, Roller, Fırsatlar ve Riskler, T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı, Yayın No:2674, Temmuz 2003.
4. Kılıç Cem, “Türkiye’de Kadın İşgücüne Katılım Oranları ve Gelişen sanayi Merkezleri Açısından Görünümü, Kamu Hukuku Arşivi Dergisi, C:3, Sayı: 2-3, 2000 (http://www.dicle.edu.tr/ ~khuka/10.htm).
5. Kocacık Faruk, Gökkaya Veda B., “Türkiye’de Çalışan Kadınlar ve Sorunları”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C: 6, Sayı:1, ss.195-219, 2005.
6. Koray Meryem, Demirbilek Sevda, Demirbilek Tunç (Proje Araştırmacıları), Gıda İşkolunda Çalışan Kadınların Koşulları ve Geleceği, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Aralık 1999, Ankara.
7. Küçükkalay A. Mesud, “Türkiye’de Planlı Dönemde Kadın Nüfusu ve Kadın İşgücü İstihdamındaki Gelişmeler”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.3(Güz), ss.35-44, 1998.
8. Mardin Nur Bekata (Proje Direktörü), Sağlık Sektöründe Kadın, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Nisan 2000, Ankara.

9. Özdamar Serpil (Proje Yöneticisi), Bankacılık Sektöründe Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Ocak 2000, Ankara.
10. Şenesen Gülay Günlük, Pulhan Ergin (Proje Yöneticileri), Kadın İstihdamı İçin Yeni Perspektifler ve Kadın İşgücüne Muhtemel Talep, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Nisan 2000, Ankara.
11. Tansel Aysıt, “İktisadi Kalkınma ve Kadınların İşgücüne Katılımı: Türkiye’den Zaman-Serisi Kanıtları ve İllere Göre Yatay Kesit Kestirimleri”, ERC Working Papers in Economics, 01/05T, May 2002, (http://erc.metu.edu.tr/menu/series01/0105T.pdf).
12. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı İşgücü Anketleri Sonuçları, Aralık 2006.
13. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Kadın Bilgi Ağı, (http://www.die.gov.tr/tkba/ tkba_tr.htm), Aralık 2006.
14. http://www.die.gov.tr/tkba/t144.xls, Aralık 2006.
15. http://www.die.gov.tr/tkba/t150.xls, Aralık 2006.
16. http://www.die.gov.tr/tkba/t153.xls, Aralık 2006.
17. http://www.die.gov.tr/tkba/t155.xls, Aralık 2006.
18. http://nkg.die.gov.tr/goster.asp?aile=2, Aralık 2006.
19. http://www.dpt.gov.tr/bgyu/seg/iller2003.html, Nisan 2007.
20. http://www.dpt.gov.tr/bgyu/seg/cog_bolge.html, Nisan 2007.