Etik Kodlarının Yönetsel Karar Alma Sürecine Etkileri Ve Bir Model Önerisi

Öz

Bu çalışma, etik kodları yöneticilerin karar süreçlerini hangi yönde etkilediğini ve bu etkilerin iş hayatına nasıl yansıdığını değerlendirerek etiksel karar verme süreci için bir model önerisi sunmayı amaçlamaktadır. Karar verme, yaşamımızı şekillendiren en son düşünsel hamledir. Düşünsel hamlelerdeki amaç stratejik bir pozisyon için kararın etkileşenleriyle tatminkâr bir yaklaşımı sergileyebilmektir. Buradaki önemli unsur stratejik düşünce tarzıdır. Etik kodları stratejik düşünce sonucu olan kararlarda tehditlere kalkan olan ve fırsatları öngören bir araç niteliği taşımaktadır. Ayrıca etik kodları karar vermede aktif olabilmesi işletmenin kültürüyle iç içe olmasına bağlıdır. Bu uyum sağlanamazsa, kararlardaki etik tartışmaları hiçbir zaman gündemden düşmeyecektir. Bu çerçevede, etik kodların karar vermedeki etkinliği destekleyerek bir etik karar verme süreci öneren bu çalışmada ilk olarak etik kodları kavramsal çerçevede değerlendirilmektedir. Bununla birlikte yazında yer alan etik karar verme modelleri yer almaktadır. Bu bağlamda, etik kodlarının yönetsel karar verme sürecinde etkilerini ortaya koyan bir model önerilmektedir. Son olarak bu modelin kullanılabilirliği açıklanarak işletmelere yapacağı katkı üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Etik, Kodlar, Karar, Model, Yönetim

Abstract

This study aims to suggest a model for managerial decision taking process by evaluating in which directions the ethical codes affect the decision taking processes used by managers and how these effects are reflected on the working life. Decision taking is the ultimate cognitive move shaping our lives. The purpose of these cognitive efforts is to come up with a satisfying approach together with the components of the decision so that strategic position can be taken. Here what as an important element is the strategic thinking style. In the decisions taken as a result of strategic thinking, ethical codes serves as a tool performing the function of a shield against the threats to the maintenance of life and projecting the opportunities. Besides ethical codes’ being active in decision taking depends on their being intertwined with the culture possessed by the organization. If this may not be confronted with, the discussions related to the morality of the decisions will always be in the agenda. In this context, in the study suggesting an ethical decision taking process by supporting the influence of ethical codes in decision taking, first the ethical codes are evaluated in a conceptual framework. In addition to this, ethical decision taking models mentioned in the literature are reviewed. In this respect, a model demonstrating the effects of ethical codes in decision taking process is suggested. Finally, feasibility of this model is explained and its contribution to organizations is emphasized.

Keywords

• Ethic, codes, decision, model, management