Muhasebe öğrencilerinin gelecek beklentilerinin sürdürülebilir kalkınma perspektifinden incelenmesi: Kocaeli Üniversitesi örneği

Öz

Bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Programı öğrencilerinin gelecek beklentilerini Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında, özellikle SKA 4 (Nitelikli Eğitim) ve SKA 8 (İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme) çerçevesinde incelemektedir. Veriler, Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği (Tuncer,2011) kullanılarak anket yöntemiyle toplanmış; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin gelecek algısının ağırlıklı olarak eğitim, istihdam ve ekonomik güvence ekseninde şekillendiğini göstermektedir. Hedeflenen eğitim düzeyine ulaşma, istikrarlı bir işte çalışma ve kendi geçimini sağlayabilme beklentilerinin yüksekliği, eğitimin sürdürülebilir yaşamın temel aracı olarak görüldüğüne işaret etmektedir. İstihdam boyutunda ise öğrencilerin yalnızca iş sahibi olmayı değil; güvenceli, sürekliliği olan ve ekonomik açıdan güvenli bir çalışma düzenini önemsedikleri anlaşılmaktadır. Evlilik ve aile, din ve toplum ile sağlık ve yaşam boyutlarının görece daha düşük ağırlıkta kalması, öğrencilerin önceliğinin eğitimden istihdama geçiş olduğunu düşündürmektedir. Fark analizleri, gelir durumu ve algılanan sosyo-ekonomik sınıfın iş ve eğitim boyutunda anlamlı farklılıklar yarattığını ortaya koymuştur. Genel olarak sonuçlar, öğrencilerin beklentilerinin SKA 4 ve SKA 8 ile uyumlu olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gelecek beklentisi
• Sürdürülebilirlik
• Muhasebe Öğrencileri

Etik Beyan

Bu araştırma kapsamında kullanılan veri toplama süreci için etik kurul izni alınmıştır. Çalışma, Kocaeli Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu tarafından değerlendirilmiş; 09.09.2025 tarihli ve 2025/11 sayılı toplantıda alınan 9 sıra numaralı karar ile uygun bulunmuştur. Çalışmada herhangi bir finansal destekten yararlanılmamıştır

Examining future expectations of accounting students from a sustainable development perspective: The case of Kocaeli University

Öz

This study examines the future projections of the Accounting and Tax Practices Program at Kocaeli University within the framework of the Sustainable Development Goals, specifically SDG 4 (Quality Education) and SDG 8 (Decent Work and Economic Growth). Data were collected using a survey method with the Adolescent Future Expectations Scale (Tuncer,2011); descriptive statistics were used, alongside independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA). The findings indicate that future perceptions are primarily shaped by the development of education, employment, and economic security. The study suggests that expectations of reaching the targeted education level, having decent work, and being able to support oneself are achievable, and that education is considered a fundamental tool for sustainable living. Regarding employment, it is understood that they value not only having a job but also a secure, continuous, and economically stable work environment. The relatively lower weighting of marriage and family, religion and society, and health and life dimensions suggests that their priority is the transition from education to employment. Difference analyses reveal significant differences based on income level and perceived socioeconomic class regarding work and education. Overall, the results are aligned with SDG 4 and SDG 8.

Anahtar Kelimeler

• Future expectations
• Sustainability
• Accounting Students

Etik Beyan

Ethical committee approval was obtained for the data collection process used in this research. The study was evaluated by the Kocaeli University Faculty of Social and Human Sciences Ethics Committee and found appropriate with decision number 9, taken at the meeting dated 09.09.2025 and numbered 2025/11. No financial support was received for this study.

Kaynakça

1. Alonso-Borrego, C., Mora, R., & Romero-Medina, A. (2007). Una valoración de la enseñanza superior a partir de los salarios esperados y los salarios sombra de los estudiantes universitarios. Cuadernos Económicos de ICE, 74, 11–38.
2. Arık, N., & Seyhan, B. (2016). Üniversite öğrencilerinin kariyer planlamasında teknoloji bilgisi ve gelecek beklentilerinin rolü / The role of technology knowledge and future prospects of the university students over their career planning. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 2218–2231. https://doi.org/10.15869/itobiad.260261
3. Ateş, S. S., & Kaya, M. (2021). Future expectations of generation Z: Present and future. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 5(9), 255–270. https://izlik.org/JA54ZP34MF
4. Ay, M. F. (2020). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin memnuniyet düzeyleri ile gelecek beklentileri arasındaki ilişki. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 20(2), 743–758. doi:10.33420/marife.80055-1311441
5. Aydemir, İ., Ünal, V., Öngören, B., Bıyık, T., Uluocak, N. N., Topçu, R., & Özdemir, E. (2022). Çalışan yükseköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar. Journal of University Research, 5(3), 276–285. doi:10.32329/uad.1060624
6. Bahadır, E. C., & Gürbüz, A. O. (2023). Sürdürülebilir kalkınmadan kurumsal sürdürülebilirliğe: Teorik bir değerlendirme. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 7(12), 131–141. doi:10.55775/ijemi.1328465
7. Balkaya, D., Tutar, F. K., & Tutar, N. F. (2022). Think global move local: Micro-based sustainable local development. The Journal of Academic Social Resources, 7(35), 299–309. doi:10.29228/asrjournal.57789
8. Bartelmus, P. (1994). Environment, growth and development: The concepts and strategies of sustainability. London, England: Routledge. doi:10.4324/9780203419397

9. Bielefeldt, A. R. (2013). Pedagogies to achieve sustainability learning outcomes in civil and environmental engineering students. Sustainability, 5(10), 4474–4491. doi:10.3390/su5104479
10. Boynukısa, M., Karagül, E., & Işıker, E. (2024). Z kuşağının kariyer beklentileri. Kadim Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 183–208. https://doi.org/10.55805/kadimsbd.1583922
11. Cazes, S., Hijzen, A., & Saint-Martin, A. (2015). Measuring and assessing job quality: The OECD job quality framework (OECD Social, Employment and Migration Working Papers No. 174). Paris, France: OECD Publishing. doi:10.1787/5jrp02kjw1mr-en
12. Colantonio, A. (2009). Social sustainability: Linking research to policy and practice. In Sustainable development: A challenge for European research (Conference paper, May 26–28, 2009, Brussels, Belgium) (pp. 865–885). London, England: London School of Economics and Political Science. Retrieved January 3, 2026, from http://eprints.lse.ac.uk/35865
13. Çalışkan, S., & Dilmaç, B. (2021). Ergenlerin sahip olduğu gelecek beklentisi, umut ve psikolojik iyi oluş arasındaki yordayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 131–143. Retrieved November 5, 2025, from https://dergipark.org.tr/en/pub/neueefd/article/1026804
14. Çavmak, Ş., & Hatunoğlu, Z. (2025). Bibliometric analysis of green accounting research: Trends and prominent studies / Yeşil muhasebe araştırmalarının bibliyometrik analizi: Eğilimler ve öne çıkan çalışmalar. Muhasebe ve Denetime Bakış, 25(76), 217–236. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1673834
15. Çetin, Ö. O. (2025). Sustainability reporting, integrated reporting and sustainability accounting: A bibliometric analysis. Bulletin of Accounting and Finance Review, 8(1), 156–169. https://doi.org/10.32951/mufider.1629422
16. Çimen, F., & Dilmaç, B. (2022). Üniversite öğrencilerinin değerleri ile internet bağımlılıkları ve gelecek beklentileri arasında yordayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 72–83. Retrieved November 10, 2025, from https://dergipark.org.tr/en/pub/neueefd/article/1138043
17. Davras, G. M., & Alili, M. (2019). A research on future expectations of university students who are tourism education / Turizm eğitimi alan üniversite öğrencilerinin gelecek beklentileri üzerine bir araştırma. International Journal of Global Tourism Research, 3(1), 40–52. https://izlik.org/JA67EP69YC
18. Derelioğlu, S. (2023). The relationship between five-factor personality traits and future expectation of university students. Alanya Academic Review, 7(2), 791–807. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1162464
19. Diderichsen, S., Andersson, J., & Johansson, E. (2011). Swedish medical students’ expectations of their future life. International Journal of Medical Education, 2, 140–146. doi:10.5116/ijme.4ec5.92b8
20. Dursun, A., Özkan, M. S., & Başkaya, Y. K. (2019). Ergenlerin gelecek beklentilerinin yordayıcısı olarak: Psikolojik semptomlar ve akademik başarı. Journal of Uludağ University Faculty of Education, 32(1), 121–144. doi:10.19171/uefad.447592
21. Dursun, S., & Aytaç, S. (2012). Üniversite öğrencilerinin işgücü piyasasına yönelik beklentileri ve iş deneyimleri ile umutsuzluk ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 373–388.
22. Ersoy, I., & Aksehirli, Z. (2015). Effects of perceptions of corporate social responsibility on employer attractiveness. Research Journal of Business and Management, 2(4), 507–518. doi:10.17261/Pressacademia.2015414453
23. Eurofound & International Labour Organization. (2019). Working conditions in a global perspective. Luxembourg: Publications Office of the European Union; Geneva: International Labour Office. doi:10.2806/951806
24. Gray, R. (2010). Is accounting for sustainability actually accounting for sustainability… and how would we know? Accounting, Organizations and Society, 35(1), 47–62. https://doi.org/10.1016/j.aos.2009.04.006
25. Gül, M. (2024). Muhasebe eğitiminin sürdürülebilirliği üzerine bir değerlendirme. Muhasebe Denetime Bakış, 24(73), 1–16. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1448421
26. Güleri, M. (1998). Üniversiteli ve işçi gençliğin gelecek beklentileri ve kötümserlik–iyimserlik düzeyleri. Kriz Dergisi, 6(1), 55–64. doi:10.1501/Kriz_0000000036
27. Hopwood, A. G., Unerman, J., & Fries, J. (Eds.). (2010). Accounting for sustainability: Practical insights. London, England: Earthscan.
28. Horváth, Z. E., & Nováky, E. (2016). Development of a Future Orientation Model in Emerging Adulthood in Hungary. Social Change Review, 14(2). doi: 10.1515/scr20160023
29. International Integrated Reporting Council. (2013). The International Framework. Retrieved February 27, 2026, from https://www.iasplus.com/en/publications/us/heads-up/2013/ir-framework
30. International Labour Organization. (2022). Global employment trends for youth 2022. Retrieved January 3, 2026, from https://www.ilo.org/global/research/global-reports/youth/2022
31. International Labour Organization. (n.d.). Decent work and the 2030 Agenda for sustainable development. Retrieved February 27, 2026, from https://www.ilo.org/topics-and-sectors/decent-work-and-2030-agenda-sustainable-development
32. Kaya, M. F., & Elden Ürgüp, S. (2025). Yeşil muhasebe ve uygulamaları hakkında üniversite öğrencilerinin farkındalık ve bilgi düzeylerinin incelenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari Akademik Araştırmalar Dergisi, 5(2), 146–167. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijerdergisi/article/1665999
33. Lokuwaduge, C. S. D., & De Silva, K. M. (2022). ESG risk disclosure and the risk of green washing. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 16(1), 146–159. doi:10.14453/aabfj.v16i1.10
34. Maragakis, A. (2017). Sustainable academia: Translating the vision of a full sustainable university into a measurable reality. A+ BE| Architecture and the Built Environment, (3), 1–166. doi:10.7480/abe.2017.3.1746
35. Mütevellioğlu, N., Zanbak, M., & Mert, M. (2010). İşsizlik, üniversiteli gençlik ve gelecek: Bir alan araştırmasının bulguları. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 207–229.
36. OECD. (2011). Taxation, innovation and the environment. Paris, France: OECD Publishing. Retrieved January 3, 2026, from https://www.oecd.org/environment/tools-evaluation/taxationinnovationandenenvironment.htm
37. OECD. (2017). Youth aspirations and the reality of jobs in developing countries: Mind the gap. Paris, France: OECD Publishing. doi:10.1787/9789264285668-en
38. OECD. (2020). Developing sustainable finance definitions and taxonomies. Paris, France: OECD Publishing. doi:10.1787/134a2dbe-en
39. OECD. (2021). The future of work for youth: Risks and opportunities. Paris, France: OECD Publishing. Retrieved January 3, 2026, from https://www.oecd.org/employment/the-future-of-work-for-youth-3e2b7f09-en.htm
40. Schaltegger, S., & Burritt, R. (2010). Sustainability accounting for companies. Journal of World Business, 45(4), 375–384. doi:10.1016/j.jwb.2009.08.002
41. Speer, L., Rechkemmer, A., & Downey, M. (2020). Sustainability survey to assess student perspectives. International Journal of Sustainability in Higher Education, 21(3), 413–429. doi:10.1108/IJSHE-06-2019-0197
42. Stubbs, W., & Schapper, J. (2011). Two approaches to curriculum development for educating for sustainability. International Journal of Sustainability in Higher Education, 12(3), 259–268. doi:10.1108/14676371111148015
43. Tekdemir, N., & Çakmakoğlu, D. (2024). AB ülkelerinde dijital dönüşümün sürdürülebilir kalkınmaya yansımaları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 149–166. doi:10.18026/cbayarsos.1421311
44. Temiz, Y. E. (2025). Korkunun gölgesinde, umudun ışığında: Deprem korkusu ve dindarlığın umut yoluyla gelecek beklentisine etkisi. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 65(1), 94–110. https://doi.org/10.29288/ilted.1691583
45. Tuncer, M. (2011). Ergen gelecek beklentileri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Electronic Turkish Studies, 6(3), 1265–1275.
46. Tuncer, M., & Tanaş, R. (2020). Relationship between the future expectation levels and academic achievements of 8th grade students. Electronic Journal of Social Sciences, 19(76), 1691–1707. https://doi.org/10.17755/esosder.717095
47. UNEP. (2015). Fiscal policies and the sustainable development goals. Retrieved January 3, 2026, from https://www.unep.org/resources/report/fiscal-policies-and-sustainable-development-goals
48. UNEP. (2019). Global environment outlook 6. Retrieved January 3, 2026, from https://www.unep.org/resources/global-environment-outlook-6
49. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1). Retrieved January 3, 2026, from https://sdgs.un.org/
50. United Nations. (2019). The Sustainable Development Goals Report 2019. Retrieved January 3, 2026, from https://unstats.un.org/sdgs/report/2019/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2019.pdf
51. United Nations. (n.d.). Goal 4: Quality education. Retrieved February 27, 2026, from https://www.un.org/sustainabledevelopment/education/
52. United Nations. (n.d.). Goal 8: Decent work and economic growth. Retrieved February 27, 2026, from https://www.un.org/sustainabledevelopment/economic-growth/
53. Ünkaya, G., Dursun, G. D., & Bozkır, B. (2025). Muhasebe eğitiminde yeşil dönüşüm: Yeşil yetkinliklerin kazandırılması / Green transformation in accounting education: Developing green competencies. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi (Türkiye Muhasebe Eğitim Sempozyumu Özel Sayısı), 83–97. doi:10.14780/muiibd.1768171
54. World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford, England: Oxford University Press.
55. Wynder, M., Wellner, K., & Reinhard, K. (2014). Towards integrating sustainable development in accounting education. International Journal of Sustainable Development, 17(4), 348–362. doi:10.1504/IJSD.2014.065325
56. Yalçın, N., Işık, Ö. S., Bilgin, M., Özkan, M., & Çay, E. (2024). Üniversite öğrencilerinin sürdürülebilirlik muhasebesi farkındalığı hakkında bir araştırma (A research on university students’ awareness of sustainability accounting). TİDE AcademIA Research, 6(1), 33–66. https://izlik.org/JA55TJ96RF
57. Yaylalı, İ. (2025). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin yeşil muhasebe konusundaki algılarının muhasebe bilgi sistemi ile ilişkisi / The relationship between accounting education students’ perceptions on green accounting and accounting information system. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 7(2), 113–134. https://doi.org/10.38009/ekimad.1640421
58. Yoon, B. I., Lee, H., & Hwang, S. (2023). Campus dining sustainability: A perspective from college students. Sustainability, 15(3), 2134. doi:10.3390/su15032134
59. Yuan, W., Ma, Y., Deng, Y., & Liu, X. (2024). Factors affecting sustainability-related career expectations among engineering undergraduates in China: An empirical study based on a modified college impact model. Behavioral Sciences, 14(5), 409. doi:10.3390/bs14050409
60. Yumurtacı, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin iş bulma sürecine ilişkin beklentileri bağlamında emeklilik öngörülerinin belirlenmesi: Bir alan araştırması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 232–253.
61. Yücel, E. (2024). Sustainability literacy of professional accountants: An implementation in Bursa city / Muhasebe meslek mensuplarının sürdürülebilirlik okuryazarlığı: Bursa ilinde bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 25(2), 172–196. https://doi.org/10.24889/ifede.1570589
62. Yücel, İ., & Buz, S. (2023). The determinants of future expectations of university students. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(4), 1756–1767. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1362640
63. Zoller, U. (2012). Science education for global sustainability. Journal of Chemical Education, 89(3), 297–301. doi:10.1021/ed300047v