Çoğuldizge Kuramı Işığında Sabahattin Ali'nin İçimizdeki Şeytan Adlı Romanının İncelenmesi

Öz

Tarihi geçmişi insanoğlunun var oluşuna kadar uzanan çeviri işlemi günümüzde toplumları ve bireyleri birbirine yaklaştıran ve onlar arasında her türlü diyalogun ya da iletişimin kurulmasını sağlayan vazgeçilmez bir etkinliktir. Çok yönlü, karmaşık ve disiplinlerarası bir olgudur ve etkin olduğu alanlardan birisi de edebi çeviridir. Hangi dilde yazılmış olursa olsun, edebi eserler çeviri sayesinde insanoğlunun ortak malı olmaktadır. Kaynak dilde yazılan edebi bir eserin erek dile çevirisiyle, sadece sözcük bilgisi ve dilbilgisi kurallarının aktarılması değil aynı zamanda bir kültürün anlaşılır bir şekilde aktarılmasıdır. Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi ilk yıllarındaki gerçekçi edebiyatın öncülüğünü yapan yazar ve şair Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan adlı eserindeki “dini ögeler”, deyim ve atasözleri” ve “özel isimlerin” Itamar Even-Zohar’ın çoğuldizge kuramı ışığında Almancaya nasıl aktarıldığı incelenecektir. Yapılan çevirinin Çoğul Dizge Kuramına göre “yeterli” mi yoksa “kabul edilebilir” mi olduğu gözlemlenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Çeviri,Çoğul dizge kuramı,Itamar Even-Zohar,İçimizdeki Şeytan,Sabahattin Ali

The Investigation of Sabahattin Ali’s ‘The Devil Within Us’ Novel According to Polysystem Theory

Öz

Translation, the story of which extends to the existence of mankind, is an essential activity which brings societies and individuals closer and allows the creation of dialogue and all kinds of communication. Translation is a multifaceted, complex, and interdisciplinary phenomenon and one of the areas it is influential is literature. Regardless of the language they are written in, literary works become the common property of mankind thanks to translation. The translation of a literary text from the source language into target language is not simply a matter of transferring the vocabulary and grammar but it is also a process of transferring the culture in a comprehensible way. In this study, “The Devil Within Us”, a book written by Sabahattin Ali, who is one of the pioneers of realistic literature during the era of the foundation of the Turkish Republic, will be analysed in terms of the translation of “religious elements”, “idioms and proverbs”, and “proper nouns” into German following Itamar Even-Zohar’s polysystem theory. The author will investigate whether the translation of this literary text into German is “adequate” or “acceptable” in the light of polysystem theory.

Anahtar Kelimeler

• Translation,Polysystem Theory,Itamar Even Zohar,The Devil Within Us,Sabahattin Ali

Kaynakça

1. Aksoy, N.B. (2002). Geçmişten günümüze yazın çevirisi. Ankara, İmge Kitabevi.
2. Ali, S. (2014). İçimizdeki şeytan. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
3. Ali S. (2007). Der Dämon in uns. [Çev. Ute Birgi-Knellessen]. Zürich, Unionsverlag.
4. Boztaş, İ. (1992). Çeviri, çeviride eşdeğerlilik ve dilbilim: Dilbilim 20.yıl yazıları. Ankara, Karaca Dil Kursu Yayınları.
5. Göktürk, A. (1994). Çeviri: Dillerin dili. İstanbul, Yapı Kredi Yay.
6. Gürçağlar, Ş. T. (2016). Çevirinin ABC’si. İstanbul, Say Yayınları.
7. Ricoeur, P. (2008). Çeviri üzerine. [Çev. Sündüs Öztürk Kasar]. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
8. Steuerwald, K. (1998). Almanca-Türkçe sözlük. İstanbul, ABC Yayınevi.

9. Steuerwald, K. (1998). Türkçe-Almanca sözlük. İstanbul, ABC Yayınevi.
10. TDK, (2011). Türkçe sözlük. Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları.
11. TDK, (1978). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları.
12. Vardar, B. (1981). Çeviri konuşmaları, Yazko Çeviri, 2, 172-173.
13. Yazıcı, M.(2005). Çeviribilimin temel kavram ve kuralları. İstanbul, Multilingual Yayınları.