Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)

Levent Düzcü

Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)

Öz

Bu çalışma Navarin Baskını’ndan (1827) Kırım Savaşı sonuna (1856) kadar olan süreçte Sinop tersanesinde yapılan yelkenli gemi inşa çalışmalarını konu almaktadır. Navarin’de donanmasını kaybeden Osmanlı Devleti yeniden yelkenli gemi inşa sürecine girdiğinde İstanbul’un dışındaki taşra tersaneleri içinde Osmanlı denizciliğine en fazla destek veren Sinop tersanesi olmuştur. Geçmiş yüzyıllardan gelen bilgi ve tecrübe birikimini 19. yüzyıla aktaran Sinop tersanesi adı geçen tarihler aralığında başta kalyon olmak üzere, fırkateyn, korvet, brik, koter ve şalope türünde yelkenli gemiler inşa etmiştir. Rakamlara bakıldığında Sinop tersanesinin taşra tezgahları arasında öncü olduğu anlaşılmaktadır. 1856 Paris Antlaşmasıyla Karadeniz’e getirilen gemi inşa yasağı ile birlikte Sinop tersanesinde gemi inşa devri sona ermiştir. Sinop tersanesi gemi inşa tezgahları, personeli, ahşap gemiler için ormanlara olan yakınlığıyla yaklaşık 400 yıl Osmanlı denizciliği için önemli bir tersane üssü olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri-Osmanlı Arşivi (BOA)
A.MKT.MHM: 50-33.
AE.SMHD.II: 35-2197.
C.BH: 3025, 6771.
D.BŞM.TRE.d: 14682, 15301.
İ.DH: 3198, 17641.
MAD: 8887, 11742.
Aydın, Y. A. (2011). Sultanın kalyonları. Küre Yayınları.

Bal, N. (2010). XIX. yüzyılda Osmanlı bahriyesinde gemi inşa teknolojisinde değişim: Buharlı gemiler dönemi (Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Bostan, İ. (1999). Osmanlı tersaneleri ve gemi inşa teknolojisi. Osmanlı.
Bostan, İ. (2010). Osmanlılar ve deniz. Küre Yayınları.
Depe, E. (2017). 18. yy’da taşra tezgahlarında kalyon inşa organizasyonu (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Düzcü, L. (2017). Yelkenliden buharlıya geçişte Osmanlı denizciliği. Doğu Kütüphanesi.
Örenç, A. F. (2009). 1827 Navarin Deniz Savaşı ve Osmanlı donanması. Tarih Dergisi.
Örenç, A. F. (2017). Deniz Kuvvetleri ve Deniz Harp sanayii. Osmanlı Askeri Tarihi (G. Yıldız, çev.). Timaş Yayınları.
Öz, M. (2009). Sinop. Diyanet İslam Ansiklopedisi.
Özcan, B. (2007). Bir baskının anatomisi: Sinop faciası. Uluslararası Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 2, 7–18.
Panzac, D., Maden, A., & Canpolat, S. (2020). Osmanlı donanması (1572-1923) (2. basım). İş Bankası Kültür Yayınları.
Nutki, S. (2011). Kamus-ı bahrî (M. Pultar, ed.). İş Bankası Yayınları.
Taşkın, Ü. (2005). Osmanlı Devleti’nde kullanılan ölçü ve tartı birimleri (Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Ünal, M. A. (2005). XVI.-XVIII. yüzyıllarda Sinop tersanesi. XIV. Türk Tarih Kongresi’nde sunulan bildiri.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Denizcilik Tarihi

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Levent Düzcü ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

5 Şubat 2024

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2024

Kabul Tarihi

31 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA39JF65UF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Düzcü, L. (2024). Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856). Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(1), 59-66. https://izlik.org/JA39JF65UF

AMA

1.Düzcü L. Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856). ISTAD. 2024;2(1):59-66. https://izlik.org/JA39JF65UF

Chicago

Düzcü, Levent. 2024. “Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2 (1): 59-66. https://izlik.org/JA39JF65UF.

EndNote

Düzcü L (01 Şubat 2024) Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856). Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2 1 59–66.

IEEE

[1]L. Düzcü, “Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)”, ISTAD, c. 2, sy 1, ss. 59–66, Şub. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JF65UF

ISNAD

Düzcü, Levent. “Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 2/1 (01 Şubat 2024): 59-66. https://izlik.org/JA39JF65UF.

JAMA

1.Düzcü L. Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856). ISTAD. 2024;2:59–66.

MLA

Düzcü, Levent. “Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856)”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 1, Şubat 2024, ss. 59-66, https://izlik.org/JA39JF65UF.

Vancouver

1.Levent Düzcü. Sinop’ta Yelkenli Gemi İnşa Süreci (1827-1856). ISTAD [Internet]. 01 Şubat 2024;2(1):59-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JF65UF