Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Türkçe Öğrenme Kaygılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenme kaygı düzeylerini ve kaygı düzeylerinin bazı sosyo-demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili Başakşehir ilçesindeki devlet ortaokullarında öğrenim gören yabancı uyruklu (10-15 yaş aralığındaki) öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemine 372 öğrenci dâhil edilmiştir. Araştırmaya başlamadan önce öğrencilerin ölçekteki soruları anlayabilecek düzeyde Türkçe bilgisine sahip olup olmadıkları test edilmiştir. Türkçe okuduğunu anlama düzeylerini ölçmek için katılımcılara 5 soru sorulmuştur. Bu sorulardan 4 tanesine doğru cevap veren katılımcıların (350 öğrenci) doldurdukları anketler veri setine dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları yabancı öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecinde hissettikleri kaygının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin hissettikleri kaygının düzeyi; ana dil, evde konuşulan dil, geldikleri ülke ve annenin eğitim seviyesi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Buna karşın öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecinde hissettikleri kaygı düzeyi; bilinen diğer diller, babanın eğitim seviyesi ve okul dışında Türkçe eğitimi alma değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Türkçe öğrenme sürecinde ortaya çıkan yüksek düzeyde kaygı, dil edinme sürecinin tamamında, öğrencilerin performansını olumsuz yönde etkileyebilecek bir faktördür. Bu durum dikkate alınarak öğrencilere kaygı azaltma stratejilerinin öğretilmesinde, öğretmenlerin ve ebeveynlerin kaygının olumsuz etkileri konusunda bilinçlendirilmesinde fayda vardır.

Anahtar Kelimeler

• Kaygı
• Dil öğrenme kaygısı
• Türkçe eğitimi
• Türkçe öğrenme
• Yabancı uyruklu öğrenciler

Review of Foreign Students’ Turkish Learning Anxiety

Öz

The aim of this study is to examine the Turkish learning anxiety levels of foreign students and whether their anxiety levels differ in terms of some socio-demographic variables. In the study, causal-comparative model, one of the quantitative research methods, is used. The population of the study consists of foreign students (aged between 10-15) studying in public secondary schools in Basaksehir district of Istanbul province. The sample of the study includes 372 students. Before the study, it is tested whether the students have sufficient Turkish knowledge to understand the questions in the scale. Participants are asked 5 questions to measure their Turkish reading comprehension levels. The surveys filled out by participants who answer 4 of these questions correctly (350 students) are included in the data set. In the study, “Turkish Learning Anxiety Scale of Foreigners” is used as a data collection tool. The results of the research show that the anxiety levels of foreign students in the process of learning Turkish are high. Anxiety levels felt by foreign students in the process of learning Turkish differ significantly according to the variables of native language, language spoken at home, country of origin and mother's education level. The anxiety levels felt by the students in the process of learning Turkish do not show a significant difference according to the variables of other languages known, father's education level and Turkish education received out of the school. High level of anxiety in the process of learning Turkish is a factor that can negatively affect students' performance in the entire language learning process. Considering this situation, it is useful to teach students strategies to reduce anxiety and to raise awareness of teachers and parents about the negative effects of anxiety.

Anahtar Kelimeler

• Anxiety
• language learning anxiety
• Turkish education
• Turkish learning anxiety
• Foreign students

Kaynakça

1. Akbulut, S. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yazmaya yönelik tutum ve kaygıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
2. Aktaş, B. (2018). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin sınıf içi kaygı durumlarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
3. Algök, M. (2023). Yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin Türkçe yazma kaygılarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çankırı Karatekin Üniversitesi.
4. Argaman, O. & Abu-Rabia, S. (2002). The influence of language anxiety on English reading and writing tasks among native hebrew speakers. Language, Culture and Curriculum, 15(2), 143-160. http://dx.doi.org/10.1080/07908310208666640
5. Arnold, J. & Brown, H. D. (1999). “A map of the terrain” in affect in language learning. Cambridge University Press.
6. Arslan, M. (2012). Tarihi süreçte Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi-öğrenimi çalışmaları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 167-188.
7. Ateş, A. ve Bahşi, N. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin kelime bilgisinin okuma ve dinleme kaygısına etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 273-287. https://doi.org/10.17679/inuefd.443335
8. Ayan, L. (2022). Uluslararası öğrencilerin Türkçe anlatma becerilerinin geliştirilmesinde iletişimsel yaklaşım: Uygulama ve tasarım çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.

9. Aydın, S. (2017). Çocuklarda yabancı dil kaygısı üzerine bir araştırma. Pegem Akademi.
10. Ayhan, S. ve Kana, F. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin dil bilgisi öğrenimine yönelik kaygı düzeyleri. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of Turk & Islam World Social Studies, 6(23), 207-218. http://dx.doi.org/10.29228/TIDSAD.39794
11. Barış, H. ve Şen, Ü. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma kaygısı. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 4(2), 73-99.
12. Başçı, Z. ve Gündoğdu, K. (2011). Öğretmen adaylarının drama dersine ilişkin tutumları ve görüşleri: Atatürk üniversitesi örneği. İlköğretim Online, 10(2), 1-14.
13. Batumlu, D. Z. ve Erden, M. (2007). Yıldız Teknik Üniversitesi yabancı diller yüksekokulu hazırlık öğrencilerinin yabancı dil kaygıları ile İngilizce başarıları arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(1), 24-38.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
15. Çetinay Aydın, P. (2017). Kaygı ve endişe. Turkiye Klinikleri J Psychiatry-Special Topic, 10(4), 228-236.
16. Çoşkun, A. ve Ateş, H. (2023). Türkiye’de göçmen entegrasyonu: Zorlaştırıcılar, kolaylaştırıcılar ve öneriler. Mehmet Akif Ersoy İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 1332-1357. https://doi. org/10.30798/makuiibf.1220238 Dalcı, Z. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma kaygılarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
17. Demirdaş, O. ve Bozdoğan, D. (2013). Hazırlık sınıflarında yaşayan gören yabancı dillerin yabancı dil endişeleri ve başarıları. Türk Eğitim Dergisi, 2(3), 4-13. https://doi.org/10.19128/turje.181060
18. Erbaş, H. (2019). Gidişlerden kaçışlara göç ve göçmenler: Kuram yöntem ve alan yazıları. Phoenix Yayınları.
19. Erdil, M. (2016). TÖMER’de Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin Türkçe öğrenmeye ilişkin kaygı düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
20. Gardner, R. C. & MacIntyre, P. D. (1993). On the measurement of affective variables in second language learning. Language Learning, 43(2), 157-194. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1992.tb00714.x
21. Genç-Köylü, S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde teknoloji kullanımının kaygı üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi.
22. Gerrig, R. J. & Zimbardo, P. G. (2016). Psikoloji ve yaşam (A. A. Özdoğru, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
23. Göç İdaresi Başkanlığı. (GİB). (2024). İstatistikler. https://goc.gov.tr adresinden 3 Temmuz 2024 tarihinde alınmıştır.
24. Gökhan, O. (2020). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin konuşma kaygısının konuşma öz yeterliliklerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
25. Halat, S. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme becerisine yönelik kaygı düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
26. Horwitz, E. K, Horwitz., M. B. & Cope, J. (1986) Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125-132. https://doi.org/10.2307/327317
27. İlhan, H. ve Tutkun, Ö. F. (2020). Yabancı dil öğrenme kaygısı. The Journal of Academic Social Science, 8(106), 376-389. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.43540
28. Kara, K. ve Açan, M. N. (2022). Kırgız öğrencilerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenme kaygıları. Dil Dergisi, 173(1), 7-25. https://doi.org/10.33690/dilder.858739
29. Kocaoğlu, İ. (2022). 11 ve 12. sınıfta öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin yazma becerisi öz yeterlikleri ile yazma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
30. MacIntyre, P. D. (1995). How does anxiety affect second language learning? A reply to sparks and ganschow. The Modern Language Journal, 79(1), 90-99. https://doi.org/10.2307/329395
31. MacIntyre, P. D. & Gardner, R. C. (1991). Investigating language class anxiety using the focused essay technique. The Modern Language Journal, 75(3), 296-304. https://doi.org/10.2307/328723
32. MacIntyre, P. D. & Gardner, R. C. (1994). The subtle effects of language anxiety on cognitive processing in the second language. Language Learning, 44(2), 283-305. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1994.tb01103.x
33. MacIntyre, P. D., Noels, K. A. & Clément, R. (1997). Biases in self‐ratings of second language proficiency: The role of language anxiety. Language Learning, 47(2), 265-287. http://dx.doi.org/10.1111/0023-8333.81997008
34. Manav, F. (2011). Kaygı kavramı. Toplum Bilimleri Dergisi, 5(9), 201-211.
35. Melanlıoğlu, D. ve Demir, T. (2013). Türkçe öğrenen yabancılar için konuşma kaygısı ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 389-404. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS807
36. Millî Eğitim Bakanlığı. (MEB). (2023). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesi. Ortaokul Türkçe yeterlik sınavı. https://piktes.gov.tr/Content/Dosyalar/TYS/ORTAOKULA.pdf adresinden 2 Mart 2024 tarihinde alınmıştır.
37. Miyanyedi, E. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 seviyesindeki öğrencilerin kaygı düzeylerinin belirlenmesi: Ishık Erkek Lisesi. Journal of Research in Turkic Languages, 1(1), 23-38. http://dx.doi.org/10.34099/jrtl.112
38. Özekinci, Z. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme ve etkileşim kaygısı ile endişe düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
39. Özerbaş, M. A., Yılmaz, K., Babatürk, S. ve İnalöz, A. B. (2023). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin öğrenen özerkliği algısı ile Türkçe öğrenmeye yönelik kaygıları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 73-107. https://doi.org/10.17152/gefad.1189005
40. Polatcan, F. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kaygı üzerine yapılan araştırmaların incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), 2015-216. https://doi.org/10.16916/aded.483208
41. Sevim, O. (2014). Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe konuşma kaygılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 18(60), 389-402.
42. Sevim, O. (2019). Yabancıların Türkçe öğrenme kaygıları ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 253-274. https://doi.org/10.35675/befdergi.642780
43. Solak, E. M. ve Yılmaz, F. (2020). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen uluslararası öğrencilerin konuşma kaygıları üzerine bir inceleme. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 8(1), 112-123. https://doi.org/10.29228/ijlet.40420
44. Süğümlü, Ü. ve Çinpolat, E. (2023). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin Türkçe öğrenme kaygıları ve tutumları ile özerk öğrenme becerileri: Açımlayıcı sıralı desen çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (58), 2859-2878. https://doi.org/10.53444/deubefd.1331838
45. Wang, X. & Zhang, W. (2021). Psychological anxiety of college students' foreign language learning in online course. Frontiers in Psychology, 12, 598992. http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2021.598992
46. Yılmaz, G. (2018). Ortaokuldaki sığınmacı öğrencilerin konuşma kaygılarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
47. Yoğurtçu, K. ve Yoğurtçu, G. (2013). Yabancı dil olarak Türkçenin öğreniminde kaygının akademik başarıya etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6(11), 1115-1158. https://doi.org/10.14520/adyusbd.420
48. Yükseker, D., Kurtuluş, H., Tekin, U. ve Kaya-Erdoğan, E. (2023). Göçmen mahallelerinde yaşam: Türkiye’de 2010 sonrası göçler ve göçmenlerin toplumsal katılımı. Heinrich Böll Stiftung Demokrasi Raporu. https://tr.boell.org/sites/default/files/2023-11/gocmenyasamirapor_tr_28.11.23_web.pdf adresinden 3 Temmuz 2024 tarihinde alınmıştır.