TR
EN
Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri
Öz
Siber güvenliğin önem kazandığı dijital dünyada oltalama saldırıları, hassas bilgileri ele geçirmek ve sistemlere erişim sağlamak için kullanılan en yaygın siber tehditlerden biridir. Sosyal mühendislik teknikleriyle gerçekleştirilen bu saldırılar, günümüzde sadece bireyleri değil, küçük işletmelerden çok uluslu şirketlere, yerel yönetimlerden kritik devlet altyapılarına kadar tüm ekonomik ve sosyal katmanları hedef almaktadır. Bu araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmî okullardaki farklı kademelerde (anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenlerin oltalama saldırılarına karşı farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla betimsel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiş nicel bir çalışmadır. Bu bağlamda kartopu örnekleme ile seçilen öğretmenlerin günlük mesleki faaliyetleri sırasında alabilecekleri gerçekçi oltalama e-postaları tasarlanmış ve e-postalar kullanılarak bu tür saldırılara karşı farkındalık düzeyleri ve verdikleri tepkiler analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin teknik branşlarda dâhi oltalama saldırılarına karşı farkındalık düzeylerinin yeterli olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar, öğretmenlerin siber tehditlere karşı savunmasız olduğu ve kapsamlı eğitim programlarına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu durumda, ilgili eğitim programlarının tüm öğretmenleri kapsaması; eğitim içeriklerinin interaktif simülasyonlar ve oltalama senaryolarıyla zenginleştirilerek öğretmenlere pratik deneyim kazandırması önerilebilir. Ayrıca, dijital okuryazarlık derslerinin öğretmenlerin mesleki gelişim programlarına entegre edilmesi ve bu kapsamda güvenli internet kullanımı, güçlü şifre oluşturma, veri koruma ve oltalama saldırılarını tanıma gibi konuların kapsamlı bir şekilde ele alınması, siber güvenlik farkındalığının artırılmasına önemli katkılar sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Araştırma için herhangi bir destek beyanı bulunmamaktadır.
Etik Beyan
Bu çalışma Prof. Dr. Murat Yücel danışmanlığında tamamladığımız “Öğretmenlerin Oltalama Saldırıları Farkındalıklarının Araştırılması” başlıklı yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştır (Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2024). Bu araştırmanın bütün aşamalarında (hazırlık, literatür taraması, veri toplama, veri analizi, sunum) bilimsel etik, ilke ve kurallara uygun davrandığımızı; bu çalışma kapsamında yararlanılan eserlerin tamamına kaynakçada yer verdiğimizi; verileri kullanırken veriler üzerinde bir değişiklik yapmadığımızı; araştırmanın intihal içermediğini; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile Yayın Etiği Komitesi (COPE) İlkelerinin tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimizi; araştırmamızla ilgili burada yazılı olan ifadelerimize aykırı herhangi bir durumun saptanması durumunda ortaya çıkabilecek ahlaki ve hukuki bütün sonuçları kabul edeceğimizi beyan ederiz.
Teşekkür
Araştırma için herhangi bir teşekkür beyanı bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Abreu, G. (2023). Snowball sampling: Unveiling the secrets of a powerful research tool. Mind the GRAPH. https://mindthegraph.com/blog/snowball-sampling/ adresinden 10 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
- Abroshan, H., Devos, J., Poels, G., & Laermans, E. (2021). Phishing happens beyond technology: The effects of human behaviors and demographics on each step of a phishing process. IEEE Access, 9, 44928–44949. http://doi.org/10.1109/access.2021.3066383
- Aldawood, H., & Skinner, G. (2019). Reviewing cyber security social engineering training and awareness programs-pitfalls and ongoing issues. Future Internet, 11(3), 73. https://doi.org/10.3390/fi11030073
- Arslan, Y. (2021). Oltalama saldırıları farkındalık tatbikatı örneği. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(3), 348-358. https://doi.org/10.29130/dubited.832862
- Aslan, M. (2022). Maintaining cybersecurity awareness in large-scale organizations: A pilot study in a public institution [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çankaya Üniversitesi.
- Ateş, S. ve Küçük, S. (2023). Öğretmenlerin bilgi güvenliği farkındalık ve dijital okuryazarlık durumlarının incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 491–534. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.66
- Çakır, H. ve Taşer, M. (2023). Türkiye’de yapılan siber güvenlik faaliyetlerinin ve eğitim çalışmalarının değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 11(2), 347-366. https://doi.org/10.29109/gujsc.1165131
- Canoğulları, E. (2021). Öğretmenlerin bilgi güvenliği konusundaki farkındalıklarının incelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11(2), 651–679. https://doi.org/10.23863/kalem.2021.219
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
18 Mart 2025
Kabul Tarihi
16 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 2
APA
Genç, N., & Yücel, M. (2025). Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri. İstanbul Eğitim Dergisi, 2, 83-104. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1660280
AMA
1.Genç N, Yücel M. Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri. ISTJ. 2025;(2):83-104. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1660280
Chicago
Genç, Neslihan, ve Murat Yücel. 2025. “Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri”. İstanbul Eğitim Dergisi, sy 2: 83-104. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1660280.
EndNote
Genç N, Yücel M (01 Haziran 2025) Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri. İstanbul Eğitim Dergisi 2 83–104.
IEEE
[1]N. Genç ve M. Yücel, “Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri”, ISTJ, sy 2, ss. 83–104, Haz. 2025, doi: 10.71270/istanbulegitim.istj.1660280.
ISNAD
Genç, Neslihan - Yücel, Murat. “Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri”. İstanbul Eğitim Dergisi. 2 (01 Haziran 2025): 83-104. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1660280.
JAMA
1.Genç N, Yücel M. Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri. ISTJ. 2025;:83–104.
MLA
Genç, Neslihan, ve Murat Yücel. “Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri”. İstanbul Eğitim Dergisi, sy 2, Haziran 2025, ss. 83-104, doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1660280.
Vancouver
1.Neslihan Genç, Murat Yücel. Öğretmenlerin Oltalama Saldırılarına Karşı Farkındalık Düzeyleri. ISTJ. 01 Haziran 2025;(2):83-104. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1660280