Analysis of Activities in 5th Grade Mathematics Textbooks of the Türkiye Century Education Model According to the Process Standards of the American National Council of Mathematics Teachers

Abstract

The aim of this study is to examine the activities included in the 5th grade mathematics textbooks prepared within the scope of the Türkiye Century Education Model (TYMM) in terms of the process standards of the American National Council of Teachers of Mathematics (NCTM). Within the scope of the research, a total of 113 activities is analyzed. Each theme-specific section and activity is examined individually within the framework of the process standards -problem solving, reasoning and proof, communication, connections, and representation- to determine whether the activities addressed these standards. Adopting a qualitative research approach, document analysis is used as the method of inquiry in the study. It can be stated that the prepared activities reflect the holistic educational approach adopted by TYMM. Three of the examined activities do not correspond to the process standards, whereas the remaining activities are designed in accordance with at least one process standard. In activities where no process standard is observed, it can be argued that the focus is primarily on teaching the subject content, causing the process standards to remain in the background. In addition, it is determined that five activities in the book address all of the process standards. Within the main theme of geometric shapes, three activities, and within the main themes of operations with algebraic thinking and data and probability, one activity each, are found to correspond to all process standards. Although designing activities that incorporate all five process standards simultaneously is demanding in terms of ensuring content coherence, it may be recommended that at least one activity including all process standards be provided within each theme. Studies can be conducted based on NCTM content and process standards using textbooks from different grade levels. Furthermore, it is believed that studies focusing on teachers’ experiences during the implementation of these activities and the ideas emerging from such experiences will contribute to the literature.

Keywords

• Türkiye Century Education Model
• national council of teachers of mathematics process standards
• mathematics activities
• mathematics textbook

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5. Sınıf Matematik Ders Kitaplarındaki Etkinliklerin Amerikan Ulusal Matematik Öğretmenleri Konseyi Süreç Standartları ile Analizi

Öz

Bu araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) 5. sınıf matematik ders kitaplarındaki etkinliklerin Amerikan Ulusal Matematik Öğretmenleri Konseyi (NCTM) süreç standartları ile analizi amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında 113 etkinlik incelenmiştir. Her bir temaya ait bölüm ve etkinlik “problem çözme, akıl yürütme/ispat, iletişim, bağlantı kurma/ilişkilendirme ve gösterim/temsil etme” süreç standartları çerçevesinde tek tek incelenerek etkinliklerin bu standartlara sahip olup olmadığı belirlenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi yöntemi benimsenmiştir. Hazırlanan etkinliklerin TYMM’nin benimsediği bütüncül eğitim yaklaşımını yansıttığı söylenebilir. İncelenen etkinliklerden üçü süreç standartlarına karşılık gelmemektedir. Diğer etkinlikler ise en az bir süreç standardına göre tasarlanmıştır. Süreç standardına rastlanmayan etkinliklerde konu içeriğinin öğretilmesine odaklanıldığından süreç standartlarının geri planda kaldığı söylenebilir. Ayrıca kitapta yer alan 5 etkinliğin süreç standartlarının tamamını karşıladığı belirlenmiştir. Geometrik şekiller ana temasında 3 etkinlik, işlemlerle cebirsel düşünme ve veriden olasılığa ana temalarında birer etkinliğin tüm süreç standartlarına karşılık geldiği tespit edilmiştir. Beş süreç standardının bir arada olduğu etkinliklerin konu bütünlüğü sağlanarak tasarlanması zahmetli olsa da en azından her bir tema içerisinde tüm süreç standartlarının yer aldığı bir etkinliğin olması önerilebilir. Farklı kademelerde yer alan ders kitapları ile NCTM içerik ve süreç standartları temel alınarak çalışmalar yürütülebilir. Ayrıca öğretmenlerin etkinlikleri uyguladığı süreç içerisindeki deneyimlerinin ve bu deneyimlere bağlı oluşacak fikirlerinin alanyazına katkı sağlayacak çalışmalar olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• ulusal matematik öğretmenleri konseyi süreç standartları
• matematik etkinlikleri
• matematik ders kitabı

Kaynakça

1. Açıkgül, K., ve Aslaner, R. (2015). Öğretmen adaylarının kâğıt- kalem ve dinamik geometri yazılımı kullanarak geometrik yer problemlerini çözüm süreçlerinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 468-512. http://dx.doi.org/10.14520/adyusbd.96576
2. Alotaibi, F. S., & Almatham, K. A. (2022). The performance level of mathematics teachers at the secondary level in light of nctm's practices for effective teaching. International Journal of Research in Educational Sciences, 5(4). https://doi.org/ 10.29009/ijres.5.4.9
3. Altun, M., Ülger, T. K., Bozkurt, I., Akkaya, R., Arslan, Ç., Demir, F., ve Özaydın, Z. (2022). Matematik okuryazarlığının okul matematiği ile entegrasyonu. Journal of Uludag University Faculty of Education, 35(1), 126-149. https://doi.org/10.19171/uefad.1035381
4. Ball, D.L., Hill, H., & Bass, H., (2005). Knowing mathematics for teaching: Who knows mathematics well enough to teach third grade, and how can we decide?. American Educator, 29(3), 14-46. https://hdl.handle.net/2027.42/65072
5. Baş, M. (2019). Matematiğin tarihsel gelişimi ve matematik tarihinin matematik eğitiminde kullanılması. Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 3(1), 1-22.
6. Darrow, B. (2023). Briefly recalling some antecedents of standards-based reform and standardized assessment in american mathematics education. Journal of Mathematics Education at Teachers College, 14(1), 37-42. https://doi.org/10.52214/jmetc.v14i1.10709.
7. Deal, L. J., & Wismer, M. G. (2010). NCTM principles and standards for mathematically talented students. Gifted Child Today, 33(3), 55-65. https://doi.org/10.1177/107621751003300313
8. Dede, Y., ve Yaman, S. (2005). Matematik öğretmen adaylarının matematiksel problem kurma ve problem çözme becerilerinin belirlenmesi. Eurasian Journal of Educational Research, 18, 236- 252.

9. Elyan, R.M.I., & Harb, N.M.K. (2025). Strengthening the kindergarten teacher’s manual based on the NCTM standards: Proposed amendments. Canadian Journal of Science and Mathematics Technology Education, 1-24. https://doi.org/10.1007/s42330-025-00364-2
10. Eroğlu, D., ve Tanışlı, D. (2015). Ortaokul matematik öğretmenlerinin temsil kullanımına ilişkin öğrenci ve öğretim stratejileri bilgileri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 275-307. https://doi.org/10.17522/nefefmed.53039
11. Gerez Cantimer, G. (2024). Ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin temel geometrik kavramlara yönelik kavram imajlarının ve matematiksel sembol kullanımlarının incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 484-508. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1463096
12. Göçer, V. ve Kuzu, O. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli temelinde matematik alan becerilerinin yatay ve dikey bağlamda çok yönlü analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 1061-1109. https://doi.org/10.17679/inuefd.1637696
13. Gökmen, A. (2012). İlköğretim matematik ve sınıf öğretmenlerinin matematik eğitiminde materyal (manipülatif) kullanmaya yönelik inançları ile kullanım düzeyleri arasındaki ilişki (Tez No. 311824) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
14. Güneş, İ., Dursun, F., ve Alcı, B. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul matematik dersi öğretim programında ölçme ve değerlendirme yaklaşımının analizi. İstanbul Eğitim Dergisi, (2), 132-159. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1648231
15. Hartman, J. R., Hart, S., Nelson, E. A., & Kirschner, P. A. (2023). Designing mathematics standards in agreement with science. International Electronic Journal of Mathematics Education, 18(3). https://doi.org/10.29333/iejme/13179
16. Honey, M., Pearson, G., & Schweingruber, H. A. (Eds.). (2014). STEM integration in K-12 education: Status, prospects, and an agenda for research. National Academies Press.
17. Jahangiri, J., Oxman, V. & Stupel, M. (2022). Testing the NCTM 2020 standards using rigorous mathematics and multiple solutions to a single geometric problem. Reson, 27, 1061-1077 https://doi.org/10.1007/s12045-022-1397-z
18. Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (1999). Making cooperative learning work. Theory into practice, 38(2), 67-73. https://doi.org/10.1080/00405849909543834
19. Joung, E., & Byun, J. (2021). Content analysis of digital mathematics games based on the NCTM content and process standards: An exploratory study. School Science and Mathematics, 121(3), 127-142. https://doi.org/10.1111/ssm.12452
20. Karabey, B., ve Erdoğan, A. (2023). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli matematik alan becerileri. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 971-996. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309180
21. Kılıçoğlu, E. (2021). Ortaokul cebirsel faaliyetlerde matematiksel süreç standartlarının kullanım durumu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 137-166. https://doi.org/10.33711/yyuefd.859526
22. Koh, K., Chapman, O., Gierus, B., & Stacey, K. (2025). Assessment of higher-level mathematical thinking skills: A scoping review. ZDM, 1-14. https://doi.org/10.1007/s11858-025-01695-y
23. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Sage Publications.
24. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul matematik dersi öğretim programı. www.meb.gov.tr
25. Mumcu, H. Y. (2018). Matematiksel ilişkilendirme becerisinin kuramsal boyutta incelenmesi: Türev kavramı örneği. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 9(2), 211-248. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.379891
26. National Council of Teachers of Mathematics (2000). Principles and standards for school mathematics. https://www.nctm.org/standards/
27. National Council of Teachers of Mathematics. (1989). Curriculum and evaluation standards for school mathematics. https://www.nctm.org/standards/
28. Niss, M., Bruder, R., Planas, N., Turner, R., & Villa-Ochoa, J. A. (2016). Survey team on: conceptualisation of the role of competencies, knowing and knowledge in mathematics education research. ZDM, 48(5), 611-632. https://doi.org/10.1007/978-3-319-62597-3_15
29. Öncül, B. (2022). Akran destekli öğretim. A. Kızılkaya Namlı (Ed.), Eğitimin kavramsal temelleri 5: öğretim teknikleri (1. Baskı, s. 33-48) içinde. Efe Akademi Yayınları.
30. Özbey, N., ve Özmantar, M. F. (2024). Ortaokul matematik öğretmenlerinin etkinlik tercihlerinde belirleyici olan dijital materyal özellikleri: Bir durum çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(4), 114-138. https://doi.org/10.15869/itobiad.1527489
31. Reid, D. (2022, 2-6 February). Reasoning’ in national curricula and standards [Oral Presentation]. Twelfth Congress of the European Society for Research in Mathematics Education (CERME12), Bozen-Bolzano, Italy.
32. Sbaih, A. D. (2022). Analysis of mathematical operations content for grades (4th, 5th, and 7th grades) books in jordan according to the standards of mathematics NCTM (2000). Journal of Educational and Social Research, 12(2). https://doi.org/10.36941/jesr-2022-0046
33. Sözbilir, M., Kutu, H., & Yaşar, M. D. (2012). Science education research in Turkey: A content analysis of selected features of papers published. In J. Dillon & D. Jorde (Eds). The World of Science Education: Handbook of Research in Europe (pp. 341-374). Sense Publishers.
34. Suri, H. & Clarke, D. (2009). Advancements in research systhesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430. https://doi.org/10.3102/0034654308326349
35. Tartan, Y. Ş. ve Erşen, Z. B. (2024). Ortaokul matematik ders kitaplarındaki etkinliklerin matematiksel ilişkilendirme becerisi açısından incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34, 2, 677- 689. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1299586
36. Toumasis, C. (1997). The NCTM standards and the philosophy of mathematics. Studies in Philosophy and Education, 16(3), 317-330.
37. Türnüklü, E. B., ve Yeşildere, S. (2005). Türkiye’den bir profil: 11-13 yaş grubu matematik öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim ve becerileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 38(2), 167-185.
38. Van de Walle, J. A., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. M. (2018). Elementary and middle school mathematics. Pearson Education.
39. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. Baskı). Seçkin Yayıncılık.