From Disciplinary Society to Knowledge Society: The Knowledge Power of the Teacher

Öz

The primary objective of this study is to examine the transformation and evolution of teachers' knowledge-based authority in alignment with the shifts occurring in educational systems and organizations during the transition from a discipline-based social structure to a knowledge-oriented society. Adopting a qualitative research approach, the study was designed within the framework of phenomenology, focusing on generating meaning from the lived experiences of individuals. The study group consists of 36 teachers and educational administrators selected via criterion sampling, a purposive sampling technique. The selection criteria required participants to hold at least an undergraduate degree and to be currently employed in secondary or high schools affiliated with the Ministry of National Education. Accordingly, the participant profile includes 18 individuals with undergraduate degrees, 8 with master’s degrees, and 10 with doctoral degrees. Data were collected through semi-structured interview forms, which ensured adherence to pre-planned inquiries while allowing for the gathering of in-depth and detailed data through supplementary probing questions. The collected data were analyzed using the content analysis method. In this process, data were coded, similar expressions were grouped under categories, and higher-level themes were developed for interpretation. The analysis revealed six fundamental themes: “perception of knowledge and knowledge society,” “epistemic crisis,” “destabilization of knowledge power,” “transformation in teacher roles,” “paradigm shift,” and “change fatigue.” The findings indicate that teacher roles have undergone a significant transformation in the knowledge society, their authority constructed through knowledge has been unsettled, and new areas of roles and responsibilities have emerged. Consequently, it is recommended that both teachers and policymakers re-evaluate the professional standing of educators and restructure teaching and learning processes in accordance with contemporary needs.

Anahtar Kelimeler

• Knowledge Power of Teachers
• knowledge society
• teacher’s knowledge power
• paradigm shift.

Destekleyen Kurum

There is no statement of support for the article.

Etik Beyan

The article titled “From Disciplinary Society to Knowledge Society: The Knowledge Power of the Teacher” is original research; we hereby state that we have acted in accordance with scientific ethics, principles, and rules at all stages of this research (preparation, literature review, data collection, data analysis, and presentation); that all sources consulted in the course of this study have been duly included in the reference list; that no sources not consulted have been included; that no alterations have been made to the data during their use; that the research does not contain any form of plagiarism; and that we have complied with our ethical duties and responsibilities by fully accepting all the terms and conditions of the Scientific Research and Publication Ethics Directive of Higher Education Institutions and the Committee on Publication Ethics (COPE) Principles. We further state that we accept full moral and legal responsibility for any consequences that may arise should any situation contrary to the statements made herein be identified in relation to our research.

Teşekkür

There is no statement of acknowledgement for the article.

Disiplin Toplumundan Bilgi Toplumuna: Öğretmenin Bilgi İktidarı

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, disiplin temelli toplumsal yapıdan bilgi odaklı topluma geçiş süreciyle birlikte eğitim sistemleri ve örgütlerinde meydana gelen dönüşüm doğrultusunda öğretmenlerin bilgiye dayalı otoritelerinde yaşanan değişimi ve dönüşümü incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında olgubilim (fenomenoloji) deseni çerçevesinde kurgulanmış ve bireylerin deneyimlerinden hareketle anlam üretmeye odaklanmıştır. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 36 öğretmen ve eğitim yöneticisi oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde en az lisans mezunu olma ve Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokul veya liselerde görev yapma ölçütleri dikkate alınmıştır. Bu kapsamda katılımcıların 18’i lisans, 8’i yüksek lisans ve 10’u doktora mezunlarından oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; bu sayede hem önceden planlanan sorulara bağlı kalınmış hem de süreç içinde yöneltilen ek sorularla daha derin ve ayrıntılı veriler elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu süreçte veriler kodlanmış, benzer ifadeler kategoriler altında toplanmış ve daha üst düzey temalar oluşturularak yorumlanmıştır. Analiz sonucunda “bilgi ve bilgi toplumu algısı”, “epistemik buhran”, “bilgi iktidarında sarsılma”, “öğretmen rollerinde değişim”, “paradigma kayması” ve “değişim yorgunluğu” olmak üzere altı temel tema belirlenmiştir. Bulgular bilgi toplumunda öğretmen rollerinin dönüşüm geçirdiğini, bilgi üzerinden inşa edilen iktidarlarının sarsıldığını, yeni rol ve sorumluluk alanlarının ortaya çıktığını göstermektedir. Bu doğrultuda hem öğretmenlerin hem de politika yapıcıların öğretmenlerin mesleki konumlarını yeniden değerlendirmeleri ve eğitim öğretim süreçlerinin güncel ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Disiplin Toplumu
• Bilgi Toplumu
• Öğretmenin bilgi iktidarı
• Paradigma Kayması

Destekleyen Kurum

Araştırma için herhangi bir destek beyanı bulunmamaktadır.

Etik Beyan

“Disiplin Toplumundan Bilgi Toplumuna: Öğretmenin Bilgi İktidarı” başlıklı araştırmanın bütün aşamalarında (hazırlık, literatür taraması, veri toplama, veri analizi, sunum) bilimsel etik, ilke ve kurallara uygun davrandığımızı; bu çalışma kapsamında yararlanılan eserlerin tamamına kaynakçada yer verdiğimizi; kullanmadığımız hiçbir kaynağı kaynakçaya eklemediğimizi; verileri kullanırken veriler üzerinde bir değişiklik yapmadığımızı; araştırmanın intihal içermediğini; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile Yayın Etiği Komitesi (COPE) İlkelerinin tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimizi; araştırmamızla ilgili burada yazılı ifadelerimize aykırı herhangi bir durumun saptanması durumunda ortaya çıkabilecek ahlaki ve hukuki bütün sonuçları kabul edeceğimizi beyan ederiz.

Teşekkür

Araştırma için herhangi bir teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Abdeslam, S., Boussakra, A., & Boukheit, S. (2025). The digital transformation in education and its impact on the role of the teacher. AL-MIEYAR Journal, 16(2), 1214–1229. http://dx.doi.org/10.54191/2320-016-002-084
2. Ağın, E. (2020). Okulun kurumsal habitusunda disiplinci söylem ve pratikler. Mülkiye Dergisi, 44(4), 711-746. https://izlik.org/JA66HJ24XN
3. Ahmed, R. (2025). Teachers’ competency in technology, digital innovation, and creativity and its role in supporting curriculum reform in light of UNESCO’s Education 2030 strategy. Journal of Research, Innovation, and Strategies for Education, 2(1), 45–59. https://doi.org/10.70148/rise.19
4. Aka, A. (2004). Eğitim Aracılığı ile iktidarın yeniden üretilmesine ilişkin bir araştırma: Tuzluçayır ve Abidinpaşa Liseleri örneği. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
5. Aksakallı, A. ve Salar, R. (2023). Michel Foucault'nun güç-bilgi ilişkileri çerçevesinde öğretmenlerin eğitime ilişkin inançları. Eğitim Akademik Araştırmaları, 50, 1-13. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2022.1037765
6. Aksakallı, A., & Salar, R. (2023). Teachers’ beliefs on education revealed within the framework of power–knowledge relations by Michel Foucault. Educational Academic Research, (50), 1-13. doi: 10.5152/AUJKKEF.2022.1037765 https://izlik.org/JA58JJ79MJ
7. Akyüz Tingil, B., Mutlu, G. ve Pekkarakaş, E. (2023). 21. yüzyıl öğretmenlerinin bilgi ve yeterlik alanlarının belirlenmesi: Bir delphi çalışması. International Journal of Social Science Research, 12(2), 146–171. ttps://izlik.org/JA66CM59XM
8. Alam, M. A. (2023). From teacher-centered to student-centered learning: The role of constructivism and connectivism in pedagogical transformation. Journal of Education, 11(2), 154–167. https://www.cjoe.naspublishers.com/2023/04/07/afroz-alam/

9. Alemdar, M. ve Aydemir, S. (2022). Eğitimde modern ve postmodern paradigmalar. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(47), 422-436. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3087
10. Apalı, Y. (2021). Michel Foucault’da iktidar ve güç. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 5(2), 290–304. https://doi.org/10.31200/makuubd.984887
11. Atmaca, T. (2020). Öğretmenlerin toplumsal saygınlık ve imajlarına olumsuz etki eden faktörlerin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 34(1),152-167. https://doi.org/10.33308/26674874.2020341165
12. Avcı, Ü. ve Seferoğlu, S. S. (2011). Bilgi toplumunda öğretmenin tükenmişliği: Teknoloji kullanımı ve tükenmişliği önlemeye yönelik alınabilecek önlemler. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 13-26.
13. Barak, M. (2017). Science teacher education in the twenty-first century: A pedagogical framework for technology-integrated social constructivism. Research in Science Education, 47(2), 283–303. http://dx.doi.org/10.1007/s11165-015-9501-y
14. Bauman, Z. (2005). Education in liquid modernity. Review of Education, Pedagogy, and Cultural Studies, 27(4), 303–317. https://doi.org/10.1080/10714410500338873
15. Bauman, Z. (2019). Kimlik. Heretik Yayınları.
16. Bauman, Z. (2020). Modernlik ve müphemlik(İ. Türkmen, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
17. Bell, D. (1973). The coming of post-industrial society: A venture in social forecasting. Basic Books.
18. Buchanan, R. (2015). Teacher identity and agency in an era of accountability. Teachers and Teaching, 21(6), 700-719. https://doi.org/10.1080/13540602.2015.1044329
19. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri (31. baskı). Pegem Akademi.
20. Canpolat, S. ve Ural A (2024). Michel Foucault’nun iktidar kavramı ile derslikteki ilişkileri çözümlemek. Mülkiye Dergisi, 48(4), 1188-1210. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1447120
21. Carayannis, E. G., & Ferreira, J. J. M. (2021). A prospective retrospective: Conceptual mapping of the intellectual structure and research trends of knowledge management over the last 25 years. Journal of Knowledge Management, 25(8), 1977–2005. https://doi.org/10.1108/JKM-07-2020-0581
22. Castells, M. (2013). Ağ toplumunun yükselişi: Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
23. Ceylan, A. (2021). Toplumsal yapı çözümlemeleri ve bilgi toplumu. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9 (1), 502-533. https://doi.org/10.19145/e-gifder.835368
24. Clarke, M. (2023). The subordination of teacher identity: ethical risks and potential lines of flight. Teachers and Teaching, 29(3), 241–258. https://doi.org/10.1080/13540602.2022.2144823
25. Coşkun, F. (2022). Öğretmenlik mesleği ve 21. yüzyıl becerileri. Alanyazın, 3(1), 31-38. https://izlik.org/JA46MX33RE
26. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımlar (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap.
27. Çalık, T. ve Sezgin, F. (2005). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(1), 55–66.
28. Çeven, G., Korumaz, M., & Ömür, Y. E. (2021). Disciplinary power in the school: Panoptic surveillance. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 16(2), 1–17. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.334.9
29. Çeven, S. ve Karakulle, İ. (2018). Bilgi toplumu ve eğitim: Türkiye’de eğitime genel bir bakış. Socıal Scıences Studıes Journal, 4(14), 695-705. https://doi.org/10.26449/SSSJ.422
30. Dilekçi, Ü., Kaya, A., & Çiçek, İ. (2025). Occupational stress, burnout, and change fatigue as predictors of quiet quitting among teachers. Acta Psychologica, 254, 104-812. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.104812
31. Dochia, I. (2025). The changing role of teachers in the digital age: From knowledge transmitter to learning facilitator. International Journal of Social and Educational Innovation, 12(23), 109-118. https://www.journals.aseiacademic.org/index.php/ijsei/article/view/448
32. Doğan, E. (2026). Harezmi eğitim modelinin sosyolojik boyutları üzerine bir inceleme. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1–21. https://doi.org/10.55774/mikad.1862926
33. Drucker, P. (1999). Yirmi birinci yüzyıl için yönetim tartışmaları. (İ. Bahçıvangil, Çev.). Epsilon Yayınları.
34. Drucker, P. F. (1993). Post-capitalist society. Harper Business.
35. Du, Y. (2020). The transformation of teacher authority in schools. Curriculum and Teaching Methodology, 3, 16–20. https://doi.org/10.23977/curtm.2020.030103 Fernández-Batanero, J. M., & Román-Graván, P. (2021). Impact of educational technology on teacher stress and anxiety: A literature review. International Journal of Environmental Research and
36. Public Health, 18(2), 548. http://dx.doi.org/10.3390/ijerph18020548
37. Foucault, M. (2015). Hapishanelerin doğuşu. (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
38. Foucault, M. (2020). İktidarın gözü. (I. Ergüden ve O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
39. Garda, B. ve Temizel, M. (2016). Bilgi çağında eğitim. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 12, 23-43. https://izlik.org/JA52XU58GF
40. Gündüz, M. (2020). Maariften eğitime. Doğu Batı Yayınları.
41. Hofmeyr, B. (2022). Knowledge work in the age of control: capitalising on human capital. Acta Academica: Critical Views on Society, Culture and Politics, 54(1). 40-68. https://doi.org/10.18820/24150479/aa54i1/3
42. Hunter, I. (2020). Rethinking the school: Subjectivity, bureaucracy, criticism. Routledge.
43. Husserl, E. (2010). Fenomenoloji üzerine beş ders. (H. Tepe, Çev.). Bilgesu Yayıncılık.
44. İnal, K. (2019). Öğretmen ve iktidar. TÖZ Yayınları.
45. İpek, Ö. (2012). Foucault’nun disiplin toplumu kavramının ıslah kurumları aracılığıyla yeniden üretimi: Frederick Wiseman belgeselleri örneği. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
46. Karakoyunlu, B. (2024). Öğretmenlik mesleğinin itibarı: Fenomenolojik bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13 (3), 1674-1695. https://doi.org/10.15869/itobiad.1523969
47. Kaya, Z. (2023). Metaverse çağında öğretmenlik mesleğinin geleceğini düşünmek. Mevzu: Sosyal Bilimler Dergisi, 9, 295-321. http://dx.doi.org/10.56720/mevzu.1229096
48. Kerssens, N., & Dijck, J. (2022). Governed by Edtech? Valuing pedagogical autonomy in a platform society. The Harvard Educational Review, 92(2), 284–303. https://doi.org/10.17763/1943-5045-92.2.284
49. Kraft, M. A., & Lyon, M. A. (2024). The rise and fall of the teaching profession: Prestige, interest, preparation, and satisfaction over the last half century. National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w32386
50. Lewis, S. (2022). An Apple for teacher (education)? Reconstituting teacher professional learning and expertise via the Apple teacher digital platform. International Journal of Educational Research, 115, 102034. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2022.102034
51. Limon, İ., & Sezgin Nartgün, Ş. (2020). Investigation of teachers’ change fatigue level: Comparison by demographics. Educational Administration: Theory and Practice, 26(2), 401–448. https://10.14527/kuey.2020.009
52. Machlup, F. (1962). The production and distribution of knowledge in the United States. Princeton University Press.
53. McLuhan, M. (2017). Gutenberg galaksisi: Tipografik insanın oluşumu. (G. Ç. Güven, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
54. Neuman, L. W. (2017). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicel yaklaşımlar. (S. Özge, Çev.). Yayınodası.
55. Ömür, Y. E., & Bavli, B. (2020). High stakes testing and transformation in the occupational identity of teachers. Journal of Economy Culture and Society, 117–137. https://doi.org/10.26650/JECS2019-0101
56. Özcan, M. (2011). Bilgi çağında öğretmen eğitimi, nitelikleri ve gücü: Bir reform önerisi. Türk Eğitim Derneği Yayınları.
57. Özer, A. (2025). Eğitim üzerine (Immanuel Kant). İstanbul Eğitim Dergisi, (2), 181-199. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1657362
58. Page, D. (2017) Conceptualising the surveillance of teachers. British Journal of Sociology of Education, 38(7), 991-1006. https://doi.org/10.1080/01425692.2016.1218752
59. Pişkin, Z. ve Parlar, H. (2021). Toplumsal statü ve algı açısından öğretmenlik mesleğinin incelenmesi. Academic Platform Journal of Education and Change, 4(1), 1-28. https://izlik.org/JA44PP34HX
60. Rubach, C., & Lazarides, R. (2025). Editorial: Empowering teacher professionalization with digital competencies. Education Sciences, 15(7), 867. https://doi.org/10.3390/educsci15070867
61. Sabine G. (2013). Yakınçağ siyasal düşünceler tarihi (Ö. Ozankaya, Çev). Cem Yayınları.
62. Sarıçoban, B. S. ve Demir, G. (2024). Bilgi toplumunda bilgi yönetimi, bilgiye erişim ve kütüphaneler: Kuramsal bir perspektif. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 41(2), 610–631. https://doi.org/10.32600/huefd.1451441
63. Sarid, A. (2018). A theory of education. Cambridge Journal of Education, 48(4), 479–494. https://doi.org/10.1080/0305764X.2017.1356267
64. Sontay, G., Kazancı, Y. ve Karamustafaoğlu, O. (2024). Öğretimde yapay zekâ uygulamaları hakkında sınıf öğretmenleri ne düşünüyor? İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 98-120. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1586392
65. Stehr, N. (1994). Knowledge societies. Sage Publications.
66. Stoll, L., & Kools, M. (2017). The school as a learning organisation: A review revisiting and extending a timely concept. Journal of Professional Capital and Community, 2(1), 2–17. http://dx.doi.org/10.1108/JPCC-09-2016-0022
67. Stromquist, N. P. (2018). The global status of teachers and the teaching profession. Education International Research.
68. Şahin, S. (2021). Teknik-teknolojik olanın dünü-bugünü ve geleceğin toplum 5.0'ı. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 3(4), 55-84. https://izlik.org/JA33JB66AC
69. Talayhan, O. (2025). Eleştirel pedagoji bağlamında Foucault’nun iktidar anlayışı. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Tan, S. C., Chan, C., Bielaczyc, K., Ma, L., Scardamalia, M., & Bereiter, C. (2021). Knowledge building: Aligning education with needs for knowledge creation in the digital age. Educational Technology
70. Research and Development, 69(4), 2243–2266. https://doi.org/10.1007/s11423-020-09914-x
71. Tılıç, G. (2020). Eğitimde dijitalleşme kapsamında oyunlaştırma kavramı. Sanat ve Tasarım Dergisi, 26, 671-695. https://izlik.org/JA35HL29XW
72. Toffler, A. (2019). Üçüncü dalga. Koridor Yayıncılık.
73. Topçu, M. S. ve Çiftçi, A. (2020). 21. Yüzyıl becerileri ve STEM. Öğretir Özçelik, A. D. ve Tuğluk, M. N. (Ed.), Eğitimde ve endüstride 21. yüzyıl becerileri (s.104-126) içinde. Pegem Akademi.
74. Tuti, G., Hüseyinoğulları, S., & Sezer, Ş. (2025). Managing the classroom in the digital age: Challenges and solution suggestions. International Journal of Turkish Education Sciences, 13(2), 855–894. https://doi.org/10.46778/goputeb.1662446
75. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2015). Education 2030: Incheon declaration and framework for action. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000245656
76. Valiyev, R. (2026). Digital transformation and the education system: Opportunities, challenges, and future perspectives. Acta Globalis Humanitatis et Linguarum, 3(1), 216-232. https://doi.org/10.69760/aghel.026001019
77. Varışlı, B. (2021). Pandemi sürecinde eğitimin dönüşümü: Çevrimiçi eğitimin sosyolojik yansımaları. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(26), 237-249. https://izlik.org/JA48TK42ND
78. Webster, F. (2006). Theories of the information society. Routledge.
79. Wicaksono, R. F., & Karsidi, R. (2025). Knowledge authority and power relations in digital non-formal education: A foucaultian perspective on alternative learning spaces. Indonesian Journal of Education & Mathematical Science, 6(3), 139–145. https://doi.org/10.30596/ijems.v6i3.25662
80. Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 213-232. http://dx.doi.org/10.18037/ausbd.1227345
81. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
82. Yıldırım, K. (2020). Öğrenen öğretmen "cahil hoca" olabilir mi? Alanyazın Dergisi, 1(2), 70-74. https://izlik.org/JA23PF82LA
83. Zuin, A., & de Mello, R. R. (2024). Educating with Paulo Freire: Teaching and learning in digital culture. Educational Philosophy and Theory, 56(10), 988–998. http://dx.doi.org/10.1080/00131857.2024.2336025