Araştırma Makalesi

Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?

Cilt: 72 Sayı: 2 18 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?

Öz

Bu çalışmada pandemi döneminde oluşan şokların ülkeler üzerinde sektörel düzeyde maliyetleri incelenmiş, bu maliyetlerin ülkelerin ve sektörlerin dış ticarete açıklığıyla ilişkisi analiz edilmiştir. Çalışmada sektörel seviyede arz ve talep ilişkilerini ele alan bir model kullanılmıştır. Bu modelde OECD ülkelerarası girdi-çıktı tablosu kullanılarak ülkeler ve sektörler arasındaki ekonomik bağlantılar kullanılarak arz ve talep taraflı şokların ekonomi üzerine etkisi ölçülmektedir. Arz ve talep yanlı şoklar pandeminin gidişatına bağlı olarak hesaplanmış daha sonra bu şokların sektörlere etkisi ele alınmıştır. Bu etkiler incelenirken özellikle ülkelerin dışa açıklığı yani ülkelerin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) içinde ihracat ve ithalatın payları göz önüne alınmıştır. Pandeminin ülke ekonomilerine dış ticaret yoluyla etkisi ihracat ve ithalat kanallarıyla olmak üzere iki yönlüdür. İhracat açısından bakıldığında, pandemi döneminde ticaret ortaklarında gözlenen ekonomik yavaşlama dışa açık bir ülkenin ihracat imkanlarını da yavaşlatmaktadır. İthalat açısından bakıldığında ise pandemi döneminde üretimde yaşanan aksamalar tedarik zincirleri vasıtasıyla tüm dünyaya sirayet ederek ithal girdilerin tedariğinde sorunlara sebep olmuştur. Bu bağlamda bu makalede elde edilen sonuçlar da dışa açık ülkelerin pandemi döneminde daha ağır ekonomik kayıplar yaşadıklarını göstermektedir. Bu sonuç, dışa açık olan ülkelerin pandemi kaynaklı talep daralması ve tedarik zinciri sorunlarına daha fazla maruz kalmaları ile tutarlıdır. Bu bulgu özellikle farklı dışa açıklık yapısı olan Türkiye ve Brezilya örnekleri üzerinden gösterilmiştir. Ticarete açıklığı yüksek bir gelişen pazar olan Türkiye ve görece daha kapalı olan Brezilya arasında pandemi dönemi maliyetlerini karşılaştırdığımızda Türkiye için hesaplanan maliyetlerin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuçlara daha ayrıntılı baktığımızda, Türkiye’de arz sıkıntıları nedeni ile sektörel maliyetlerin genele yayıldığı, üretiminde ithal ara malına bağımlılığı yüksek olan gayrimenkul, inşaat, imalat gibi sektörlerde kayıpların Brezilya’dan daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Benzer bir karşılaştırmayı iki gelişmiş ülke olan ABD ve Hollanda arasında yaptığımızda da dışa açıklığı yüksek olan Hollanda’nın daha yüksek maliyet ödediği gözlenmiştir..

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acemoglu, D., Chernozhukov, V., Werning, I., & Whinston, M. D. (2021). Optimal targeted lockdowns in a multigroup SIR model. American Economic Review: Insights, 3(4), 487-502 google scholar
  2. Alfaro, L., Becerra, O., & Eslava, M. (2020, June). EMEs and COVID-19 shutting down in a world of informal and tiny firms (Working Paper No. 27360). National Bureau of Economic Research. google scholar
  3. Alon, T. M., Kim, M., Lagakos, D., & VanVuren, M. (2020). How should policy responses to thecovid-19 pandemic differ in the developing world? (Working Paper No. 27273). National Bureau of Economic Research. google scholar
  4. Alvarez, F., Argente, D., & Lippi, F. (2021). A simple planning problem for COVID-19 lock-down, testing, and tracing. American Economic Review: Insights, 3(3), 367-82. google scholar
  5. Baqaee, D., & Farhi, E. (2020). Nonlinear production networks with an application to the COVID-19 crisis (Working Paper No. 27281). National Bureau of Economic Research. google scholar
  6. Baqaee, D., & Farhi, E. (2022). Supply and demand in disaggregated keynesian economies with an application to the COVID-19-19 crisis. American Economic Review, 112(5), 1397-1436. google scholar
  7. Baqaee, D., Farhi, E., Mina, M. J., & Stock, J. H. (2020). Reopening scenarios (Working Paper No. 27244). National Bureau of Economic Research.13 google scholar
  8. Barrot, J.-N., Grassi, B., & Sauvagnat, J. (2021). Sectoral effects of social distancing. In Aea papers and proceedings (Vol. 111, pp. 277-81). google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2022

Kabul Tarihi

10 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 72 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çakmaklı, C., Demiralp, S., Yeşiltaş, S., & Yıldırım, M. (2023). Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir? İstanbul İktisat Dergisi, 72(2), 431-451. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2021-1201055
AMA
1.Çakmaklı C, Demiralp S, Yeşiltaş S, Yıldırım M. Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir? İstanbul İktisat Dergisi. 2023;72(2):431-451. doi:10.26650/ISTJECON2021-1201055
Chicago
Çakmaklı, Cem, Sevda Demiralp, Sevcan Yeşiltaş, ve Muhammed Yıldırım. 2023. “Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?”. İstanbul İktisat Dergisi 72 (2): 431-51. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2021-1201055.
EndNote
Çakmaklı C, Demiralp S, Yeşiltaş S, Yıldırım M (01 Ocak 2023) Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir? İstanbul İktisat Dergisi 72 2 431–451.
IEEE
[1]C. Çakmaklı, S. Demiralp, S. Yeşiltaş, ve M. Yıldırım, “Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?”, İstanbul İktisat Dergisi, c. 72, sy 2, ss. 431–451, Oca. 2023, doi: 10.26650/ISTJECON2021-1201055.
ISNAD
Çakmaklı, Cem - Demiralp, Sevda - Yeşiltaş, Sevcan - Yıldırım, Muhammed. “Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?”. İstanbul İktisat Dergisi 72/2 (01 Ocak 2023): 431-451. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2021-1201055.
JAMA
1.Çakmaklı C, Demiralp S, Yeşiltaş S, Yıldırım M. Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir? İstanbul İktisat Dergisi. 2023;72:431–451.
MLA
Çakmaklı, Cem, vd. “Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir?”. İstanbul İktisat Dergisi, c. 72, sy 2, Ocak 2023, ss. 431-5, doi:10.26650/ISTJECON2021-1201055.
Vancouver
1.Cem Çakmaklı, Sevda Demiralp, Sevcan Yeşiltaş, Muhammed Yıldırım. Pandeminin Sektörel Maliyetleri: Ticarete Açık Olmanın Rolü Nedir? İstanbul İktisat Dergisi. 01 Ocak 2023;72(2):431-5. doi:10.26650/ISTJECON2021-1201055