Araştırma Makalesi

“DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM

Cilt: 7 Sayı: 1 2 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

“DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM

Öz

Bu çalışmanın amacı, 1945 ile 1974 yılları arasında Rum-Rum Kıbrıs ikilisi tarafından Türk Kıbrıslılara karşı etnosit, democid, identicide, spaciocid, memoricide ve gendercide amacıyla gerçekleştirilen baskı, yıldırma ve terör eylemlerini incelemektir. İnsanlık tarihi boyunca sayısız katliam, cinayet ve etnik temizlik vakasına tanık olmuştur. Literatürde genellikle “soykırım” olarak tanımlanan bu insanlık suçları, çeşitli alt imha yöntemleriyle de desteklenmiştir. Kıbrıs’ta, özellikle 1945 ile 1974 yılları arasında, Kıbrıs Türkleri hem Kıbrıs Rumları hem de Yunanistan tarafından etnik soykırım, demosid, kimlik soykırımı, uzay soykırımı, anı soykırımı ve cinsiyet soykırımı ile desteklenen yoğun soykırım eylemlerine maruz kaldılar. Bu çalışmanın önemi, adada Kıbrıs Türklerine karşı yakın tarihte gerçekleştirilen etnik temizlik eylemlerinin, Türk sosyal bilimler literatüründe bu alt soykırım yöntemleri çerçevesinde henüz incelenmemiş ve analiz edilmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışma, esas olarak nitel araştırma metodolojisine dayanmaktadır ve belge analizi, sistematik tarihsel analiz, tematik analiz ve hermeneutik gibi bilimsel araştırma yöntemlerinden yararlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kıbrıs, Kıbrıs Türkleri, Soykırım, Alt-kırımlar, Yunanistan, Kıbrıs Rumları, EOKA Terörü

Destekleyen Kurum

Yoktur

Proje Numarası

Yoktur

Etik Beyan

Çalışmanın herhangi bir etik kurul onayı veya özel bir izne ihtiyacı yoktur. | The study doesn’t need any ethics committee approval or any special permission.

Teşekkür

Yoktur

Kaynakça

  1. References Ak, G. (2012). Megali İdea, hissiyat, önyargı ve güvensizlik fenomenleri bağlamında Türk-Yunan ilişkilerine bir bakış. In Ulvi Keser (Ed.), Mare Nostrum Adalar Denizi’nden Kıbrıs’a: Akdeniz ve Sorunlar (pp. 314-322). AKAUM Yayınları. Ak, G. (2020). Bıçak kemiğe dayandı: KKTC’nin tanınması ve yapılması gerekenler. In Fatma Çalik Orhun (Ed.), Osmanlı’dan Günümüze Kıbrıs: Dün, Bugün, Yarın (pp. 667-686). Gazi Kitabevi. Anonim. (2014). 1955-1974 Adım Adım Soykırım: Muratağa Atlılar-Sandallar Cilt-III. 4.b. Şehitlerini Yaşatma Derneği Yayınları. Arendt, H. (1951). The origins of totalitarianism. Schocken Books. Arınç, K. (2010). Türk-Yunan anlaşmazlığına jeopolitik ve jeostratejik bir yaklaşım. Journal of Turkish Research Institute, (7), 127-156. Asaf, Ö. (2009). XXIII bellek -341-. In Kırılmadık bir şey kalmadı (p. 167). YKY.
  2. Bardi A. S. (2016). The “architectural cleansing” of Palestine. American Anthropologist, 118(1), 165-171. Bassiouni, M. C. (2005). The legislative history of the ICC. Transnational Publications. Baştan, Ş. A. (2002). Karanlık zamanlarda Arendt okumak. (Published MA Thesis). Çankaya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  3. Berhanu, G. (2017). Ethiopia: Intellectual genocide in the making? The strong and pervasive evidence of ethnic inequalities. Advances in Social Sciences Research Journal, 4(13), 133-165. 86 Bozkurt, İ. (2005). Bir gecede. Cem Yayınları. Broswimmer, F. J. (2002). ECOCIDE-A short history of the mass extinction of species. Pluto Press. Cassese, A. (2008). International criminal law. Oxford University Press. Clavero, B. (2008). Genocide or ethnocide, 1933-2007: How to make, unmake, and remake law with words. Giuffrè Editore. Çoban, E. (2008). Uluslararası hukukta soykırım suçu ve suça zemin hazırlayan toplumsal yapılar: Ruanda örneği, Uluslararası İlişkiler Dergisi, 5(17), 46-72. deGuzman, M. M. (2011). Crimes against humanity. In William A. Schabas & Nadia Bernaz (Eds.), Routledge handbook of international criminal law (pp. 121-137). Routledge. Delmas-Marty, M., Fouchard, I., Fronza, E., & Neyret, L. (2012). İnsanlığa karşı suç. (Berna Ekal, Trans.). İletişim.
  4. Demirel, F. (no date). Never again. Turkish Republic of Northern Cyprus Publications.
  5. Demiralp, D. (2011). Söylenceden düşünbilime Kıbrıs’lı Afrodit: Hesiodos’tan Proklos’a bir aşk ve güzellik tanrıçasının öyküsü. *LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2*(2), 98–110.
  6. de Sousa Santos, B. (2016). *Epistemologies of the South: Justice against epistemicide*. Routledge.
  7. Durukoğlu, S., & Salik, S. (2016). *Kaybolan millet: Türklerin uğradığı işkence, sürgün, katliam ve soykırımlar sözlüğü*. Tuzla Belediyesi Kültür Yayınları.
  8. Erdoğru, M. Â. (1993). Osmanlı idaresinden önce Kıbrıs ve Kıbrıslılar. *Tarih ve Toplum*, (117), 6–8.
  9. Eser, Ü. (2010). Millet sisteminin tarihi arka planı: Gayrimüslim cemaatler için özerk bir alan. *Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13*(24), 204–212.
  10. Gibbons, H. S. (1969). *Peace without honour*. Ada Publishing House.

Kaynak Göster

APA
Ak, G. (2026). “DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 7(1). https://izlik.org/JA26WR29MT
AMA
1.Ak G. “DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026;7(1). https://izlik.org/JA26WR29MT
Chicago
Ak, Gökhan. 2026. “‘DAHASI YOK MU?’: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM”. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 7 (1). https://izlik.org/JA26WR29MT.
EndNote
Ak G (01 Ekim 2026) “DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 7 1
IEEE
[1]G. Ak, “‘DAHASI YOK MU?’: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM”, İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26WR29MT
ISNAD
Ak, Gökhan. “‘DAHASI YOK MU?’: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM”. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA26WR29MT.
JAMA
1.Ak G. “DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026;7. Available at https://izlik.org/JA26WR29MT.
MLA
Ak, Gökhan. “‘DAHASI YOK MU?’: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM”. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Ekim 2026, https://izlik.org/JA26WR29MT.
Vancouver
1.Gökhan Ak. “DAHASI YOK MU?”: KIBRIS’TA KIBRIS TÜRKLERİNE KARŞI ETNO-KIRIM, HALK-KIRIM, KİMLİK-KIRIM, MEKÂN-KIRIM, ANI-KIRIM VE CİNSİYET-KIRIM. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2026;7(1). Erişim adresi: https://izlik.org/JA26WR29MT