Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK

Cilt: 21 Sayı: Özel Sayı 11 Kasım 2022
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK

Öz

Amaç: Bu makalenin amacı Türkiye’nin Suriyelilere yönelik iç ve dış politika alanlarında ortaya çıkan çelişkili politikaları, devletin “araçsal rasyonellik” (instrumental rationalism) bakış açısından kaynaklanan politika tutarsızlığı teorik çerçevesi ile açıklamaktır.
Yöntem: Araştırmanın yöntemi, politika belgelerinin ve internet haber sitelerinin sistematik ve kapsamlı bir nitel analizine dayanmaktadır. Makale süreç izleme (process tracing) metodu ile, “araçsal rasyonellik” teorik çerçevesinin Türkiye devletinin Suriyelilere yönelik politikalarını açıklamaktaki geçerliliğini test etmektedir. Bulgular: Bulgular son on senede Türkiye’de devletin Suriyelilere yönelik uyum üçüncü ülkeye yeniden yerleştirme ve geri gönderme politikalarını zaman içinde değişen - hatta çelişen - söylemlerle birbirlerini alternatifi olarak dile getirdiği yönündedir. Başlangıçtaki Suriye’deki krizin kısa süreceği ve gelen sığınmacıların ülkelerine geri döneceği beklentisi ile edinilen “misafir” bakış açısı; daha uzun süre kalacakları anlaşılınca, önce “geçici koruma” statüsü verilerek (2014), sonra da çok sınırlı da olsa “çalışma izni” ve “vatandaşlığına geçiş” sağlanarak (2016) nerdeyse onlar için bir entegrasyon sürecinin öngörülmesine evirilmiştir. 2017 yılından sonra ise devlet söyleminde, Suriyeliler için hızla “geri gönderme” eğiliminin yükselişine tanıklık edilmiştir. 2019 yılında bir yandan bu “geri gönderme” söylemlerinin somut politikalara doğru evirildiği, diğer yandan ise “11. Kalkınma Planı”(2019-23) ve “Uyum Strateji Belgesi ve Ulusal Eylem Planı” (2018-23) gibi temel politika belgelerinde Suriyelilerin entegrasyonu için somut planlamalar yapıldığı görülmüştür. Bu örneklerden de deneyimlendiği gibi Türkiye’de devlet sığınmacıların geleceğini çoğul bir dizi politika seçeneği ile uluslararası iltica rejiminde normatif kabul gören üç politika seçeneğine paralel olarak düzenleme eğiliminde olmuştur. Bu politika ve söylemlerdeki iç ve dış politik konjonktüre cevaben ortaya çıkan ani değişiklikler, göç politikalarındaki birbiri ile çelişen uyumsuzluğun, Türkiye’de devletin göç politikalarını araçsal bir rasyonalite ile şekillendirmesinden kaynaklandığını göstermektedir. Ana bulgu bu rasyonalitenin Türkiye’de devletin Suriyeli mülteciler üzerine olan politikalarında bir tutarlılık problemine yol açtığı yönündedir.
Özgünlük: Makalenin özgün değeri, Türkiye’de devletin Suriyelilere yönelik ulaşılabilir kıldığı politika seçeneklerine yönelik eleştirel bir bakış açısı sunmasıdır. Türkiye’de devletin Suriyeli mültecilere yönelik, uyum ya da geri gönderme gibi mevcut tüm politika seçeneklerini ulaşılabilir kılma çabası, politika yapıcılar tarafından olumlu bir durum olarak ortaya konulmaktadır. Bu politika tutarsızlığının olası siyasi, toplumsal ve bireysel sonuçları bu makalede irdelenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksel, D. B., & İçduygu, A. (2019). Borders and the mobility of migrants in Turkey.. http://ceaseval.eu/publications/32_WP4_Turkey.pdf (Erişim tarihi: 16 Eylül 2022).
  2. Broome, A., & Quirk, J. (2015). The politics of numbers: The normative agendas of global benchmarking. Review of International Studies, 41, 813-818.
  3. Chimni, B. S. (2004). From resettlement to involuntary repatriation: Towards a critical history of durable solutions to refugee problems. Refugee Survey Quarterly, 23(3), 55-73.
  4. Erdoğan, M. M. (2020). Suriyeliler barometresi 2019: Suriyelilerle uyum içinde yaşamın çerçevesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  5. Erdoğan, M. M. (2021). Suriyeliler barometresi 2020. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.
  6. European Council. (2016). EU-Turkey Statement, 18 March 2016. Brüksel: Foreign Affairs & International Relations.
  7. Frelick, B. (2007). Paradigm shifts in the international response to refugees. İçinde J. White, & A. Marsella, (der.), Fear of persecution: Global human rights, international law, and human well-being (s. 33-58). MD: Lexington Books.
  8. Galagher, D. (1994). Durable solutions in a new political era. Journal of International Affairs. 47(2), 429-450.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2022

Kabul Tarihi

2 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
İçduygu, A., & Demiryontar, B. (2022). TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(Özel Sayı), 316-334. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1182299
AMA
1.İçduygu A, Demiryontar B. TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21(Özel Sayı):316-334. doi:10.46928/iticusbe.1182299
Chicago
İçduygu, Ahmet, ve Birce Demiryontar. 2022. “TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (Özel Sayı): 316-34. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1182299.
EndNote
İçduygu A, Demiryontar B (01 Kasım 2022) TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 Özel Sayı 316–334.
IEEE
[1]A. İçduygu ve B. Demiryontar, “TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy Özel Sayı, ss. 316–334, Kas. 2022, doi: 10.46928/iticusbe.1182299.
ISNAD
İçduygu, Ahmet - Demiryontar, Birce. “TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/Özel Sayı (01 Kasım 2022): 316-334. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1182299.
JAMA
1.İçduygu A, Demiryontar B. TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21:316–334.
MLA
İçduygu, Ahmet, ve Birce Demiryontar. “TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy Özel Sayı, Kasım 2022, ss. 316-34, doi:10.46928/iticusbe.1182299.
Vancouver
1.Ahmet İçduygu, Birce Demiryontar. TÜRKİYE’DE DEVLET VE SURİYELİ MÜLTECİLER: ÇELİŞKİLİ POLİTİKALAR VE ARAÇSAL RASYONELLİK. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Kasım 2022;21(Özel Sayı):316-34. doi:10.46928/iticusbe.1182299

Cited By

Suriye Sorunu ve Toplumsal Entegrasyon Politikaları

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1627899