Araştırma Makalesi

Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü

Cilt: 24 Sayı: 54 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü

Öz

Dijitalleşme ve ağ oluşturma geliştikçe, akıllı teknolojiler otomotiv teknolojisinin ileri unsurları haline gelmiş ve artık yüksek teknolojili arabalar, tüketicilerin kullanımına sunulmaya başlanmıştır. Bu araştırmanın temel amacı; tüketicilerin yeni ve teknolojik elektrikli araba satın alma niyetlerinde teknoloji kabul ve kullanım beklentilerini anlamak ve bu yapıların üzerinde sürdürülebilir tüketim davranışı anlayışının aracılık etkisini araştırmaktır. Bunun için, Teknoloji Kabul Modellerinden yeni yapılarla genişletilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Birleştirilmiş Modeli2 (TKKBM2) tercihli seçilmiş yapılar ile Sürdürülebilir Tüketim Davranışı ölçeği kullanılmıştır. Araştırma anketleri çevrimiçi gerçekleştirilmiş, veriler toplamda 328 katılımcıdan toplanmıştır. Her bir değişken ayrı birer ölçek olarak kabul edilerek ayrı ayrı geçerlilik ve güvenirlilikleri incelenmiştir. Verilere tanımlayıcı istatistikler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, güvenilirlik analizi, korelasyon analizi, yapısal eşitlik modeli analizi ve process makro analizi uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; tüketicilerin elektrikli araba kullanım/satın alma davranış niyetleri üzerinde performans beklentisi, çaba beklentisi, fiyat değeri ve çevre kaygısının anlamlı ve önemli etkileri bulunmuştur. Sürdürülebilir tüketim davranışının, yaşam kalitesi, doğal çevre ve gelecek nesillerin refahı boyutlarının, tüketicilerin elektrikli araba kullanım davranış niyetinin belirleyicileri üzerindeki etkisinde aracılık rolünün her bir boyuta göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, H. A., Shaari, Z. H., Moughal, W. (2021). Consumer motivation to enhance purchase ıntention towards electric vehicles in Malaysia. SHS Web of Conferences, 124, 09003, 1-14. https://doi.org/10.1051/shsconf/202112409003
  2. Adnan, N., Nordin, S. M., Rahman, I., Vasant, P. M., Noor, A. (2016). A comprehensive review on theoretical framework-based electric vehicle consumer adoption research. International Journal of Energy Research,, 1-19. https://doi.org/10.1002/er.3640
  3. Adnan, N., Nordin, S. M., Rahman, I., Amini, M. H. (2017). A market modeling review study on predicting Malaysian consumer behavior towards widespread adoption of PHEV/EV. Environmental Science and Pollution. 1-21. https://doi.org/10.1007/s11356-017-9153-8.
  4. Ajzen, I., Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behaviour. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  5. Alalwan, A. A., Dwivedi, Y. K., Rana, N. P. (2017). Factors influencing adoption of mobile banking by Jordanian bank customers: Extending UTAUT2 with trust. International Journal of Information Management, 37(3), 99-110. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2017.01.002
  6. Aracıoğlu, B., Tatlıdil, R. (2009). Tüketicilerin satın alma davranışında çevre bilincinin etkileri. Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(2), 435-461.
  7. Baykal, H. Baykal, T. (2008). Küreselleşen dünyada çevre sorunları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 1-17.
  8. Bhalla, P., Ali, I. S., Nazneen, A. (2018). A study of consumer perception and purchase intention of electric vehicles. European Journal of Scientific Research, 149(4), 362-368.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Baran, A., & Torlak, Ö. (2025). Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(54), 833-873. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1662992
AMA
1.Baran A, Torlak Ö. Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24(54):833-873. doi:10.46928/iticusbe.1662992
Chicago
Baran, Ahu, ve Ömer Torlak. 2025. “Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (54): 833-73. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1662992.
EndNote
Baran A, Torlak Ö (01 Aralık 2025) Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 54 833–873.
IEEE
[1]A. Baran ve Ö. Torlak, “Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 54, ss. 833–873, Ara. 2025, doi: 10.46928/iticusbe.1662992.
ISNAD
Baran, Ahu - Torlak, Ömer. “Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/54 (01 Aralık 2025): 833-873. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1662992.
JAMA
1.Baran A, Torlak Ö. Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;24:833–873.
MLA
Baran, Ahu, ve Ömer Torlak. “Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 54, Aralık 2025, ss. 833-7, doi:10.46928/iticusbe.1662992.
Vancouver
1.Ahu Baran, Ömer Torlak. Teknoloji Kabul ve Kullanım Beklentilerinin Elektrikli Araba Satın Alma Niyetine Etkisinde Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Aracılık Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2025;24(54):833-7. doi:10.46928/iticusbe.1662992