TR
EN
Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme
Öz
Bu çalışmanın amacı, ülkelerin finansal gelişimini etkileyen faktörlerin BRICS+ ülkeleri üzerinden analiz edilmesidir. Çalışmada ilgili literatürde öne çıkan dolaysız yabancı sermaye yatırımları (DYY) ve ticari açıklık değişkenleriyle, çok fazla inceleme konusu yapılmamış olan finansal teknoloji (Fintek) ve ekonomik özgürlüklerin finansal gelişme üzerindeki etkilerine odaklanılmıştır. Ayrıca konu literatürde henüz yeterince inceleme konusu yapılmamış bir ülke grubu üzerinden (BRICS+) ele alınmıştır. Değişkenler belirlenirken, verilere erişim önemli bir kısıt oluşturmuş; mevcut değişkenler ancak 8 ülke üzerinden analiz edilebilmiştir. Çalışmada 2012-2023 dönemine ait yıllık veriler Panel regresyon analizine tabi tutulmuş; Fintek göstergesi, Ekonomik Özgürlük Endeksi, DYY ve ticari açıklık bağımsız değişkenler olarak ele alınırken; Finansal Gelişme Endeksi bağımlı değişken olarak modellenmiştir. Panel regresyon ile yapılan analiz sonucunda Driscoll-Kraay dirençli tahmincisi ile Ekonomik Özgürlük Endeksi ve Ticari açıklık değişkenleri için istatistiksel ve anlamlı sonuçlara ulaşılamamış, Fintek göstergesi ve DYY ile finansal gelişmişlik arasındaki ilişkinin pozitif ve anlamlı olduğu; bunlardaki artışların finansal gelişmeyi iyileştirdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alawadhi, K. M., Alshamali, N. M., & Alshamali, M. M. (2021). Financial development in developing countries and its impact on economic growth between 2008 and 2017. Accounting and Finance Research, 10(4), 50–67. https://doi.org/10.5430/afr.v10n4p50
- Arif, I., & Rawat, A. S. (2019). Trade and financial openness and their impact on financial development: Evidence from South Asian economies. South Asian Journal of Business Studies, 8(1), 26–39. https://doi.org/10.1108/SAJBS-06-2018-0063
- Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2016). The evolution of fintech: A new post-crisis paradigm? Georgetown Journal of International Law, 47(4), 1271–1319. https://doi.org/10.2139/ssrn.2676553
- Asgari, B., & Izawa, H. (2023). Does fintech penetration drive financial development? Evidence from panel analysis of emerging and developing economies. Borsa Istanbul Review, 23(5), 1078–1097. https://doi.org/10.1016/j.bir.2023.06.001
- Asratie, T. M. (2021). Determinants of financial development in Ethiopia: ARDL approach. Cogent Economics & Finance, 9(1), 1–15. https://doi.org/10.1080/23322039.2021.1963063
- Basar, B. D., Kaya, Z., Eksi, I. H., & Zeren, F. (2023). Finansal gelişmenin doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkileri: Seçili Asya ülkelerinden kanıtlar. Business and Economics Research Journal, 14(1), 31–43. https://doi.org/10.20409/berj.2023.402
- Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Levine, R. (2000). A new database on financial development and structure. World Bank Economic Review, 14(3), 597–605.
- Biyase, M., Zwane, T., Mncayi, P., & Maleka, M. (2023). Do technological innovation and financial development affect inequality? Evidence from BRICS countries. International Journal of Financial Studies, 11(43). https://doi.org/10.3390/ijfs11010043
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
5 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
10 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 55
APA
Delice, G., & Toy, A. (2026). Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(55), 175-209. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1735439
AMA
1.Delice G, Toy A. Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;25(55):175-209. doi:10.46928/iticusbe.1735439
Chicago
Delice, Güven, ve Ayşegül Toy. 2026. “Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (55): 175-209. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1735439.
EndNote
Delice G, Toy A (01 Haziran 2026) Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 55 175–209.
IEEE
[1]G. Delice ve A. Toy, “Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 55, ss. 175–209, Haz. 2026, doi: 10.46928/iticusbe.1735439.
ISNAD
Delice, Güven - Toy, Ayşegül. “Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/55 (01 Haziran 2026): 175-209. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1735439.
JAMA
1.Delice G, Toy A. Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;25:175–209.
MLA
Delice, Güven, ve Ayşegül Toy. “Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 55, Haziran 2026, ss. 175-09, doi:10.46928/iticusbe.1735439.
Vancouver
1.Güven Delice, Ayşegül Toy. Finansal Teknoloji, Ekonomik Özgürlükler, Ticari Açıklık ve Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Finansal Gelişme Üzerindeki Etkileri: BRICS+ Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2026;25(55):175-209. doi:10.46928/iticusbe.1735439
