The Impact of Digital Transformation on Process Innovation Performance: A Study in the Manufacturing Sector

Öz

Digital transformation is widely regarded as a strategic transformation process that enhances firms’ innovation capacity by restructuring production processes. However, empirical evidence in the literature remains limited regarding the mechanisms through which digital transformation influences process innovation performance. The aim of this study is to examine the effect of digital transformation on process innovation performance in the manufacturing sector and to analyze the mediating role of digital innovation in this relationship. The research model was developed based on the Technology–Organization–Environment (TOE) framework and the Resource-Based View (RBV) approach. Digital transformation was conceptualized through four dimensions: technological capability and digital infrastructure, strategic digital transformation management, organizational structure and cultural alignment, and collaboration and digital ecosystem integration. The study employed a quantitative research design. Data were collected from 191 participants working in the manufacturing sector in Istanbul. The data were analyzed using confirmatory factor analysis, Pearson correlation analysis, and bootstrap-based mediation analysis. The findings indicate a strong and positive relationship between the level of digital transformation and process innovation performance (r = .853, p < .001). Furthermore, digital innovation was found to play a significant and partial mediating role in the relationship between digital transformation and process innovation performance. The results demonstrate that digital transformation does not only influence process innovation performance directly, but also strengthens it indirectly through digital innovation activities. In this respect, the study contributes to the literature by empirically revealing the mechanism explaining the effect of digital transformation on process innovation.

Anahtar Kelimeler

• Digital transformation
• ınnovation
• process ınnovation performance
• business management

Dijital Dönüşümün Süreç İnovasyon Performansına Etkisi: Üretim Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Dijital dönüşüm, işletmelerin üretim süreçlerini yeniden yapılandırarak inovasyon kapasitesini geliştiren önemli bir stratejik dönüşüm süreci olarak görülmektedir. Bununla birlikte literatürde dijital dönüşümün süreç inovasyon performansını hangi mekanizmalar aracılığıyla etkilediğine ilişkin ampirik bulgular sınırlı kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, üretim sektöründe dijital dönüşümün süreç inovasyon performansı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide dijital inovasyonun aracı rolünü analiz etmektir. Araştırma modeli, Teknoloji–Organizasyon–Çevre (TOE) çerçevesi ve Kaynak Temelli Görüş (RBV) yaklaşımı temel alınarak geliştirilmiştir. Dijital dönüşüm; teknolojik yetkinlik ve dijital altyapı, stratejik dijital dönüşüm yönetimi, organizasyonel yapı ve kültürel uyum ile işbirliği ve dijital ekosistem entegrasyonu olmak üzere dört boyut üzerinden ele alınmıştır. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş olup, İstanbul ilinde üretim sektöründe çalışan 191 katılımcıdan elde edilen veriler doğrulayıcı faktör analizi, Pearson korelasyon analizi ve bootstrap temelli aracılık analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, dijital dönüşüm düzeyi ile süreç inovasyon performansı arasında güçlü ve pozitif bir ilişki bulunduğunu göstermektedir (r = .853, p < .001). Ayrıca dijital inovasyonun, dijital dönüşüm ile süreç inovasyon performansı arasındaki ilişkide anlamlı ve kısmi bir aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, dijital dönüşümün süreç inovasyon performansını yalnızca doğrudan etkilemediğini, aynı zamanda dijital inovasyon faaliyetleri aracılığıyla dolaylı biçimde güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, dijital dönüşümün süreç inovasyonu üzerindeki etkisini açıklayan mekanizmayı ampirik olarak ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital dönüşüm
• inovasyon
• süreç inovasyon performansı
• işletme yönetimi

Kaynakça

1. Al-Ayed, S. I., Al-Tit, A. A., & Alashjaee, A. (2023). The effect of digital transformation on organizational performance by a mediating role of digital innovation. Migration Letters, 20(7), 380–394. https://doi.org/10.59670/ml.v20i7.4313
2. Asiltürk, A. (2021). İşletmelerde dijital dönüşüm yönetiminde nihai hedef: Dijital olgunluk. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 647–669. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.859300
3. Bach, T. M., Dalazen, L. L., da Silva, W. V., Ferraresi, A. A., & da Veiga, C. P. (2019). Relationship between innovation and performance in private companies: Systematic literature review. Sage Open, 9(2), 2158244019855847. https://doi.org/10.1177/2158244019855847
4. Bashir, M., & Verma, R. (2019). Internal factors & consequences of business model innovation. Management Decision, 57(1), 262–290. https://doi.org/10.1108/MD-11-2016-0784
5. Bharadwaj, A., El Sawy, O. A., Pavlou, P. A., & Venkatraman, N. (2013). Digital business strategy: Toward a next generation of insights. MIS Quarterly, 37(2), 471–482.
6. Bozkurt, Ö. Ç., & Kalkan, A. (2014). Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde inovasyona yönelik stratejiler, inovasyon türleri ve inovasyonu etkileyen faktörler: Burdur modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(1), 171–187.
7. Chen, P., & Kim, S. (2023). The impact of digital transformation on innovation performance—The mediating role of innovation factors. Heliyon, 9(3), e13916. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e13916
8. Çubukcu, A. (2024). Türkiye'nin 2013-2023 küresel inovasyon endeksi göstergelerinin kıyaslamalı istatistiksel analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(3), 830–844. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1436349

9. Genç, M. (2024). Dinamik yetenekler, inovasyon kültürü, dijital dönüşüm ve sürdürülebilir performans ölçeklerinin geçerlilik ve güvenilirliğine yönelik bir pilot çalışma. Journal of Business and Trade, 5(2), 87–104. https://doi.org/10.58767/joinbat.1506113
10. Ivanov, C. I., & Avasilcăi, S. (2014). Performance measurement models: An analysis for measuring innovation processes performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 124, 397–404. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.02.501
11. Kaynak, S., & Demir, A. (2015). İmalat sektöründe inovasyon uygulamaları: TRA1 Düzey 2 bölgesinde bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 273–292.
12. Klein, M. (2020). İşletmelerin dijital dönüşüm senaryoları—kavramsal bir model önerisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(74), 997–1019. https://doi.org/10.17755/esosder.676984
13. Köseoğlu, D., & Ada, S. (2023). Bilişim sistemleri gündeminde blok zincir teknolojisi: Teknoloji-örgüt-çevre (TOE) modeli çerçevesinde sistematik bir inceleme. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (51), 29–41. https://doi.org/10.31590/ejosat.1184808
14. Llopis-Albert, C., Rubio, F., & Valero, F. (2021). Impact of digital transformation on the automotive industry. Technological Forecasting and Social Change, 162, 120343. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120343
15. Narayanan, E., Binti Ismail, W. R., & bin Mustafa, Z. (2022). A data-envelopment analysis-based systematic review of the literature on innovation performance. Heliyon, 8(12), e11925. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11925
16. OECD. (2005). Oslo kılavuzu: Yenilik verilerinin toplanması ve yorumlanması için ilkeler (3. baskı). OECD/Eurostat Yayını.
17. Özmen, Ö., Eriş, E. D., & Özer, P. (2022). Dijital dönüşüm ve liderlik: Sanayi sektöründe bir inceleme. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(Kongre Özel Sayısı), 206–231. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.ozelsayi10
18. Plekhanov, D., Franke, H., & Netland, T. H. (2023). Digital transformation: A review and research agenda. European Management Journal, 41(6), 821–844. https://doi.org/10.1016/j.emj.2022.09.007
19. Sağlam, M. (2021). İşletmelerde geleceğin vizyonu olarak dijital dönüşümün gerçekleştirilmesi ve dijital dönüşüm ölçeğinin Türkçe uyarlaması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 395–420. https://doi.org/10.46928/iticusbe.764373
20. Sousa, M. J., & Rocha, Á. (2019). Digital learning: Developing skills for digital transformation of organizations. Future Generation Computer Systems, 91, 327–334. https://doi.org/10.1016/j.future.2018.08.048
21. Tutkunca, T. (2020). İşletmelerde dijital dönüşüm ve ilgili bileşenlerinin analiz edilmesi üzerine kavramsal bir araştırma. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 65–75.
22. TÜBİTAK. (2023). 2022 yılı Ar-Ge harcaması 198 milyar 670 milyon TL olarak gerçekleşti. https://tubitak.gov.tr/tr/haber/2022-yili-ar-ge-harcamasi-198-milyar-670-milyon-tl-olarak-gerceklesti-0
23. Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda. Journal of Business Research, 122, 889–901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022
24. Yıldız, B., & Sayın, B. (2020). Örgütsel inovasyonun ürün inovasyonu üzerindeki etkisinde üretim esneklik ve çevikliğinin aracı rolü. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 38–62.
25. Yıldız, E., & Koçan, M. (2018). Ürün inovasyonu ve ürün kalitesinin marka sadakati üzerindeki etkileri: Akıllı cep telefonları üzerinde ampirik bir çalışma. Global Journal of Economics and Business Studies, 7(14), 68–79.
26. Zengin, M. (2023). Kaynak bağımlılığının örgütlerde rekabet avantajı üzerine etkisi: Kavramsal bir inceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1472–1491. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1264402
27. Zhang, B., Mei, Y., Xiong, Y., & Liu, Y. (2024). Can digital transformation promote service innovation performance of construction enterprises? The mediating role of dual innovation. Sustainability, 16(3), 1176. https://doi.org/10.3390/su16031176
28. Ziyadin, S., Suieubayeva, S., & Utegenova, A. (2019). Digital transformation in business. In International scientific conference "Digital transformation of the economy: Challenges, trends, new opportunities" (pp. 408–415). Springer International Publishing.