Comparison of Special Grounds for Divorce in the Turkish Civil Code with Islamic Law
Öz
Through the institution of the family, which constitutes the very foundation of society, religious and cultural values are preserved and transmitted across generations. Islam attaches great significance to the establishment and protection of the family, envisaging it as a locus of peace, stability, and tranquility. The essential principle in marital life is the perpetuation of this union throughout one’s lifetime on the basis of love and mutual affection. Nevertheless, such continuity cannot always be sustained under all circumstances; families may be disrupted for various reasons, leading to divorce. While Islam does not encourage divorce and regards it with disfavor, it deems it legally permissible when the continuation of marriage proves impossible. Within Islamic law, the dissolution of marriage may occur either through the unilateral declaration of the husband or by means of the wife’s petition to a judicial authority. Similarly, Turkish civil law recognizes divorce as legitimate and requires the presence of certain reasons for filing for divorce. In Turkish civil law, the grounds for divorce are categorized into "specific and general grounds for divorce." Specific reasons for divorce are explicitly defined by the law at hand. General grounds for divorce, being broad and undefined by specific incidents, are not individually listed. Specific grounds for divorce, however, are based on particular, identifiable circumstances. Articles 161–166 of the Turkish Civil Code define these reasons as adultery, attempted homicide, severe maltreatment and degrading behavior, the commission of an offense and leading a dishonorable life, and mental illness. In this study, only specific grounds for divorce have been examined from the perspective of Islamic law, and the similarities and differences between the two legal systems have been identified within the framework of the views of different schools of thought. Enhancing the applicability of laws and ensuring their acceptance by society is crucial for legal systems to sustain. Given that the majority of Turkiye’s population is Muslim, it is important to present Islamic law's perspective on current legal matters. Furthermore, such comparative evaluations will undoubtedly serve as valuable insights for future studies.
Anahtar Kelimeler
Türk Medeni Kanunu’nda Yer Alan Özel Boşanma Sebeplerinin İslam Hukuku ile Mukayesesi
Öz
Toplumun temelini teşkil eden aile sayesinde dinî ve kültürel değerler kuşaktan kuşağa aktarılarak yeni nesillere ulaşmaktadır. İslam, aile kurmaya ve onu korumaya önem vermiş; yuvanın huzur ve sekîne merkezi olmasını hedeflemiştir. Aile birlikteliğinde asıl olan, bu kurumun sevgi ve muhabbetle ömür boyu sürmesidir. Ancak bu her şart ve durumda mümkün olamamakta, değişik sebeplerle aileler sarsılmakta ve boşanmalar gerçekleşmektedir. İslam, boşanmayı hoş karşılamamakla birlikte evliliğin devamı sağlanamadığında bunu meşru görmüştür. İslam hukukunda, kocanın tek taraflı iradesiyle evlilik sona erdirilebileceği gibi, kadın’ın hâkime başvurmasıyla da boşanma gerçekleşmektedir. Türk medeni hukukunda da boşanma meşru görülmüş; boşanma davası açılabilmesi, birtakım sebeplerin varlığına bağlanmıştır. Türk medeni hukukunda, boşanmayı gerektiren durumlar “özel ve genel boşanma sebepleri” şeklinde iki bölüm hâlinde ele alınmıştır. Genel boşanma sebepleri, belli bir olguyu göstermediğinden ve genel bir kavram olduğundan tek tek belirlenmemiştir. Özel boşanma sebepleri ise belli olgulara dayandırılmış boşanma sebepleridir. Türk Medeni Kanunu’nun 161–166. maddelerinde bu sebepler zina, hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda yalnızca özel boşanma sebepleri İslam hukuku açısından incelenmiş; iki hukuk sisteminin benzeyen ve ayrılan yönleri, mezheplerin görüşleri çerçevesinde tespit edilmeye çalışılmıştır. Kanunların uygulanabilirliğinin artırılması ve vicdanlarda daha çok yer bulması, hukuk sistemleri için değer arz etmektedir. Ülkemiz nüfusunun çoğunluğunu Müslümanların oluşturması hasebiyle İslam hukukunun meri hukuk alanındaki konulara bakışının ortaya konulması önemlidir. Ayrıca bu tarz mukayeseli değerlendirmelerin, ileride yapılacak çalışmalar açısından aydınlatıcı olacağı aşikârdır.
Anahtar Kelimeler
