Kur’an’da Bilgi ve Düşünce Üretimi
Öz
Kur‟an, bilgi gerçeğine zihnimizi veya gönlümüzü geçici olarak doyuran bir tatmin aracı olarak bakmaz. Aksine o, bilgiyi, insanın Allah ve evrenle ilişkisini düzenleyen bir vasıta olarak değerlendirir. Kur‟an açısından ilmin ve medeniyetin esas gayesi, evrende bulunan varlıkları ve onlarla ilgili gerçekleri “okumak”; buradan hareketle Allah‟ın varlığını, birliğini ve yüceliğini O‟nun istediği şekilde tanıma gayreti içine girmektir. Kur‟ân, “gerçeğin bilgisine” ulaşmak için yapılan tüm zihnî, kalbî ve bedenî faaliyetleri, hiç şüphesiz “bilgi üretme” ve “düşünme” eylemi olarak değerlendirir. Bunun yanı sıra “hakikate ulaşma çabalarını da ibadet olarak görür. Kur‟an, insanın Allah tarafından bilgilendirildiği ayetlere yer verdiği kadar, onun bu ayetleri anlama, yorumlama ve bunlardan hareket ederek yeni bakış açıları geliştirmesine de yer verir. Bu makalede, insan tarafından üretilebilecek bilgilere, bunların kullanımına ve bu eylemleri gerçekleştirirken sergileyebileceği düşünme ile ilgili kavramlara yer verilecektir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- el-Aclûnî, İsmail b. Muhammed, Keşfu'l-Hafâ, Dâru't-Turâs, Kahire, tsz. ،Aliyyu‟l-Kâri, el-Esraru'l-Mer’fûâ f'l-Ahbâri'l-Mevdûâ, el-Kutubi'l-İslâmî, Beyrut, 1986. el-Askerî, Ebû Hilâl, el-Furûku fi’l-luğa, Dâru'l-Afaki'l-Cedide, Beyrut,
- Atay, Hüseyin, Kur'ân'da Bilgi Teorisi, Furkan Yay., İst.,1982.
- Begoviç, Ali İzzet, Doğu-Batı Arasında İslâm, Çev., Salih Şaban, Nehir Yay., İst., 1987. el-Beyhakî, Ebu Bekr Ahmed b. Hüseyn, Şuâbu'l-İmân, Daru'l-Kutubi'l- İlmiyye, Beyrut, 1990. el-Cürcânî, Seyyid Şerif, et-Ta'rîfat, Esad Efendi Mat., İst., 1318. ed-Dameğanî, Ebu Abdillah el-Hüseyin, el-Vucûh ve’n-Nezaîr li Elfazi’l
- Kitabi’llahi’l-Azîz, Vezaretu‟l-Evkaf, Kahire, 1412. ed-Darimî, Abdullah b. Abdirrahman es-Semerkandî, Sünenu’d
- Darimî, Daru'l-Kütübi'l-İlmiye, Beyrut, tsz, Mukaddime. Doğan, Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük, Birlik Yay., Ank, 1981.
- Duman, M. Zeki, Beyanu’l-Hak, Fecr, Yay., Ankara, 2006.
- Ebu‟s-Suûd, İrşâdu Akli's-Selîm, Daru'l-Mushaf, Beyrut, tsz. Elmalılı, Yazır Hamdi, Hak Dini Kur'ân Dili, Eser Kitabevi, İst, 1971.
- Görmez, Mehmet, Sünnet ve Hadisin Anlaşılmasında Metodoloji Sorunu, TDV. Yay., Ankara, 1997.
- Hakîm et-Tirmizî, Nevâdirü'l-Usûl, Dârus- Sadır, Beyrut, tsz. Halil b. Ahmed, Kitabul Ayn, Mektebetu‟l-Hilal, Beyrut, tsz. İbn Abdilberr, en-Nemrî, et-Temhid Limâ fi’l-Muvattai mine’l-Meâni ve’l- Esânid, Vezâretu Umuûmi‟l-Evkâf, Fas, 1387.
- İbn Hanbel, Ahmed, Müsned, Dâru'l-Fikr, Beyrut, tsz. İbn Kuteybe, Te'viîlu Müşkili’l-Kur’ân, Dâru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut, İbn Manzur, Ebu‟l-Fadl, Lisânu'l-Arab, Daru Sadır, Beyrut, 1410.