TÜRKİYE’DE ÇOCUK MAHKEMELERİ UYGULAMALARINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ
Öz
Türkiye‟de çocuk mahkemeleri 1987 yılından bugüne kadar suça sürüklenmiş ve suç mağduru çocuklara yönelik hizmet vermektedir. Bu mahkemelerin “Çocuğun yüksek yararı”nı sağlama hususunda mevcut çalışmaları bulunmakla beraber, daha iyi bir çocuk mahkemesi uygulamasının nasıl olması gerektiğine ilişkin hümanist düşüncenin uygulamalarda daha çok yer etmesi gerekmektedir. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi, Çocuk Adalet Sisteminin Yönetimine İlişkin Minimum Standart Kurallar ile Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunması İçin Kurallar gibi çeşitli uluslararası metinlerde geçen yargılama standartlarındaki maddeler ülke temelinde uygulamalarda çeşitli iyileşmeler sağlamıştır; fakat suça sürüklenen veya suç mağduru çocuğun rehabilitasyon süreci ne yazık ki arka plana itilmiştir. Çocuğun yüksek yararı ve desteği için çalışan çocuk refahı profesyonellerinin adliye ortamındaki rolü nedir ve ne olmalıdır? Bu çalışmada çocuk mahkemelerinde sosyal çalışma görevlisi kapsamında olan meslek elemanlarının uygulamalardaki mesleki müdahale süreçlerinde yaşadıkları sorunlar ele alınacak, sağlıklı bir “çocuk mahkemesi uygulaması”nın nasıl olması gerektiği üzerinde durulacaktır. Bu nedenle makalede öncelikle çocuk mahkemelerinin dünyada ve Türkiye‟deki tarihsel boyutu ele alınacak, çocuk mahkemelerinin Türkiye‟deki gelişimi, uygulamalardaki güçlükler, çocuk suçluğu olgusu, nedenleri vs. gibi konular irdelenecektir
Anahtar Kelimeler
Çocuk Mahkemeleri, Sosyal Çalışma Görevlisi, Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler.
Kaynakça
- Şirin, M.R., Kuşatılmış Çocukluğun Öyküsü, Istanbul: İz Yayınları, 1999. Fox, S.J., “The Early History of the Court”, The Future of Children, 6(3), 1996.
- Uluğtekin, S. S., Çocuk Mahkemeleri ve Sosyal İnceleme Raporları, Ankara: Türkiye Barolar Birliği Yayını, Yayın No: 71, 2004.
- Tomanbay, İ., Sosyal Çalışma Sözlüğü, Ankara: SABEV Yayınları, 1999. Barker, R.L., The Social Work Dictionary, NASW Press, 1988.
- Çoğan, O., “Çocuk Suçluluğunun Nedenleri ve Edirne Ceza Mahkemelerinde Açılan Davaların Bu Yönden İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Disiplinlerarası Adli Tıp Anabilim Dalı, 2006.
- Doğan, P.A., “Çocuk Mahkemeleri”, SHU Derneği, erişim tarihi 31.5.2012, http://shudernegi.com.
- Mermut, S., “Çocuk Koruma Kanunu Üzerine Bir Değerlendirme”, SHU Derneği, erişim tarihi 31.5.2012, http://shudernegi.com.
- Othmani, A., “Young Offenders and Youth at Risk: Overview of Current International Approaches, Juvenile Justice in Europe”, Developing Citizenship amongst Youth in Conflict with the Law, Sempozyumda Sunulan Bildiri, Port Elizabeth 17-19 June 2002 Künye:
- Erükçü, Gamze, Akbaş Emrah, “Türkiye‟de Çocuk Mahkemeleri Uygulamalarına Eleştirel Bir Bakış”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi III, (2012): 135-153.