DEĞİŞEN BÖLGESEL DENKLEMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİ’NDE İŞBİRLİĞİNİ TETİKLEYEN UNSURLAR

Turkey-Israel relations, which had been reflected as strategic cooperation at the second half of 1990’s, is being altered staidly after the millennium. Turkey’s aim of being a regional leader in the Middle East and her affiliation towards Arab people/states according to this objective is the primary reason of the change in Turkish-Israeli relations. Israel’s coercive and aggressive attitude against the Palestinians is the second reason why Turkey has been estranged from Israel. However regional polarization that becomes visible after the Arab uprisings, especially after the events in Egypt and Syria and Iran’s articulation into the regional developments as an ascendant actor will make Turkey and Israel come closer again. In this study, factors that attend convergence between these two countries has been dealt and within this work it has also been envisaged that Turkey-Israel relations will be articulated into cooperation in the medium term. 

1990’ların ikinci yarısında stratejik işbirliği olarak ifade edilen Türkiye-İsrail İlişkileri, milenyum sonrası dönemde ciddi bir değişim geçirmiştir. Türkiye’nin Ortadoğu’da bölgesel lider olabilme hedefini ortaya koyması ve bu doğrultuda Arap halkları/devletleri ile yakınlaşması bunun birinci nedenidir. İsrail’in Filistin Meselesi bağlamında çatışmacı ve saldırgan bir tutum sergilemesi ve bu durumun Arap halkları/devletleri ile yakınlaşmak isteyen Türkiye’ye zarar veriyor olması ise Türkiye-İsrail İlişkileri’ne hâkim olan gerginliğin ikinci nedenidir. Ne var ki, Arap ayaklanmaları sonucunda özellikle Mısır ile Suriye’de yaşanan olaylar neticesinde beliren kamplaşmalar ve özellikle İran’ın etkin bir aktör olarak bölgesel gelişmelere eklemlenmesi, Türkiye ile İsrail’i yakınlaşmaya itmektedir. Doğu Akdeniz merkezli muhtemel enerji projeleri de Türkiye ile İsrail’i işbirliğine iten bir başka faktör olarak görülebilir. Bu çalışmada, iki ülke arasında yakınlaşmayı beraberinde getirecek faktörler irdelenmiş ve mevcut sorunlar ile fırsatlar bağlamında Türkiye-İsrail İlişkileri’nin orta vadede yeniden işbirliğine eklemlenebileceği öngörülmüştür.