Muhafazakârlık Ve Reform Arasında Bir Hareket: Neolog Yahudilik
Öz
Neolog Yahudilik 19. yüzyılda Macaristan’da gelişen ılımlı bir reform hareketidir. Alman Yahudi reform hareketinin Macar Yahudiliğine etkisiyle birlikte 19. yüzyılın başlarından itibaren Macaristan’daki cemaat örgütlenmesinde reform eğilimleri görülmeye başlamıştır. Alman reformunun Macar Yahudiliğine bir ideoloji ve dini yenilikler konusunda özel bir program sunmasına karşın Macaristan’daki politik ve ekonomik koşulların farklılığı Neolog Yahudiliğin eşsiz karakterini şekillenmesinde etkili olmuştur. Sözcülüğünü Aaron Chorin ve Leopold Löw’ün yaptığı Neolog Yahudilik, duaların yerel dilde ve başı açık şekilde yapılmasını belirtmiş, Şabat ibadetinde orgun kullanılmasını uygun görmüş, yedi günlük yas dönemini kısaltmış ve Şabat’ta okuma-yazmaya izin vermiştir. Neolog Yahudilik 1868-69 yılları arasında yönetim tarafından toplanan Genel Yahudi Kongresinde Ortodoks Yahudilikten ayrılmasına rağmen Neolog Yahudiler aşırı reformlardan kaçınmış ve belirgin şekilde ılımlı bir yönelimi benimsemişlerdir.
Anahtar Kelimeler
Neolog Judaism; Macaristan; Reform; Aaron Chorin; Leopold Löw
Kaynakça
- Ben-David, Joseph, “The Beginnings of Modern Jewish Society in Hungary in the First Half of the Nineteenth Century”, Jewish History, Vol. 11, No. 1 (Spring, 1997).
- Brenner, Michael, Kısa Yahudi Tarihi, çev.: Sevinç Altınçekiç, Alfa Yay., 2011,
- Jewish Budapest: Monuments, Rites, History, ed.: Kinga Frojimovics,Géza Komoróczy, Viktoria Pusztai, AndreaStrbik, Central European University Press, 1999.
- Katzburg, Nathaniel, “Hungary”, Encyclopaedia Judaica (E.J.), ed.: Fred Skolnik, second edition, Keter Publishing House Ltd, Jerusalem 2007, vol. 9.
- Konrád, Miklós, “Jews and Politics in Hungary in the Dualist Era, 1867–1914”, East European Jewish Affairs, vol. 39, No. 2, August 2009.
- Kovacs Andras, Forras-Biro Aletta, “Jewish Life in Hungary”, JPR Report September 2011.
- Lowenstein, Steven, “Joseph Ben-David’s Hungary and Moses Mendelssohn’s Berlin”, Jewish History, Vol. 11, No. 1 (Spring, 1997).
- Lupovitch, Howard, Jews and Judaism in World History, Taylor & Francis- Routledge, 2010.
- Lupovitch, Howard, “Aron Chorin, Neolog and Reform of Judaism”, Frankel Institute Annual, University of Michigan, vol.: 2009.
- Mendes-Flohr Paul, Reinharz Jehuda, The Jew in the Modern World, New York, Oxford University Press, 1995.