Klâsik Türk Şiirinde Kadın Söyleminin İzinde: Şeref Hanım Dîvânı’nda Ninniler

Cilt: 4 Sayı: 1 5 Şubat 2015
PDF İndir
EN TR

Klâsik Türk Şiirinde Kadın Söyleminin İzinde: Şeref Hanım Dîvânı’nda Ninniler

Öz

Annelerin, bebeklerini uyutmak ya da susturmak için ezgili bir biçimde söyledikleri bir çeşit türkü olarak bilinen ninniler, yaratıcılarının kadınlar olması münasebetiyle kadın edebiyatının en değerli mahsullerindendir. Beşikteki ya da kucaktaki bebeğini muhatap alarak ona dair istek ve hayallerini anneliğin kendisine kattığı en samimi duygu haliyle ifade eden kadın, aynı zamanda bu yolla sıkıntı ve dertlerini de bebeğiyle paylaşma fırsatı bulur. Anonim halk edebiyatı mahsulleri arasında değerlendirilen ve tasnif edilen ninniler, klâsik Türk edebiyatında da özellikle kadın şâirlerce terennüm edilmiş ve genel itibarıyla nasihat ve temenni içerikli olarak kaleme alınmışlardır. Bu çalışmada  sevgi ve aşkın önceden belirlenmiş klişe ve mazmunlarla ifade edildiği ve erkek ağızlı bir söylemin hakim olduğu klâsik Türk edebiyatında, Şeref Hanım tarafından söylenen ninnilerin yol göstericiliğinde kadın söyleminin izdüşümü tespit edilerek değerlendirilecektir. 

Anahtar Kelimeler

Ninni, kadın söylemi, Klâsik Türk Şiiri, Şeref Hanım.

Kaynakça

  1. Aka, Belde, “Ninnileri Psikanalitik Yaklaşımla Yeniden Okuma Denemesi”, Milli Folklor, 2010, Yıl 22, Sayı 88, s.38-43.
  2. Arslan, Mehmet, Şeref Hanım Divanı, İstanbul, Kitabevi, 2002.
  3. Arslan, Mehmet, “Şeref Hanım”, DİA, yıl: 2010, cilt: 38, sayfa.550
  4. Aynacı, Mihrican, “Bebeğimin Beşiği Güldür”: Ninnilerde Beşik Üzerine Tespitler”, Kültürümüzde Türkü Sempozyumu Bildirileri, C.II, 22-25 Ekim 2011, Sivas, 2013.
  5. Berktay, Fatmagül, Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın, İstanbul, Metis Yayınları, 1995.
  6. Çek Cansız, Songül, “Ninnilere Bağlam Merkezli Bir Yaklaşım”, Turkish Studies, Volume 6/4 Fall 2011, p.61-75.
  7. Çelebioğlu, Amil, Türk Ninniler Hazinesi, İstanbul, Kitabevi, 1995.
  8. Çıblak Coşkun, Nilgün, “Türk Ninnilerine İşlevsel Yaklaşım”, Turkish Studies, Volume 8/4 Spring 2013, p. 499-513.
  9. Eliade, Mircae, Kutsal ve Dindışı, (çev. Mehmet Ali Kılıçbay, Ankara, Gece Yayınları, 1991.
  10. İspirli, Serhan Alkan, Kadın Divan Şâirleri ve Geleneğin Uzantısı, Ankara, Salkımsöğüt Yayınları, 2007.

Kaynak Göster

APA
Tanrıbuyurdu, G. (2015). Klâsik Türk Şiirinde Kadın Söyleminin İzinde: Şeref Hanım Dîvânı’nda Ninniler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 112-120. https://doi.org/10.15869/itobiad.55619