Processes And Patterns of Online Reaction Against Online Fraud (Ponzi Schemes) Victimization – ‘Çiftlik Bank’ Case in Türkiye
Abstract
Social media interactions, in which crime is at the center, offer researchers an opportunity that is difficult to encounter in real life. This opportunity is the recording of the data of the social reactions made in the heat of the event on the social media channels. Thus, data that can be recorded in real life only to be collected and analyzed by the researcher at the time of the event awaits the attention of researchers in the internet big data. The research is a qualitative case study. The aim of the research is to analyze the course and pattern of the social reaction toward the victims of fraud crime in Türkiye, with reference to the Çiftlik Bank incident, which occupied the agenda of Türkiye for a long time by using this opportunity offered by social media. In this respect, the research universe is social media channels, the research area is "Ekşi Sözlük," a social media platform, and the research sample is the reactions given to the event under the title of " Çiftlik Bank.” 2726 social reaction content obtained from the sample with document analysis was collected as data. The data were divided into themes and sub-themes through the MAXQDA program in accordance with the code book and analyzed in a sequential and comparative manner. In this analysis, three ways were followed in the most appropriate way for the purpose of the research. In the first way, it has been analyzed what kind of social reaction toward the victims at which stage in the process following the occurrence of the event. In the second way, all stages were analyzed comparatively and the pattern of social reaction toward the victims was reached. In the last way, a more holistic view of the pattern of social reaction toward victims is presented. In addition to the process pattern reached, the important results of the study are as follows: i) The cornerstone of the social reaction against the victims of the fraud process is the clarification of the victimization. Before the victimization becomes clear, the social reaction is to share the "rumors for and against" about the case with each other as information. However, as the victimization begins to become clear, it is seen that ridicule, insults, and curses toward the victims increase. ii) Another result of the research is that the social reaction piercing tip is aimed at the victim, not the perpetrator. iii) Another prominent result in this context is that no response from the victims expressing the victims themselves and their grievances was encountered. From this point of view, it is evaluated that the victims give a withdrawal reaction against the social reactions instead of defending themselves.
Keywords
Social Change
,
Social Networks
,
Social Media
,
Crime
,
Social Reaction
,
Victimization
Çevrimiçi Dolandırıcılık (Ponzi Şeması) Mağduriyetine Gösterilen Çevrimiçi Tepkinin Süreci ve Örüntüsü – Türkiye’deki Çiftlik Bank Vakası
Öz
Suçun merkezde olduğu sosyal medya etkileşimleri, araştırmacılara gerçek hayatta karşılaşması zor bir fırsat sunmaktadır. Bu fırsat, olayın harareti sırasında verilen toplumsal tepkilere ilişkin verilerinin sosyal medya kanallarında kayıt altına alınmasıdır. Böylece gerçek hayatta ancak olay sırasında toplanıp analiz edilebilecek veriler internet büyük verisi içinde araştırmacıların ilgisini beklemektedir. Araştırma nitel bir durum çalışmasıdır. Araştırmanın amacı, sosyal medyanın sunduğu bu fırsatı kullanarak Türkiye gündemini uzun süre meşgul eden Çiftlik Bank olayı üzerinden Türkiye'de dolandırıcılık suçu mağdurlarına yönelik toplumsal tepkinin seyrini ve örüntüsünü incelemektir. Bu doğrultuda araştırma evrenini sosyal medya kanalları, araştırma alanını bir sosyal medya platformu olan "Ekşi Sözlük", araştırma örneklemini ise "Çiftlik Bank" başlığı altında olaya verilen tepkiler oluşturmaktadır. Örneklemden doküman analizi ile elde edilen 2726 sosyal tepki içeriği veri olarak toplanmıştır. Doküman incelemesi yoluyla örneklemden elde edilen veriler Excel programında kronolojik olarak düzenlenmiştir. Veriler, kod kitabına uygun olarak MAXQDA programı aracılığıyla temalara ve alt temalara ayrılarak sıralı ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu incelemede araştırmanın amacına en uygun şekilde üç yol izlenmiştir. İlk olarak olayın meydana gelmesinden sonraki süreçte hangi aşamada mağdurlara yönelik toplumsal tepkinin ne olduğu analiz edilmiştir. İkinci yolda tüm aşamalar karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve mağdurlara yönelik toplumsal tepki örüntüsüne ulaşılmıştır. Son olarak, kurbanlara yönelik toplumsal tepki modeline ilişkin daha bütüncül bir görüşe ulaşılmıştır. Ulaşılan süreç örüntüsüne ek olarak çalışmanın öne çıkan sonuçları şunlardır: i) Dolandırıcılık sürecinin mağdurlarına yönelik toplumsal tepkinin mihenk taşı mağduriyetin netleşmedir. Mağduriyet netleşmeden önce toplumsal tepki, olayla ilgili "lehte ve aleyhte söylentileri" bilgi olarak birbirleriyle paylaşmak şeklindedir. Ancak mağduriyet netleşmeye başladıkça mağdurlara yönelik alay, hakaret ve küfürlerin arttığı görülmektedir. ii) Araştırmanın bir diğer sonucu da sosyal tepki delici ucun faile değil, mağdura yönelik olmasıdır. iii) Bu bağlamda öne çıkan bir diğer sonuç da mağdurların kendilerini ve mağduriyetlerini dile getiren herhangi bir yanıta rastlanmamasıdır. Buradan hareketle mağdurların toplumsal tepkilere karşı kendilerini savunmak yerine geri çekilme tepkisi verdikleri değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Değişim
,
Sosyal Ağlar
,
Sosyal Medya
,
Suç
,
Sosyal Tepki
,
Mağduriyet
