Dürtme Teorisi Çerçevesinde Türk Yükseköğretiminde Göç Eğitimi: Politika, Müfredat ve Kurumsal Gelişim

Göç olgusunda toplumsal uyum tek yönlü değil göçmenlerin yanı sıra yerel halkın da katılımıyla çift yönlü bir süreçtir. Kamu politikasında politika yapıcılarının bu doğrultuda yerel halkın katkısını sağlamak için zorlayıcı politikalar yerine özgür seçim sunan dürtme teorisi gibi teşvik edici politikalar benimsemesi önemlidir. Bu çalışmada, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarının göç konusunda öğrencileri bilgilendirmek, akademik çalışmaları desteklemek ve bu kapsamda ürünler ortaya koymak için hangi araçları ne şekilde ve ne yoğunlukta kullandığının ortaya konulmasının yanı sıra bu konudaki eksiklikleri gidermek için dürtme teorisi çerçevesinde destekleyici kamu politikası önerileri sunulması amaçlanmaktadır. Araştırmanın kapsamını; göç konusunda verilen idari ve sosyal bölümlerdeki lisans dersleri, yapılan tezler, uygulama ve araştırma merkezleri ve YÖK 100/2000 Doktora Burs programları oluşturmaktadır. Söz konusu çalışmada kurumsal verilerin ve yazılı belgelerin içeriklerinin titizlikle ve sistematik şekilde analiz edilerek nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan doküman analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları dürtme teorisi çerçevesinde değerlendirilerek öneriler sunulmuştur. Araştırma bulgularında siyaset bilimi, kamu yönetimi ve uluslararası ilişkiler bölümlerinin %30,8’de göç konulu ders verildiği, 33 uygulama ve araştırma merkezlerinin göç konusunda faaliyet gösterdiği ayrıca geçici koruma altındaki Suriyelilerin en fazla bulunduğu 10 ilden 3’ünde uygulama ve araştırma merkezinin yer almadığı görülmüştür. Göç konusunda YÖK 100/2000 doktora burs programı kapsamında ilk etapta tanınan önceliğin zamanla azaldığı anlaşılmıştır. 2011 yılıyla yoğunlaşmaya başlayan söz konusu içerikteki tezlerin ise 2022 yılıyla azalmaya başladığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda dürtme teorisine uygun olarak özgür seçimi sağlayacak idari ve sosyal bölümlerin tamamında göç konusunda daha fazla seçmeli lisans dersine müfredatta yer verilmesi önerilmektedir. Çok sayıda göçmen barındıran şehirlerdeki göç araştırma merkezlerinin sayısını artırmak için ilgili kamu kurumlarından eğitim ve materyal desteği sağlanmalıdır. YÖK 100/2000 Doktora Burs programlarında göç konusunda konu ve bölüm çeşitliliğinin ve kamu, akademi ve sivil toplum eliyle göç konulu tezlere verilen bursların sayısı ve miktarının artırılmasının da alana olumlu yönde katkı sunacağı düşünülmektedir.

In the phenomenon of migration, social cohesion is not a one-way process, but a two-way process with the participation of local people as well as immigrants. In public policy, it is important for policy makers to adopt encouraging policies such as the nudge theory, which offers free choice, instead of coercive policies, in order to ensure the contribution of local people in this direction. In this study, it is aimed to present supportive public policy proposals within the framework of the nudge theory in order to eliminate the deficiencies in this subject, as well as to reveal which tools, how and to what extent, to inform students about migration, to support academic studies and to produce products in this context. The scope of the research; Undergraduate courses, theses, application and research centers and YÖK 100/2000 PhD Scholarship programs in the administrative and social departments on migration. In the aforementioned study, document analysis, one of the qualitative research methods, was used by analyzing the contents of institutional data and written documents meticulously and systematically. The research findings were evaluated within the framework of the nudge theory and suggestions were presented. According to the research findings, 30.8% of the departments of political science, public administration and international relations give courses on migration, 33 application and research centers operate on migration, and in 3 of the 10 provinces where the Syrians under temporary protection are the most, there are no application and research centers are found. It has been observed that the priority given at the first stage within the scope of YÖK 100/2000 doctoral scholarship program on migration has decreased over time. It has been determined that the theses in the mentioned content, which started to intensify in 2011, started to decrease as of 2022. As a result of the study, it is suggested that more elective undergraduate courses on immigration should be included in the curriculum in all of the administrative and social departments that will provide free choice in accordance with the nudge theory. In order to increase the number of migration research centers in universities in cities with large numbers of immigrants, educational and material support should be provided from relevant public institutions. It is thought that increasing the diversity of subjects and departments on migration in YÖK 100/2000 Doctoral Scholarship programs and the number and amount of scholarships given to theses on migration by the public, academia and civil society will contribute positively to the field.