İlahiyat Fakültelerinde Örgün Eğitim Gören Öğrencilerin İslam Tarihi Dersine Yönelik İlgi ve Beklentileri

Yüksek Din Öğretimi kurumları yüz yıldan fazla tarihi tecrübeye sahip din eğitimi kurumlarıdır. Uzun tarihi süreçlerinde yaşadıkları problemler ve bu problemleri aşmada gösterdikleri çözüm yolları aynı zamanda Türkiye’deki din eğitimi alanının tecrübesini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan bu kurumların başarısı Türkiye’de din eğitiminin geleceği açısından önemlidir. Son on yıllık dönemde İlahiyat ve İslami İlimler Fakültelerinin öğrenci ve okul sayısının artması bu okullarda verilen eğitimin kalitesini gündeme getirmiştir. Bu bağlamda bu kurumlarda verilen derslerin niteliğini ortaya koyacak çalışmaların yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Böylelikle müfredatta yer alan derslerin işlenişi, kullanılan kaynakların niteliği gibi konular incelenerek daha verimli bir şekilde derslerin öğrenciye aktarılması sağlanmalıdır. İlahiyat Fakültelerinde örgün eğitim gören öğrencilerin İslam tarihi dersine yönelik ilgi ve beklentileri hakkında bilgi vermeyi amaçlayan bu araştırma nicel desen üzerine kurgulanmış ve betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modeli uygulanmıştır. Araştırma, 2022-2023 öğretim yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde okuyan seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 348 öğrenci ile hazırlanmıştır. Araştırmada öğrenciler İslam tarihi dersini önemsediklerini, diğer İslami ilimleri anlama konusunda dersin öneminin farkında olduklarını söylerken Türk İslam tarihi konularında, temel kaynakların içeriğini bilme konusunda eksiklikleri olduğunu belirtmişlerdir. İlahiyat lisans eğitiminde İslam tarihi dersinin daha kapsamlı ele alınması, kaynak zenginliği, özellikle klasik kaynakların da okutulması, ders sayısının lisans eğitim dönemlerinde arttırılması, derslerde şematik, haritalandırma ve görsel anlatımın çoğaltılması hem anlama hem de akılda kalıcılık açısından arttırılması büyük önem taşımaktadır. Bununla birlikte İslam tarihi derslerinin çağın getirdiği kaçınılmaz yeniliklere ayak uydurması, dersin hem güncelliğini hem de derse olan ilginin artması adına önemli bir etkendir. Bu bağlamda İslam tarihi derslerine yönelik öneriler sunulmuştur.

This research, which aims to provide information about the interests and expectations of students studying at the Faculties of Theology, for the History of Islam course, was built on a quantitative design and a descriptive research method, a scanning model was applied. The research consists of 348 students selected by random sampling method studying at Marmara University Faculty of Theology, Sakarya University Faculty of Theology and Kocaeli University Faculty of Theology in the 2022-2023 academic year. It does not seem possible for teacher and religious officer candidates who graduated from the Faculties of Theology and Islamic Sciences to stay away from the events and phenomena that are the subject of Islamic history in their professional lives. The fact that the graduates of the Faculty of Theology/Islamic Sciences can objectively refer to cultural heritage, make selections from historical experiences, make connections between current events and historical events and phenomena, and draw conclusions and lessons from historical experiences depends on their acquiring an accurate knowledge of Islamic History. In the research, while the students stated that they cared about the Islamic history course and were aware of the importance of the course in understanding other Islamic sciences, they stated that they had deficiencies in knowing the content of the basic sources in the subjects of Turkish Islamic history. In undergraduate Islamic theology education, a more comprehensive explanation of Islamic history in the curriculum, including richness in sources, especially the teaching of classical sources, an increase in the number of courses during the undergraduate education period, and an increase in schematic, mapping, and visual presentations during the lessons are of great importance for both understanding and retention Again, the students stated that they wanted to increase the visual materials in the lecture.