James Griffin’s Critical Approach Toward Human Rights in Relation to The Ottoman Practice

James Griffin'in İnsan Hakları Üzerine adlı kitabı, insan hakları deneyiminin küresel ölçekte empoze edilmesinin eleştirel bir açıklamasıdır. Griffin, üç temel kavram olan “özerklik, özgürlük ve asgari bir gelir” temeli üzerinden insan haklarının evrenselliğine dair sistematik fakat eleştirel bir bakış açısı sunar. Bu makale, Griffin'in insan hakları konusunda oluşturduğu eleştirinin Osmanlı hak ve ödevler anlayışı ve uygulamalarıyla ne ölçüde örtüştüğüne bakan söylemsel ve felsefi bir analizdir. Griffin'e göre insan hakları konusu özellikle son elli yıl içerisinde Batı dünyasının küresel etkisinin kalıcı bir sembolü haline gelmiştir. Bu evrensel anlayışa göre insan hakları, doğuştan var olan, devredilemez ve saygı gerektiren bir temel oluşturmuş ve insanlık durumu (the human condition) için adaleti, siyasi özgürlükleri ve eşitlikleri teşvik etmektedir. Son birkaç yüzyıl içinde meydana gelmiş olan devrimler, büyük savaşların şiddeti ve dehşeti ile, normatif fail (normative agent) olan özneyi koruma ihtiyacını doğurmuştur. Griffin, “özerklik, özgürlük ve asgari bir gelir” olarak tanımladığı bu üç kavram üzerinden felsefi içerikli bir savunma yapmaktadır. Griffin'in “İnsan Hakları Üzerine” isimli kitabında insan haklarının olması gerektiği (ought to) şekil ve içerik konusunda felsefi bir içerik sunarken pratik nitelikteki sorunlar hakkında işlevsel bir çerçeve sunamamaktadır. Bununla birlikte bu eser, insan hakları tartışması konusunda alternatif bir ahlaki temelin nasıl farklı olabileceği konusunda canlı bir tartışma da sunmaktadır. Griffin, evrensel ortak ahlaki bir teori yerine insan onuru (dignity) gibi kavramlar üzerinden evrensel insan hakları beyannamesinin keyfiliğini eleştirir. Bu makalede, Griffin'in yukarıda bahsedilen özerklik, özgürlük ve asgari gelir kavramları ile Osmanlıların azınlıklara yaklaşımları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler karşılaştırılmaktadır. Her ne kadar Osmanlı toplumsal yapısı insan hakları ifadesi olarak doğrudan nitelendirilemese de Griffin'in kişilik (personhood) üzerinden başlattığı felsefi tartışma Osmanlı anlayışının bu tartışma ile önemsenecek bir örtüşme içerisinde olduğunu da göstermektedir.

James Griffin’s book “On Human Rights” is a critical account of the global leading imposition of human rights experience. Griffin provides a systematic outlook of the universality of human rights on basis of three key concepts: autonomy, liberty and a minimum provision. This article provides an analysis of Griffin’s critique and how the Ottoman practice of rights and duties overlaps and differs. According to Griffin Human Rights in the last fifty years has become a standing symbol of the Western global influence in promoting justice, fairness, political freedoms and equities as a human condition to be universally respected and acknowledged as an unalienable fundament. A condition that is formed through revolutions and major wars in the last couple of centuries so vigorous that gave birth to the need to protect the normative agent as is described by James Griffin. Griffin makes a philosophical case for the three concepts of autonomy, liberty and minimum provision. Upon further reading “On Human Rights” one encounters problems of practical nature that Griffin neither offers a clear explanation nor a functional framework for what he believes human rights ought to be. This book does however provide an invigorating debate on the question of how a discourse of rights can be uniquely different in virtue of distinct moral foundations. Griffin merely scrutinizes the arbitrariness of the universal declaration of human rights being based on concepts such as dignity instead of a universal shared moral theory. It is at this point that this paper perceives overlap between Griffins concepts of autonomy, liberty and minimum provision. The Ottoman practice and approach of individuals may not distinctly be labelled as human rights, yet does overlap with Griffin’s philosophical account of personhood.