Türk Melodram Sinemasında Kadın Suçlular

1960–1970 yılları arası Türk Sineması’nın “Altın Çağı” olarak kabul edilmektedir. Yeşilçam dönemi olarak da adlandırılan, toplamda 1710 adet filmin çekildiği bu dönemde filmlerin çoğu melodram türündedir. Yeşilçam melodram filmlerinde, kalıp öyküler ve kalıp tipler, iyi-kötü, yoksul-zengin, masum-günahkâr karşıtlıkları, kadere razı gelme, fedakârlık, yanlış anlamalar, tesadüfler, itiraflar, tuzaklar, engeller, erteleme ve gecikmeler gibi anlatı kodları bulunmaktadır. Bu çalışmada, film öyküsünün merkezinde kadınların bulunduğu melodramlarda kadınların hangi durum ve koşullarda suç işleyebildiklerine yönelik bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Çalışma, 1960’lı yıllarda melodram türünde filmler çekmiş olan yönetmenlerden Ülkü Erakalın, Türker İnanoğlu ve Nejat Saydam’ın yönettiği filmler ile sınırlandırılmıştır. İzlenen filmlerdeki kadın film kişileri tarafından işlenmiş olan “insan öldürme, insan öldürmeye teşebbüs, tehdit, suça iştirak (yardım ve azmettirme)” suçları tespit edilmiş ve bu suçların nedenlerinin “namus, kıskançlık, intikam, aşk ve para” olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Betimsel olarak analiz edilen veriler sayısallaştırılarak grafik halinde sunulmuştur. İzlenen filmlerde kadınların namuslarına yönelik iftira, fiziksel veya psikolojik bir şiddet sonunda yaşanılanları unutmadıkları ve sonunda mutlaka intikam aldıkları tespit edilmiştir. Filmlerde en çok adam öldürme suçunun işlendiği ve bunun da en çok namus nedenli olduğu saptanmıştır. Ayrıca, izlenen filmlerdeki kadınlar filmin anlatımı/metni/kurgusu gereği namusları söz konusu olduğunda işledikleri suçlardan dolayı asla pişmanlık duymamakta ve cezasını çekmeye razı olmaktadır. Öldürmeye teşebbüs, tehdit ve suça iştirak da filmlerde işlenen diğer suçlar arasında olup, namustan sonra sırasıyla intikam, kıskançlık, aşk ve paranın da suç işlemede etkili olduğu görülmüştür. Toplumsal yaşamda meydana gelen kadın suçlarının filmlerde yansıtılan hali ile benzerlik gösterdiği gözlemlenmiş ve bununla birlikte toplumsal yaşamın sinemaya yansıdığı sonucu ortaya çıkmıştır. Türk Sineması’nda kadının suç işlemesi ile ilgili araştırmaların sınırlı olması bakımından bu çalışmanın alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The period between 1960 and 1970 is considered the "Golden Age" of Turkish Cinema, also known as the Yeşilçam era, during which a total of 1710 films were produced, predominantly in the melodrama genre. Narrative codes such as stereotypical stories and stereotypical characters, good-bad, poor-rich, innocent-sinful contrasts, consenting to fate, sacrifice, misunderstandings, coincidences, confessions, traps, obstacles, delays etc. used in Yeşilçam melodramas. This study aims to investigate under what conditions and circumstances women can commit crimes in melodramas where female characters are central to the narrative. The research is confined to films directed by Ülkü Erakalın, Türker İnanoğlu, and Nejat Saydam, who were prominent directors of melodramatic films in the 1960s. Crimes committed by female characters in these films, including homicide, attempted homicide, threats, and complicity in crime (aiding and abetting), have been identified, with motivations for these crimes found to be honor, jealousy, revenge, love, and money. Data analyzed descriptively have been digitized and presented in graphical format. It has been observed that women in these films do not forget slander against their honor or the physical or psychological violence they have endured, ultimately seeking revenge. The crime of murder, often motivated by honor, was found to be the most frequently committed. Furthermore, women in these films do not exhibit remorse for crimes committed in defense of their honor, according to the narrative/text/plot, and are willing to accept their punishment. Attempted murder, threats, and complicity in crime are also depicted, with revenge, jealousy, love, and money identified as subsequent motivators for criminal activity. A similarity between the depiction of female crimes in films and their real-life counterparts has been observed, suggesting a reflection of societal life in cinema. The limited research on women committing crimes in Turkish Cinema indicates that this study could significantly contribute to the literature.