Molière Oyunları Işığında 17. Yüzyıl Fransa’sında Siyasal, Toplumsal ve Ekonomik Değişimin İzleri ve Kapitalizmin Ruhu

This study aims to analyze the political, social and economic changes in France in the 17th century in the light of Molière's plays. Under the absolutist rule of Louis XIV, France became one of the most powerful states of the age. The development of capitalism in France led to the separation of politics and economics and the economic sphere, which emerged as the bourgeois public sphere, was characterized by selfishness. In addition, in this age, the ideology of 'progress' is on the rise and the notion of 'interest' acquires a meaning focused only on material and economic gain. In France, the spirit of capitalism glorifies the palace and leads to the gentrification of the bourgeoisie, the new class power against the aristocracy. Molière criticized such a change on stage with his immoral, stingy, pious, ignorant and selfish characters. Within the scope of the article, 17 plays written by Molière at different times were analyzed in order to see the power of satire in art and to ensure the integrity of the meaning of the text. As a result, this study has been prepared with the claim that the moral degeneration that emerged in 17th century France, the changing passions and desires of the individual, the failing health, education and legal systems, the class delusions and finally the royal cult created for the Sun King Louis XIV can be followed from Molière's plays with a historical background.

Bu makale, 17. yüzyılda Fransa’nın yaşadığı siyasal, toplumsal ve ekonomik değişimi Molière oyunları ışığında incelemek için kaleme alındı. 14. Louis’nin mutlakiyetçi yönetimi altında çağın en güçlü devletlerinden birine dönüşen Fransa’da kapitalizmin gelişimi, politika ile ekonomi alanlarının ayrışmasına ve burjuva kamusal alanı olarak ortaya çıkan ekonomik alanın bencillikle nitelenmesine neden olur. Ayrıca yaşanılan çağda ‘ilerleme’ ideolojisinin yükselişi ve ‘çıkar’ kavramının sadece maddi ve iktisadi kazanç odaklı bir anlam kazanması söz konusudur. Kapitalizmin ruhu Fransa’da, sarayı yüceltirken aristokrasiye karşı yeni sınıfsal güç olan burjuvazinin soylulaşmasına neden olur. Molière; ahlaksız, cimri, sofu, cahil ve bencil karakterleriyle tam da böylesi bir değişimi sahnede eleştiriye tabi tutmuştur. Makale kapsamında, sanatın yergi gücünü görebilmek ve metnin anlam bütünlüğünü sağlayabilmek için Molière’in farklı zamanlarda yazdığı 17 tiyatro oyunu incelenmiştir. Sonuç itibariyle bu çalışma, 17. yüzyıl Fransa’sında ortaya çıkan ahlaki çürümüşlüğün, bireyin değişen tutku ve arzuların, aksayan sağlık, eğitim ve hukuk sistemlerinin, sınıfsal hezeyanların ve nihayetinde güneş kral 14. Louis için yaratılan kraliyet kültünün tarihsel bir arka planla Molière oyunlarından takip edilebileceği iddiasıyla hazırlandı.