Araştırma Makalesi

Bankacılık Sektörüne Derin Öğrenme Yöntemiyle Bakış: BİST Banka Endeksi Hareket Yönlerinin Tahmini

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Bankacılık Sektörüne Derin Öğrenme Yöntemiyle Bakış: BİST Banka Endeksi Hareket Yönlerinin Tahmini

Öz

Finansal sistemdeki temel oyuncular olan bankalar, ekonominin sağlıklı işlemesinde kritik bir rol oynamaktadırlar. Banka endeksleri ise, genellikle bir ülkenin finansal sektöründeki performansı yansıtarak ekonomik sağlığın bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. BIST Banka Endeksi, Türkiye'nin önde gelen banka hisselerini içeren bir endeks olup, bankacılık sektörünün performansını temsil etmektedir. Diğer yandan, hisse senedi fiyatlarının tahmin edilebilirliği, genellikle karmaşık ve değişken faktörlerle etkilenen bir konudur. Finansal piyasalarda tahmin amacıyla kullanılan temel analiz ve teknik analiz gibi geleneksel yöntemlere ek olarak, son dönemde çok sayıda makine öğrenimi yöntemi geliştirilmiştir. Makine öğrenimi yöntemleri, finansal serilerin doğrusal ve durağan olmayan özelliklerini ele alarak doğru tahminler yapabilmektedir. Tahmin uygulamalarındaki başarısı ile ön plana çıkan derin öğrenme yöntemi ise, büyük veri setlerini etkili bir şekilde işleyerek doğrusal olmayan ilişkileri belirlemekte ve yüksek doğrulukla çıkarım yapabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin önde gelen banka hisselerini içeren BIST Banka Endeksi’nin hareket yönlerinin derin öğrenme yöntemi ile tahmin edilmesidir. Analizde, BIST Banka Endeksi'nin 01.01.2013-31.12.2023 dönemindeki haftalık kapanış değerleriyle birlikte, yine haftalık bazda elde edilen mevduat ve kredi faiz oranları, gecelik faiz oranları, mevduat ve kredi hacimleri, bankacılık sektörü aktif toplamı, döviz kurları (Dolar ve Euro) ve BIST 100 endeksi kapanış değerleri girdi verisi olarak kullanılmıştır. Her bir girdi değişkeni için 574 haftalık veri elde edilmiş olup toplam 5.740 adet veri analizde kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucunda, derin öğrenme yöntemi ile BIST Banka Endeksi’nin hareket yönleri %88,70 doğrulukta tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, derin öğrenme yöntemi kullanılarak banka endeks hareket yönlerinin belirli bir seviyede doğru tahmin edilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Finansal Piyasalar , Bankalar , BIST Banka Endeksi , Derin Öğrenme , Sınıflandırma

Kaynakça

  1. Arora, A., Candel, A., Lanford, J., Ledel, E., & Parmar, V. (2015). Deep Learning with H2O. H2O.ai, Erişim Tarihi:22.02.2024, DeepLearning_Vignette.pdf(h2o-release.s3.amazonaws.com)
  2. Ayyıldız, N. (2023). Prediction of Stock Market Index Movements with Machine Learning. Özgür Publications. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub354
  3. Beniwal, M., Singh, A. & Kumar, N. (2024). Forecasting Multistep Daily Stock Prices for Long-Term İnvestment Decisions: A Study of Deep Learning Models on Global Indices”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 129, DOI:10.1016/j.engappai.2023.107617
  4. Borsa İstanbul-BIST (2024), BIST Banka Endeks Bileşenleri, Erişim Tarihi: 18.02.2024, https://www.borsaistanbul.com/tr/endeks-detay/264/bist-banka
  5. Candel, A. & Ledel, E. (2015). Deep Learning with H2O. H2O.ai, Erişim Tarihi:27.02.2024, DeepLearning_Vignette.pdf (h2o-release.s3.amazonaws.com)
  6. Chaurasia, A. & Tiwari, R.K. (2021). Stock Price Prediction using Various Machine Learning. International Journal of Advances in Engineering and Management. 3(1):573-581, DOI: 10.35629/5252-0301573581
  7. Cui, C., Wang, P., Li, Y. & Zhang, Y. (2023), McVCsB: A New Hybrid Deep Learning Network for Stock İndex Prediction, Expert Systems with Applications, 232, DOI:10.1016/j.eswa.2023.120902
  8. Fama, E.F. (1970). Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work. Journal of Finance, 25 (2), 383-417, DOI:10.2307/2325486
  9. Gong, M. (2021). A Novel Performance Measure for Machine Learning Classification. International, Journal of Managing Information Technology, 13(1), 11–19. DOI:10.5121/IJMIT.2021.13101
  10. Gündüz, H., Cataltepe, Z. & Yaslan, Y. (2017). Stock Market Direction Prediction using Deep Neural Networks, 25th Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU), Antalya, Türkiye, 1-4, DOI:10.1109/SIU.2017.7960512

Kaynak Göster

APA
Ayyıldız, N. (2024). Bankacılık Sektörüne Derin Öğrenme Yöntemiyle Bakış: BİST Banka Endeksi Hareket Yönlerinin Tahmini. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1277-1291. https://doi.org/10.15869/itobiad.1451709