Araştırma Makalesi

Bitişik Şartlı, Bağdaşır Seçenekli ve Bağlantılı Tasımların İndirgenmesi Üzerine

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Bitişik Şartlı, Bağdaşır Seçenekli ve Bağlantılı Tasımların İndirgenmesi Üzerine

Öz

Bitişik şartlı tasımlar, bağdaşır seçenekli tasımlar ve bağlantılı tasımlar, iki öncül ve bir sonuçtan oluşan basit şartlı tasımlardır. Bu tasımların türünü, birinci öncülleri belirler. Bitişik şartlı tasımların birinci öncülü koşul önermesinden, bağdaşır seçenekli tasımların birinci öncülü tikel evetleme önermesinden, bağlantılı tasımların birinci öncülü de bağdaşmazlık önermesinden oluşur. Bu üç tasımın ikinci öncülleri ve sonuçları ise birinci öncüllerin bileşenlerinden birinin onaylanması ya da onaylanmamasından meydana gelir. Şartlı tasımların burada üzerinde durulan bu türlerinin ikişer geçerli formu vardır. Bitişik şartlı tasımların geçerli formları, ön bileşenin onaylanması ve art bileşenin onaylanmamasıdır. Ön bileşenin onaylanması tasımında, ikinci öncül olarak birinci öncülün ön bileşeni, sonuç olarak da birinci öncülün art bileşeni alınır. Art bileşenin onaylanmaması tasımında ise ikinci öncül olarak birinci öncülün art bileşeninin onaylanmaması, sonuç olarak da birinci öncülün ön bileşeninin onaylanmaması gelir. Bağdaşır seçenekli tasımların geçerli formları, ön bileşenin onaylanmaması ve art bileşenin onaylanmamasıdır. Ön bileşenin onaylanmaması tasımında, ikinci öncül olarak birinci öncülün ön bileşeninin onaylanmaması, sonuç olarak da art bileşenin onaylanması alınır. Art bileşenin onaylanmaması tasımında ise ikinci öncül birinci öncülün art bileşeninin onaylanmaması, sonuç da birinci öncülün ön bileşenin onaylanması şeklinde gelir. Bağlantılı tasımların geçerli formları, ön bileşenin onaylanması ve art bileşenin onaylanmasıdır. Ön bileşenin onaylanması tasımında, ikinci öncül olarak birinci öncülün ön bileşeninin onaylanması, sonuç olarak da birinci öncülün art bileşeninin onaylanmaması alınır. Art bileşenin onaylanması tasımında ise ikinci öncül birinci öncülün art bileşeninin onaylanması, sonuç da birinci öncülün ön bileşeninin onaylanmaması olarak gelir. Bu çalışmada, tüm bu geçerli olan şartlı tasımların birbirine ve diğer bazı tasımlara indirgenmesi üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, ele alınan şartlı tasımların birinci öncüllerinin eşdeğerleri belirlenerek söz konusu tasımların hangi tasımlara indirgenebildikleri gösterilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Çıkarım , İndirgeme , Bitişik Şartlı Tasım , Bağdaşır Seçenekli Tasım , Bağlantılı Tasım

Kaynakça

  1. Cohen, M. R. & Nagel, E. (1962). An Introduction to Logic. New York & Burlingame: Harcourt, Brace and World Inc.
  2. Çüçen, A. K. (2021). Klasik Mantık (9. Baskı), Ankara: Sentez Yayıncılık.
  3. Emiroğlu, İ. (2011). Klasik Mantığa Giriş (8. Baskı). Ankara: Elis Yayınları.
  4. Emiroğlu, İ. ve Altunya, H. (2018). Örnekleriyle Mantık Sözlüğü. İstanbul: Litera Yayıncılık.
  5. Gemignani, M. C. (2004). Basic Concepts of Mathematics and Logic. New York: Dover Publications Inc.
  6. Hardegree, C. M. (2011). Symbolic Logic: A First Course (4. Edition). New York: McGraw Hill.
  7. İmamoğlugil, H. (2018). Klasik Mantıkta Akıl Yürütme –İstidlâl. Ankara: Araştırma Yayınları.
  8. Kahveci, K. (2017). Klasik Mantık. Ankara: Berikan Yayınevi.
  9. Kaya, M. (2016). Varsayımsal (Hypothetical) ve Diğer Kıyaslar.,Klasik Mantık (Ed. Hüseyin Subhi Erdem, 189- 205). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
  10. Kutlusoy, Z. (2003). Temel Sembolik Mantık. Ankara: ART Basın Yayın.

Kaynak Göster

APA
Osman, F. (2024). Bitişik Şartlı, Bağdaşır Seçenekli ve Bağlantılı Tasımların İndirgenmesi Üzerine. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1696-1724. https://doi.org/10.15869/itobiad.1518974