Araştırma Makalesi

Avrupa Birliği Üyeliğine Aday Olan Ülkelerin Çevre Kirliliğine Uygulanan Şokların Etkisinin Değerlendirilmesi

Cilt: 13 Sayı: 5 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Avrupa Birliği Üyeliğine Aday Olan Ülkelerin Çevre Kirliliğine Uygulanan Şokların Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye gibi AB üyeliğine aday konumunda olan ülkelerin çevresel kirlilik seviyesinde yaşanan şokların kalıcı/geçici olma durumunun incelenmesidir. Bu doğrultuda, 1993-2022 dönemi boyunca karbondioksit emisyonu ve ekolojik ayak izi verileri temin edilebilen 9 aday ülkeden 7 ülke dikkate alınmıştır. Günümüz itibariyle AB’ye aday ülke konumunda olan ülkeler, Arnavutluk, Bosna Hersek, Gürcistan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Türkiye ve Ukrayna’dır. AB aday ülke konumunda olmalarına rağmen Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre, AB’den en çok atık ithal eden ve nehirlerde kirlilik oranı yüksek olan ekonomiler, bu ülkeler arasında bulunmaktadırlar. Bu bağlamda ülkelerin çevresel bozulmalarını azaltabilmesi ve etkin politika kararlarının alınabilmesinde değişkenlerin uzun dönemli hareketlerinin belirlenebilmesi önem arz etmektedir. SURADF, CADF ve BCIPS panel birim kök testlerinin kullanıldığı analizlerde, değişkenlerin genel olarak birim köke sahip olduğu, çevre kirliliğine uygulanan şokların etkisinin kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Avrupa Birliği üyeliğine aday olan ülkeler bazında CO2 emisyonu ve ekolojik ayak izi değişkenlerine yönelik bireysel sonuçlar incelendiğinde ise, her iki değişken için Moldova’da şokların etkisi geçici iken, diğer ülkelerde şokların etkisinin kalıcı olduğu belirlenmiştir. Ekolojik ayak izi için Moldova’nın yanı sıra Gürcistan’da da şokların etkisinin geçici, diğer ülkelerde kalıcı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

CO2 Emisyonu , Ekolojik Ayak İzi , Avrupa Birliğine Aday Ülkeler , Geleneksel Panel Birim Kök Testleri , Fourier Panel Kök Testi

Kaynakça

  1. Acaravcı, A. (2013). Yapısal Kırılmalar ve Karbon Emisyonu: Kıta Avrupa Ülkeleri İçin Ampirik Bir Uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-11.
  2. Aldy, J. E. (2006). Per capita carbon dioxide emissions: convergence or divergence? Environmental and Resource Economics, 33(4), 533-555. https://doi.org/10.1007/s10640-005-6160-x.
  3. Alper, A. E., Alper, F. O., Cil, A. B., Iscan, E., ve Eren, A. A. (2023). Stochastic convergence of ecological footprint: new insights from a unit root test based on smooth transitions and nonlinear adjustment. Environmental Science and Pollution Research, 30(8), 22100-22114. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23763-6.
  4. Alper, A. E., ve Alper, F. Ö. (2021). Persistence of policy shocks to the ecological footprint of MINT countries. Ege Academic Review, 21(4), 427-440. https://doi.org/10.21121/eab.1015635.
  5. Altıntaş, H., ve Kassouri, Y. (2020). Is the environmental Kuznets Curve in Europe related to the per-capita ecological footprint or CO2 emissions? Ecological indicators, 113, 106187. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.106187.
  6. Bayraktar, Y., Koc, K., Toprak, M., Ozyılmaz, A., Olgun, M. F., Balsalobre-Lorente, D., ve Soylu, O. B. (2023). Convergence of per capita ecological footprint among BRICS-T countries: evidence from Fourier unit root test. Environmental Science and Pollution Research, 30(22), 63022-63035. https://doi.org/10.1007/s11356- 023-26532-1.
  7. Bello, M. O., Gil-Alana, L. A., ve Ch’ng, K. S. (2023). Mean reversion and convergence of ecological footprint in the MENA region: evidence from a fractional integration procedure. Environmental Science and Pollution Research, 30(12), 35384-35397. https://doi.org/10.1007/s11356-022-24678-y.
  8. Bilgili, F., Ulucak, R., ve Koçak, E. (2019). Implications of environmental convergence: continental evidence based on ecological footprint. Energy and environmental strategies in the era of globalization, 133-165.
  9. Breuer, J. B., McNown, R., ve Wallace, M. S. (2001). Misleading inferences from panel unit‐root tests with an illustration from purchasing power parity. Review of International Economics, 9(3), 482-493. https://doi.org/10.1111/1467-9396.00294.
  10. Breusch, T. S., ve Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111

Kaynak Göster

APA
Tütüncü, A., & Demirci Aksoy, A. (2024). Avrupa Birliği Üyeliğine Aday Olan Ülkelerin Çevre Kirliliğine Uygulanan Şokların Etkisinin Değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(5), 2138-2159. https://doi.org/10.15869/itobiad.1522596