Araştırma Makalesi

BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması

Cilt: 14 Sayı: 1 28 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması

Öz

Şirketler için nakit oldukça önemli bir kavramdır. Nakit şirketlerin; günlük faaliyetlerini gerçekleştirmek, spekülatif nedenlerle nakit bulundurmak ve ihtiyat nedeniyle nakit bulundurma amacıyla gereklidir. Bu işlemler nedeniyle şirketler nakit gereksinimi duymaktadır. Şirketler için bir başka önemli faktör ise nakit düzeyidir. Şirketler nakit düzeyini dengeli bir şekilde sağlamazsa faaliyetlerinde aksama meydana gelecektir. İşte bu aksamaları önlemek için optimal düzeyi iyi ayarlaması gerekecektir. Gayrimenkul yatırım ortaklıklığında amaç öncelikle bir portföy oluşturmak ve bunun sonucunda gelen kira gelirleri ve değer artışları ile kazanç elde etmektir. Bu kazançları ile portföylerini çeşitlendirerek riski minimize etmektedirler. Bu sayede şirketler nakit düzeylerini optimal düzeyde sağlayarak şirketin sürekliliğine katkıda bulunurlar. Bu da şirketin sürekliliği kavramı ile ilişkilendirilir. Çalışmanın amacı Borsa İstanbul Gayri Menkul Yatırım Ortaklıkları endeksinde faaliyet gösteren şirketlerin nakit düzeylerini kıyaslamaktır. Borsa İstanbul’da 2019-2023 yılları arasında 47 şirket vardır. Çeşitli veri kayıpları ve analize imkân vermeyen veriler nedeniyle analize 37 şirketi dâhil edilmiştir. Çalışmanın bir diğer sınırlılığı 2019-2023 yılları arası ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenler; cari oran, nakit oranı, dönen varlık devir hızı oranı ve dönen varlıklar/aktif toplamı oranıdır. Bu oranlar yardımıyla şirketlerin nakit düzeyleri ölçülerek kıyaslama yapılacaktır. Analiz sonuçlarına göre 2019 ve 2020 yıllarında en iyi nakit düzeyi olan şirket EYG gayrimenkul yatırım ortaklığı olduğu tespit edilmiştir. 2019 ve 2020 yıllarında nakit düzeyi en düşük olan şirket Şeker gayrimenkul yatırım ortaklığı olduğu görülmüştür. 2021 yılında nakit düzeyi en düşük olan şirketin Martı gayrimenkul yatırım ortaklığı olarak belirlenmiştir. 2022 yılında nakit düzeyi en düşük olan şirket Trend gayrimenkul yatırım ortaklığıdır. 2023 yılında ise nakit düzeyi en düşük olan şirket Nuro gayrimenkul yatırım ortaklığıdır. Görüldüğü gibi yıllar arasında farklılıklar sıralamalara ve performanslara yansımıştır.

Anahtar Kelimeler

Gayrimenkul yatırım ortaklıkları, Nakit, Nakit düzeyi, CoCoSo yöntemi, Borsa İstanbul

Kaynakça

  1. Afşar, A., & Karpuz, E. (2019). Makroekonomik değişkenlerle Borsa İstanbul gayrimenkul yatırım ortaklıkları endeksi arasındaki ilişki. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 52-64.
  2. Bossman, A., Umar, Z., & Teplova, T. (2022). Modelling the asymmetric effect of COVID-19 on REIT returns: A quantile-on-quantile regression analysis. The Journal of Economic Asymmetries, 26, e00257.
  3. Coşkuner, A. (2024). Gayrimenkul yatırım ortaklıklarında karlılık belirleyicilerinin veri madenciliği yöntemleri ile tahminlenmesi. İksad Yayınevi, Ankara.
  4. Çelik, E., & Arslanlı, K. Y. (2020). Gayrimenkul yatırım ortaklığı firmalarının piyasa değeri ve aktif karlılığını etkileyen finansal oranların panel veri analizi yöntemiyle belirlenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (88), 255-274.
  5. Çelik, E., & Hepşen, A. (2024). Vergisiz ortamda sermaye yapısını etkileyen faktörler: Türkiye gayrimenkul yatırım ortaklıkları. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 317-340.
  6. Çolak, Z. (2023). BIST’te işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklıklar şirketlerinin gri ilişkisel analiz yöntemiyle finansal performansının değerlendirmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 75-96. https://doi.org/10.29106/fesa.1199029
  7. Esa, F. A. M. (2021). Türkiye'de Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı: Kamu Banka Hisseli GYO'ların Performans Analizi. İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi.
  8. Gazel, S., & Münyas, T. (2021). Gayrimenkul yatırım ortaklığı endeksinin çeşitli endekslerle ilişkisi: BIST üzerine bir uygulama. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 133-148.
  9. Hussin, M., Muhammad, F., Abdul Razak, A. A., Abdul Hadi, F. S., & Gan, P. T. (2017). the role of macroeconomic variables in the Islamic real estate investment trusts (ı-reıt) market in Malaysia. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 7(4), 911-926.
  10. Islamoglu, M., Apan, M., & Oztel, A. (2015). An evaluation of the financial performance of reıts in Borsa Istanbul: a case study using the ENTROPY-based TOPSIS method. International Journal of Financial Research, 6(2), 124- 138.

Kaynak Göster

APA
Sönmez, Y. (2025). BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(1), 243-261. https://doi.org/10.15869/itobiad.1593174
AMA
1.Sönmez Y. BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması. itobiad. 2025;14(1):243-261. doi:10.15869/itobiad.1593174
Chicago
Sönmez, Yahya. 2025. “BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 (1): 243-61. https://doi.org/10.15869/itobiad.1593174.
EndNote
Sönmez Y (01 Mart 2025) BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 1 243–261.
IEEE
[1]Y. Sönmez, “BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması”, itobiad, c. 14, sy 1, ss. 243–261, Mar. 2025, doi: 10.15869/itobiad.1593174.
ISNAD
Sönmez, Yahya. “BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14/1 (01 Mart 2025): 243-261. https://doi.org/10.15869/itobiad.1593174.
JAMA
1.Sönmez Y. BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması. itobiad. 2025;14:243–261.
MLA
Sönmez, Yahya. “BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 14, sy 1, Mart 2025, ss. 243-61, doi:10.15869/itobiad.1593174.
Vancouver
1.Yahya Sönmez. BIST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Nakit Düzeylerinin Kıyaslanması. itobiad. 01 Mart 2025;14(1):243-61. doi:10.15869/itobiad.1593174