SWOT Analizi Yöntemiyle Kamu Kurumlarında Yürütülen Arşiv Hizmetlerinin Sürekliliğinin İncelenmesi

Türkiye'de arşiv hizmetleri, hukuki altyapının desteği ile öncelikle Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (DAB) bünyesinde düzenli şekilde gerçekleştirilmekte olup diğer kamu kurumları ile de ortak bir eşgüdüm içerisinde ülke genelinde sürdürülmektedir. Genel olarak arşiv hizmetlerinin sürdürülmesi kamu kurumlarının kendi organizasyon yapıları içerisinde devam ettirilmektedir. Bunun yanında arşiv hizmetlerinin sürdürülmesi faaliyetlerinde kullanıcılara arşiv materyalinin sürekli ve verimli şekillerde sağlanması ile yürütülen arşiv hizmetlerinin belirli kurallarla devam ettirilmesi konusunda bazı problemli yönler bulunmaktadır. Örneğin öncelikle 1923-1928 yılları arasında (Harf Devrimine kadar) üretilmiş Osmanlıca arşiv belgelerinin, Osmanlı Arşivi, Cumhuriyet Arşivi ve/veya herhangi bir kurumun arşivinde değerlendirilmesi gerektiği belirlenmelidir. Daha sonra bu arşiv belgelerinin hangi teknik şartlar altında ve nasıl değerlendirilmesi gerektiği gibi birtakım sorunlar da çözümlenmelidir. Arşiv hizmetlerini zorlaştıran durumların düzeltilebilmesi ve kamu kurumlarının arşiv hizmetlerinin geliştirilebilmesi için stratejik çalışmalar ve değişimler yapılmalıdır. Bu çalışmada, mevcut mevzuat incelenerek arşiv hizmetlerinin ayrıntılı analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda arşiv hizmetlerinin güçlü ve zayıf yönleri ile geleceğe yönelik fırsat ve tehditlerin ele alındığı SWOT analizi oluşturulmuştur. Çalışmanın metodolojisi olarak, nitel veri analizi yöntemleri içerisinde sıkça kullanılan betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki arşivler üzerinde araştırma yapan araştırmacıların ve farklı kurumlarda görev yapan akademisyenlerin arşiv koleksiyonları üzerinde sürdürdükleri arşiv hizmetlerini SWOT analizi çerçevesinde analiz ederek, bu hizmetlerin daha etkin ve verimli bir biçimde yürütülebilmesi için öneriler geliştirmektir. Çalışmanın sonucu olarak, arşiv hizmetlerinde yapay zekâ uygulamalarının kullanımının güncel koşullara uygun olarak geliştirilerek belge döngüsünün iyileştirilmesine acil ihtiyaç bulunduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgulara dayalı olarak arşiv hizmetlerinin sürdürülebilirliğine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Çalışma, arşiv hizmetlerinin ülkemizde geliştirilebilmesi için geleceğe yönelik rehber bir kaynak olabilme potansiyeli taşımaktadır.

Archive services in Türkiye are carried out regularly, primarily within the State Archives Directorate of the Presidency of the Republic of Turkey (DAB) with the support of the legal infrastructure, and are also carried out throughout the country in joint coordination with other public institutions. In general, the maintenance of archive services is carried out within the own organizational structures of public institutions. In addition, there are some problematic aspects regarding the maintenance of archive services activities, the continuous and efficient provision of archive material to users, and the continuation of archive services carried out with certain rules. For example, first of all, it should be determined that the Ottoman Language archive documents produced between dec. 1923 and 1928 (until the Letter Revolution) should be evaluated in the Ottoman Archive, the Republican Archive and/or the archive of any institution. Later, some problems should be solved, such as under what technical conditions and how these archival documents should be evaluated. Strategic studies and changes should be carried out in order to correct the situations that make archive services difficult and to improve the archive services of public institutions. In this study, detailed analyses of archive services were made by examining the current legislation. As a result of these analyses, a SWOT analysis was created in which the strengths and weaknesses of archive services, as well as opportunities and threats for the future were addressed. As the methodology of the study, descriptive analysis method, which is frequently used in qualitative data analysis methods, was used. The main purpose of the study is to analyze the archive services provided by researchers conducting research on archives in Turkey and academics working in different institutions on archive collections within the framework of SWOT analysis and develop recommendations for the more effective and efficient execution of these services. As a result of the study, it was concluded that there is an urgent need to improve the document cycle by developing the use of artificial intelligence applications in archive services in accordance with current conditions. Based on the findings obtained, suggestions were made for the sustainability of archive services. The study has the potential to be a guiding source for the future so that archive services can be developed in our country.