Sünger Kentlere Geçiş: Türkiye'de Kentsel Su Sorununun ve Yönetiminin Çözümüne Yönelik Zorluklar ve Fırsatlar

Dünyada ve benzer olarak Türkiye’de 19. yüzyıl ile birlikte ekonomik, teknolojik ve sosyal anlamda yaşanan gelişmeler kentlerde yaşayan nüfusun ve kent sayısının artmasına sebebiyet vermiştir. Kentlerde nüfusun artması akabinde altyapı sorunlarını ve düzensiz- çarpık kentleşmeyi de beraberinde getirmiştir. Yine tüm dünyada yaşanan iklim değişikliği problemi ile hızla artan nüfus ve kentleşme gibi büyük çevresel sorunlara karşı son dönemde dünyada uygulamaya konulan “Sünger Kent” yaklaşımı etkili bir çözüm olmaktadır. 2013 yılında sünger kent kavramı ilk olarak Çin’de resmi bir şekilde önerilmiş ve uygulamaya koyulmuştur. Küresel iklim değişikliği ve kentleşmenin hızla ilerlemesiyle birlikte, sel felaketlerinin sık sık meydana gelmesi, modern kentlerin sürdürülebilir kalkınmasını ciddi şekilde tehdit ettiği için bu sorunları hafifletmek amacıyla Çin, kentlerini “Sünger Kent” yaklaşımı doğrultusunda inşa etmeye başlamıştır. Buradaki temel amaç günümüzde oluşan su sorununu çözmek ve bunu sürdürülebilir kılarak kentlerin çevreyle olan ilişkisini güçlendirmektir. On yılı aşkın bir süredir uygulamada olan bu yaklaşım tüm dünya kentlerinin olduğu gibi kamuoyunun da ilgisini ve desteğini çekmekle kalmamış, kamuoyu bu yaklaşıma katılım da sağlamıştır. Bu kapsamda çalışmanın amacını genel olarak, Sünger Kent uygulamasını gerektiren nedenlerin ve zorlukların neler olduğu ve bunların fırsata nasıl dönüştürüleceğini ortaya koymak oluşturmaktadır. Genel amaca ek olarak özelde ise Türkiye’de ilk olan ve 2023 yılında uygulamaya koyulan İzmir Büyükşehir Belediyesinin Sünger Kent yaklaşımı detaylı ele alınmış ve İzmir Büyükşehir Belediyesinin sünger kent projesini uygulamaya koyanlarla nitel araştırma yöntemi olan görüşme gerçekleştirilmiş olup gerekli etik kurul izinleri de alınmıştır. Çalışmanın araştırma deseni vaka çalışmasıdır. Alan araştırmasında veriler birebir ve online (mail) ile görüşme tekniği uygulanarak toplanmıştır. Görüşme soruları yapılandırılmış soru tekniği ile kurulmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak sünger kent yaklaşımını kentlerin örnek alarak uygulamaya koymasının, yaşanılan ve sonraki süreçlerde artarak devam edeceği düşünülen su sorununu ve yönetimini çözmede önemli bir yaklaşım olduğu saptanmıştır.

Economic, technological and social developments in the world and similarly in Türkiye since the 19th century have led to an increase in the population living in cities and the number of cities. Again, the ‘Sponge City’ approach, which has recently been put into practice in the world against major environmental problems such as rapidly increasing population and urbanization with the climate change problem experienced all over the world, is an effective solution. In 2013, the sponge city concept was first officially proposed and put into practice in China. Since the frequent occurrence of flood disasters with the rapid progress of global climate change and urbanization seriously threatens the sustainable development of modern cities, China has started to build its cities in line with the “Sponge City” approach in order to alleviate these problems. The main purpose here is to solve the water problem that occurs today and to strengthen the relationship of cities with the environment by making it sustainable. In this context, the aim of the study is to reveal what are the reasons and challenges that require the implementation of the Sponge City approach in general and how to transform them into opportunities. In addition to the general purpose, the Sponge City approach of Izmir Metropolitan Municipality, which is the first in Türkiye and put into practice in 2023, has been discussed in detail. The interview, which is a qualitative research method, was conducted with those who put the sponge city project of the municipality into practice and the necessary ethics committee permissions were obtained. The research design of the study is a case study. In the field research, data were collected by applying one-to-one and online (e-mail) interview technique. The interview questions were based on structured question technique. The data obtained from the interviews were evaluated by descriptive analysis technique. As a result, it has been determined that the implementation of the sponge city approach by taking the sponge city approach as an example by the cities is an important approach in solving the water problem and management, which is experienced and thought to continue increasingly in the following processes.