Analysis of Promotion Practices in Human Resources Management from Parties’ Perspective in the Context of Judicial Decisions

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 5, 2296 - 2312, 31.12.2025

Yavuz Selim Kaymaz

https://doi.org/10.15869/itobiad.1651108

Öz

Human resources management focuses on the “human” factor, which is the most important element of organizations; it is a comprehensive management field that exceeds beyond the traditional understanding of personnel management and is of strategic significance for the organization. The field of human resources includes many functions such as wages, careers, recruitment, and dismissal, and one of these functions is promotion policy. Promotion is directly related not only to the career dreams of the employees, but also to the organizational side and the employer side, such as organizational justice, organizational cynicism and efficiency. For the employee, promotion refers to career advancement and individual success in a narrow sense, while in a broad sense, it refers to a process that includes status, wages, social rights and employee motivation. Therefore, it is a prominent application which may affect the motivation and psychology of the employee. From the employer's point of view, it has intersection with the performance appraisal policy, which is closely related to the promotion policy, and therefore with the employer's “management right” and “principle of equality” practices, and the relationship of these areas with the promotion policy is examined in the study. Promotion from the point of view of the organization has adherence to areas such as organizational justice, organizational commitment and organizational cynicism, and ultimately with organizational efficiency. Promotion is a human resources function that ultimately sets an example for the satisfaction of the expectations of other employees and therefore the sense of justice among employees, as it is a practice that plays a role in the realization of the goals of the organization, affects organizational behavior and strengthens the legitimacy of management policies. In the study, promotion has been considered as a process and analyzed by generating a multifaceted perspective with its legal, social and psychological dimensions for the parties. The study also aims to generate an interdisciplinary perspective in terms of normative and empirical aspects and to contribute to literature by embodying the areas intersecting with the promotion practice of judicial decisions. While evaluating the employer's obligations on the subject in terms of legal and ethical dimensions, it is stated in the study which rights can be claimed for the employee.

Anahtar Kelimeler

Human Resources Management , Performance Appraisal , Promotion , Employee , Employer , Management Right , Organization , Judicial Decision

İnsan Kaynakları Yönetiminde Terfi Uygulamalarının Yargı Kararları Bağlamında Taraflar Açısından Analizi

Öz

İnsan kaynakları yönetimi, örgütlerin en önemli unsuru olan “insan” faktörüne odaklanan; geleneksel personel yönetimi anlayışının ötesine geçen ve örgüt için stratejik öneme sahip kapsamlı bir yönetim alanıdır. İnsan kaynakları alanı ücret, kariyer, işe alım, işten çıkarma gibi birçok işlevi içermektedir ve bu işlevlerden biri terfi politikasıdır. Terfi, yalnızca çalışanların kariyer hayalleri ile değil aynı zamanda örgütsel adalet, örgütsel sinizm ve verimlilik gibi örgüt tarafıyla ve işveren tarafıyla doğrudan ilişkilidir. Çalışan açısından terfi dar anlamda kariyer ilerlemesi, bireysel başarıyı ifade ederken geniş anlamda statü, ücret, sosyal hak ve çalışan motivasyonun kapsayan bir süreci ifade etmektedir. Dolayısıyla çalışanının motivasyonuna ve psikolojisine tesir edebilecek önemli bir uygulamadır. İşveren açısından terfi politikasıyla yakından ilişkili performans değerleme politikası ve dolayısıyla işverenin “yönetim hakkı” ve “eşitlik ilkesi” uygulamalarıyla kesişmektedir bu alanların terfi politikasıyla ilişkisi çalışmada incelenmiştir. Örgüt açısından terfinin, örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm gibi alanlarla ve nihai olarak örgütsel verimlilik ile olan ilişkisi bulunmaktadır. Terfi, aynı zamanda örgütün hedeflerinin gerçekleştirmesinde rol oynayan, örgütsel davranışı etkileyen ve yönetim politikalarının meşruiyetini de sağlamlaştıran bir uygulama olması sebebiyle nihai olarak diğer çalışanların beklentilerine dolayısıyla çalışanlar arasında adalet duygusunu tatmine örnek teşkil eden bir insan kaynakları fonksiyonudur. Çalışmada terfi bir süreç olarak ele alınmış taraflar açısından hukuki, sosyal ve psikolojik boyutuyla çok yönlü bakış açısı oluşturularak analiz edilmiştir. Çalışma aynı zamanda normatif ve ampirik yönden disiplinlerarası bir bakış açısı kurmak ve yargı kararlarının terfi uygulamasıyla kesişen alanları somutlaştırarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. İşverenin konuyla ilgili yükümlülüklerini hukuki ve etik boyutuyla değerlendirirken çalışan açısından hangi hakların talep edilebileceği çalışmada belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İnsan Kaynakları Yönetimi , Performans Değerleme , Terfi , Çalışan , İşveren , Yönetim Hakkı , Örgüt , Yargı Kararı

Kaynakça

• Aguinis, H. (2023). Performance Management, fifth edition, Chicago Business Press.
• Armstrong, M.A. (2006). Handbook of Human Resource Management Practice 10th Edition, Kogan Page.
• Bagdadli, S., Paoletti, F. (2001). The Importance of Organizational Justice in Promotion Decisions, SDA Bocconi, Research Division Working Paper No.01-61.
• Bakan, Y., Kelleroğlu, Ö. (2003). Performans Değerlendirme: Çalışanların Performans Değerlendirme Uygulamalarından Beklentileri Konusunda Bir Alan Çalışması, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 103-127.
• Capko, J. (2003). 5 Steps to a Performance Evaluation System, Fam Pract Manag., 10(3), 43-48.
• Çatalkaya, D. U. (2021). İş Hukukunda Eşitlik İlkesinin İki Bileşeni: İşverenin Dar Anlamda Eşit Davranma Borcu ve Ayrım Yasağı, Çalışma ve Toplum Dergisi, 2(69), 859-898.
• Demir, K. (2020). Manevi Tazminatın Belirlenmesine Genel Bir Bakış, SHD, 8(1-2), 67-88.
• Dessler, G. (2014). Fundamentals of Human Resource Management 3rd: Pearson, Education Limited.
• Durrah, O., Chaudhary, M., Gharib, M. (2019). Organizational Cynicism and Its Impact on Organizational Pride in Industrial Organizations, Int. J. Environ. Res. Public Health, 16(7), 1-16.
• Duru, M. N., Korkmaz, M. (2013). Performans Değerlendirmenin İnsan Kaynakları Yönetimindeki Önemi Üzerine Uygulamalı Bir Araştırma, Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (31), 3-26.
• Evanoski D. (2012). Work/Performance Analysis and Rewards, The Encyclopedia Of Human Resource Management: Hr Forms And Job Aids, Eds.,William J. Rothwell Ph.D., Jed Lindholm, Karen K. Yarrish, Aileen G. Zaballero, San Francisco.
• Ferecov, R. (2011). İnsan Kaynakları Yönetiminde Performans Değerleme ve Uygulama: Qafqaz Üniversitesi Yayınları, Bakü.
• Gomathy, C.K. (2023). Organizational Behavior: Use and Its Importance, International Journal of Scientific Research in Engineering and Management, 7(8), ss.1-12.
• Hamidi, A., B. (2023). The Impacts of Performance Appraisal on Employee’s Job Satisfaction and Organizational Behavior, Ilomata International Journal of Social Science, 4(3), 466-480.
• Jackson, S.E., Schuler, R.S. (1995). Understanding Human Resource Management in the Context of Organizations and Their Environments, Annual Review of Psychology, 46(1), 237–264.
• Kandemir, M. & Yardımcıoğlu, D. (2014). İş Hukukunda Eşitlik İlkesi, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(30-31), 1-44.
• Kaplan, T. (2017). İş Hukukunda Eşitlik İlkesi ve Cinsiyet Ayrımcılığı, TBB Dergisi (özel sayı), 225-268.
• Kar, B. (2008). Performans Düşüklüğü veya Yetersizliği Nedeni ile Fesihte Yargısal Denetim, Sicil Dergisi, (11),34-42.
• Karaca, M., Bayram A.& Harmancı, Y. (2020). İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 201-208.
• Keser, A. (2015). Motivasyon, Örgüt Sosyolojisi, Memet Zencirkıran, Editör, Dora Yayınevi, 2015, 57-97.
• Nazlı, S. (2016). İş Kanunu’nda Düzenlenen Eşit Davranma İlkesi ve Uygulama Sorunları Üzerine Değerlendirmeler, Journal of Istanbul University Law Faculty, 74, Prof. Dr. Fevzi Şahlanan’a Armağan Sayısı, 571-586.
• Öztürk, E. B., Demir, G. (2014). İnsan Kaynakları Yönetimi ve Hukuk Açılarından Performans Değerlendirme: İçtihat Kararları Üzerine Bir İçerik Analizi, AKÜ İİBF Dergisi, 16 (1), 45-65. Pehlivanlı, D. (2011). Hile Denetimi Metodoloji ve Raporlama: Beta Basım Yayın.
• Phelan, S.E.& Lin, Z. (2001). Promotion Systems and Organizational Performance: A Contingency Model, Computational & Mathematical Organization Theory, 207–232.
• Resmî Gazete, 4857 sayılı İş kanunu, S.25134, c.42, 10.6.2003.
• Resmî Gazete, 6098 sayılı Borçlar Kanunu, S. 27836, C.50, 4.2.2011.
• Setyawati, N., Woelandari, D. S., Rianto, M.R. (2020). Career Development, Motivation and Promotion on Employee Performance, East Asian Journal of Multidisciplinary Research, 1(9), 1957- 1970.
• Sur, M. (2019). İşverenin Yönetim Hakkının Çağdaş Sınırlamaları ve Sosyal Diyalog, Prof. Dr. Turhan Esener 3. İş Hukuku Uluslararası Kongresi, 19-21 Nisan 2018, İstanbul Kültür Üniversitesi / Prof. Dr. Durmuş Tezcan'a Armağan, 2281-2308.
• Süzek, S. (2010). Türk İş Hukukunda İşveren, MESS Sicil Dergisi, (17),17-26.
• Süzek, S.(1997). İşyeri Uygulamaları, İş Hukuku ve İktisat Dergisi (Kamu-İş), 4(2),151-155.
• Taşkın, A. (2016). Mobbing Davalarında Manevi Tazminatın Belirlenmesi, International Journal of Legal Progress, 1(2), 133–176.
• Truxillo, D.M., Bauer, T.N., Erdoğan, B. (2016). Psychology and Work: Perspectives on Industrial and Organizational Psychology:Routledge Taylor& Francis Group.
• Tunçer, P. (2013). Örgütlerde Performans Değerlendirme ve Motivasyon, Sayıştay Dergiṡi, (88),87-108.
• Türk Dil Kurumu, (2011). Türkçe Sözlük, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu.
• Qingjuan, W., Rui, L., Ailing, W. (2019). The Impact of Promotion Justice on Occupational Health and Turnover Intention, Advances in Economics, Business and Management Research, 82, 225-228.
• Yaw, W. K. (2017). Investigation on Promotional Criteria Based on Human Resource Practices for Better Organizational Effectiveness, Journal of Contemporary Issues and Thought, 7, 68–78.
• Yılmaz, A. (2023). The Evolution of Human Resource Management in Managerial Thinking, Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 4(1), 35-50.
• Yuvalı, E., Yaba, T. (2022). İşverenin Yönetim Hakkının ve İşçinin Talimatlara Uyma Borcunun Bir Sınırı Olarak Çalıma Koşullarında Esaslı Değişiklik, YBHD, Prof. Dr. M. Fatih UŞAN’a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı, (2002-2), 1685–1714.
• Zubair, S., S., Khan, M.A. (2019). Sustainable Development: The Role of Green HRM, International Journal of Research in Human Resource Management, 1(2), 1-6.
• https://www.yargitay.gov.tr/