Araştırma Makalesi

Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü

Cilt: 14 Sayı: 5 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü

Öz

Günümüzde çalışanları etkileyebilmek için güven, dürüstlük ve adalet temelli bir liderlik anlayışına daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Bu liderlik biçiminin temel güç kaynağı, liderliğin ahlaki değerlere dayanmasıdır. Bu doğrultuda, etik liderlik kavramı son yıllarda araştırmacıların yoğun ilgisini çeken önemli bir konu haline gelmiştir. Etik liderliğin en belirgin özelliği, liderlerin etik değerlere bağlı kalarak dürüst, adil ve şeffaf bir tutum sergilemeleridir. Etik liderler ile çalışanlar arasındaki adil ve güven temelli ilişkilerin, örgütsel başarı üzerinde belirleyici bir rol oynadığı kabul edilmektedir. Etik liderlik, aynı zamanda çalışanların iş performansı ve iş tatmini üzerinde doğrudan etkisi olan bir liderlik tarzı olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, örgütsel özdeşleşme çalışanların kendilerini örgütün ayrılmaz bir parçası olarak görmelerini ve örgütün değerleriyle bütünleşmelerini sağlayarak, bu etkileşimde kritik bir psikolojik mekanizma olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, etik liderliğin çalışanların iş performansı ve iş tatmini üzerindeki etkisini ve bu etkide örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın ana kütlesini Kilis Organize Sanayi Bölgesinde faaliyetlerini yürüten 388 özel sektör işletmelerinin mavi yakalı çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veriler, kolayda örneklem yöntemi kullanılarak dağıtılan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Hipotez testine geçmeden önce araştırmada kullanılan ölçeklerin yapı geçerliliğini ve güvenilirliğini test etmek için sırasıyla keşfedici faktör analizi (KFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. Daha sonra araştırma hipotezlerini test etmek için PROCESS v3.4 makro uygulaması kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, etik liderliğin hem iş performansı hem de iş tatmini üzerinde olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Bu bulgular, aynı zamanda örgütsel özdeşleşmenin, etik liderliğin hem iş tatmini hem de iş performansına etkisinde aracılık rolü olduğunu da doğrulamıştır.

Anahtar Kelimeler

Liderlik, Etik Liderlik, İş Tatmini, İş Performansı, Örgütsel Özdeşleşme

Kaynakça

  1. Afsar, B., Bibi, A., & Umrani, W. A. (2020). Ethical leadership and service innovative behaviour of hotel employees: the role of organisational identification and proactive personality. International Journal of Management Practice, 13(5), 503-520. https://doi.org/10.1504/IJMP.2020.110003
  2. Ahn, J., Lee, S., & Yun, S. (2018). Leaders’ core self-evaluation, ethical leadership, and employees’ job performance: The moderating role of employees’ exchange ideology. Journal of Business Ethics, 148, 457-470. https://doi.org/10.1007/s10551-016-3030-0
  3. Aktaş, M., & Aydın, A. Ö. (2020). Çalışanların Etik Liderlik Algısı ve İş Tatmini: Mersin İli Örneği. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 1(4), 310-330.
  4. Alkan, D. P., & Arıkboğa, F. Ş. (2017). Etik liderlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık etkisi ve bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 24(2), 349-369. https://doi.org/10.18657/yonveek.335229
  5. Arıkoğlu, E., İyigün, N. Ö., & Sağlam, M. (2019). The mediating role of organizational identification on the relationship between job satisfaction and organizational citizenship behavior: A research in the finance industry. International Journal of Commerce and Finance, 5(1), 92-101. https://ijcf.ticaret.edu.tr/index.php/ijcf/article/view/98
  6. Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of management review, 14(1), 20-39. https://doi.org/10.5465/amr.1989.4278999
  7. Ayan, A. (2015). Etik liderlik tarzının iş performansı, içsel motivasyon ve duyarsızlaşma üzerine etkisi: Kamu kuruluşunda bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(3), 117-141.
  8. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  9. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
  10. Başar, U., & Basım, H. N. (2015a). Etik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracı rolü. 3. Örgütsel Davranış Kongresi Bildiriler Kitabı, Tokat, 117-122.

Kaynak Göster

APA
Özbezek, B. D., & Gül, M. (2025). Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(5), 2248-2270. https://doi.org/10.15869/itobiad.1685072
AMA
1.Özbezek BD, Gül M. Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü. itobiad. 2025;14(5):2248-2270. doi:10.15869/itobiad.1685072
Chicago
Özbezek, B. Dilek, ve Meryem Gül. 2025. “Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 (5): 2248-70. https://doi.org/10.15869/itobiad.1685072.
EndNote
Özbezek BD, Gül M (01 Aralık 2025) Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 5 2248–2270.
IEEE
[1]B. D. Özbezek ve M. Gül, “Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü”, itobiad, c. 14, sy 5, ss. 2248–2270, Ara. 2025, doi: 10.15869/itobiad.1685072.
ISNAD
Özbezek, B. Dilek - Gül, Meryem. “Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14/5 (01 Aralık 2025): 2248-2270. https://doi.org/10.15869/itobiad.1685072.
JAMA
1.Özbezek BD, Gül M. Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü. itobiad. 2025;14:2248–2270.
MLA
Özbezek, B. Dilek, ve Meryem Gül. “Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 14, sy 5, Aralık 2025, ss. 2248-70, doi:10.15869/itobiad.1685072.
Vancouver
1.B. Dilek Özbezek, Meryem Gül. Etik Liderliğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü. itobiad. 01 Aralık 2025;14(5):2248-70. doi:10.15869/itobiad.1685072