Social Media Addiction and Leisure Time Management Among Middle School Students: An Investigation Within the Context of Social Studies Education

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 5, 2776 - 2792, 31.12.2025

Ramazan Bulut

https://doi.org/10.15869/itobiad.1721802

Öz

In the contemporary era, social media has emerged as a predominant platform for communication and the dissemination of information, particularly among younger demographics. However, the unconscious and uncontrolled use of these platforms can lead to negative consequences, particularly in adolescents, such as antisocial behaviors, physical health problems, and various psychological problems. In this context, examining the effects of social media use on middle school students has become an increasingly important research priority. In this regard, the present study examined the relationship between social media addiction and leisure time management among middle school students, as well as the effects of certain research variables on this relationship. The sample of the study, which employed a correlational survey model, consisted of 289 students attending two public middle schools. The data were collected using a Personal Information Form, the Social Media Addiction Scale, and the Leisure Time Management Scale. The findings of the research indicate that students exhibit moderate levels of social media addiction, while their leisure time management skills are high. Social media addiction did not show significant differences by gender; however, it varied significantly depending on parental restrictions. Furthermore, a moderate negative and significant relationship was identified between social media addiction and leisure time management (r = –.41, p < .001). The findings of the regression analysis indicated that both social media addiction and the time spent on social media on a daily basis exerted statistically significant and negative influences on the management of leisure time. The findings of the study demonstrated a negative correlation between social media addiction and leisure time management scores, with each unit increase in social media addiction resulting in an average decrease of 0.42 points in leisure time management scores. Consequently, it is recommended that parental control over students' social media use be strengthened, that digital awareness be increased, and that preventive awareness campaigns be widespread.

Anahtar Kelimeler

Social Media , Addiction , Leisure Time Management , Social Studies , Middle School Students

Ortaokul Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ve Boş Zaman Yönetimi: Sosyal Bilgiler Öğretimi Bağlamında Bir İnceleme

Öz

Günümüzde sosyal medya, gençler arasında hızla yaygınlaşan bir iletişim ve bilgi paylaşım aracı olarak önemli işlevler üstlenmektedir. Ancak bu platformların bilinçsiz ve kontrolsüz biçimde kullanılması, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerde asosyallik, fiziksel sağlık sorunları ve çeşitli psikolojik problemler gibi olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Bu bağlamda, sosyal medya kullanımının ortaokul düzeyindeki öğrenciler üzerindeki etkilerinin incelenmesi giderek daha önemli hâle gelmektedir. Bu doğrultuda, araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile boş zaman yönetimi arasındaki ilişki ve bazı araştırma değişkenlerin bu ilişki üzerindeki etkileri ele alınmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmanın örneklemini, iki devlet ortaokulunda öğrenim gören 289 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği ve Boş Zaman Yönetimi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin orta, boş zaman yönetimi becerilerinin ise yüksek olduğunu göstermektedir. Sosyal medya bağımlılığı, cinsiyet açısından anlamlı farklılık göstermezken; ebeveyn kısıtlaması açısından anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Ayrıca, sosyal medya bağımlılığı ile boş zaman yönetimi arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = –.41, p < .001). Regresyon analizi sonuçları, hem sosyal medya bağımlılığı hem de günlük sosyal medya kullanım süresinin boş zaman yönetimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Sosyal medya bağımlılığındaki her bir birimlik artış, boş zaman yönetimi puanında ortalama 0.42 puanlık bir azalmaya neden olmaktadır. Sonuç olarak, öğrencilerin sosyal medya kullanımına yönelik ebeveyn denetiminin güçlendirilmesi, dijital farkındalığın artırılması ve bağımlılığı önleyici bilinçlendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Medya , Bağımlılık , Boş Zaman Yönetimi , Sosyal Bilgiler , Ortaokul Öğrencileri

Teşekkür

Veri toplama sürecindeki katkılarından dolayı Sinan Bayrak'a çok teşekkür ederim.

Kaynakça

• Abdurrahman, S.A. (2022). The effects of time management workshops on students` academic success: A study on foundation english students at Tishk International University. Amazonia Investiga, 11(58), 112-123. https://doi.org/10.34069/AI/2022.58.10.12
• Adzani, M. M., & Rosiana, D. (2024). Hubungan stres akademik dan kecanduan media sosial pada mahasiswa tingkat akhir. Bandung Conference Series Psychology Science, 4(2), 944–950. https://doi.org/10.29313/bcsps.v4i2.12918
• Agustian, K., Suherti, H., & Nurdianti, R. R. S. (2022). The effect of social media addiction and time management on the learning achievement of economics education students. ROMEO Revıew Of Multıdıscıplınary Educatıon Culture And Pedagogy, 2(2), 64–77. https://doi.org/10.55047/romeo.v2i2.691
• Akgül, B. M., & Karaküçük, S. (2015). Boş zaman yönetimi ölçeği: Geçerlik- güvenirlik çalışması. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1867-1880. doi:10.14687/ijhs.v12i2.3445
• Avunduk, Y. (2021). The relationship between leisure satisfaction and social media addictions of individuals at university. Journal of Educational Issues, 7(1), 507-522. https://doi.org/10.5296/jei.v7i1.18592
• Başkent Üniversitesi. (t.y.). Örneklem seçimi ve hesaplaması. https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx? src=https%3A%2F%2Fbaskent.edu.tr%2F~matemel%2Fcourses%2Fornekleme_notlari&wdOrigin=BROWSELINK
• Błachnio, A., Przepiorka, A., Cudo, A., Angeluci, A., Ben-Ezra, M., Durak, M., Kaniasty, K., Mazzoni, E., Senol-Durak, E., Hou, W. K., & Benvenuti, M. (2023). Self-control and digital media addiction: The mediating role of media multitasking and time style. Psychology Research and Behavior Management, 16, 2283–2296. https://doi.org/10.2147/PRBM.S408993
• Chae, D., Kim, H., & Kim, Y. A. (2018). Sex differences in the factors influencing Korean college students’ addictive tendency toward social networking sites. International Journal of Mental Health and Addiction, 16(2), 339–350. https://doi.org/10.1007/s11469-017-9778-3
• Chen,J. (2023). Social Media Addiction and Consequences in Adolescents. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media,7,291-296. https://doi.org/10.54254/2753-7048/7/20220823
• Črnjar, K., Čikeš, V. & Ferenčak, K. (2019). The assessment of tıme management skılls ın chınese and croatıan students. Zbornik Veleučilišta u Rijeci, 7 (1), 83-94. https://doi.org/10.31784/zvr.7.1.3
• Demir, G., & Alpullu, A., (2020). Üniversite öğrencilerinin boş zaman yönetiminin değerlendirilmesi. Eurasian Research in Sport Science, 1(1), 94-102. Doi: 10.35333/eriss.2020.172
• Elmahdy, M. A., & Anwer, M. M. (2023). Effect of time-management on the academic performance of medical students, Benha University: A cross-sectional study. The Egyptian Journal of Hospital Medicine. 93(1), 7382-7392. https://doi.org/10.21608/ejhm.2023.324583
• Fardouly, J., Magson, N. R., Johnco, C. J., Oar, E. L., & Rapee, R. M. (2018). Parental control of the time preadolescents spend on social media: links with preadolescents' social media appearance comparisons and mental health. Journal of youth and adolescence, 47(7), 1456–1468. https://doi.org/10.1007/s10964-018-0870-1
• Fareed, S., Jabeen, S., Aurangzeb, S., & Aslam, R. (2024). Social media addiction, social media use and aggression in young adults. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 12(3), 2411–2416. https://doi.org/10.52131/pjhss.2024.v12i3.2414
• Fleetwood, D. (2018). Sampling Methods: Techniques & Types with Examples. QuestionPro. Sampling Methods: Techniques & Types with Examples | QuestionPro
• Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2009). How to design and evaluate research in education (7th ed.). McGraw-Hill Higher Education. (7) HOW TO DESIGN AND EVALUATE RESEARCH IN EDUCATION by Fraenkell-Wallen
• Geurts, S. M., Koning, I. M., Van Den Eijnden, R. J. J. M., & Vossen, H. G. M. (2023). Predicting adolescents’ problematic social media use from profiles of ınternet-specific parenting practices and general parenting dimensions. Journal of Youth and Adolescence, 52, 1829–1843. https://doi.org/10.1007/s10964-023-01816-4
• Hassan, Md. R., Mahmud, Md. S., & Hasan, Md. K. (2024). Social media addiction and ıts consequences among youth: a developing country perspective. Global Business Review, 0(0). https://doi.org/10.1177/09721509241276720
• Ignacio, S. R. (2024). Time management skills of BPED students: An analysis. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), 10(1), Article e15599. https://doi.org/10.36713/epra15599
• Işıkgöz, M. E., Güzel Gürbüz, P., & Esentaş, M. (2021). Üniversite öğrencilerinin boş zaman yönetimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 413-429.
• Jackson, V. P. (2009). Time management: a realistic approach. Journal of The American College of Radiology, 6(6), 434–436. https://doi.org/10.1016/J.JACR.2008.11.018
• K R, A., Abraham K S, J., Jose, J., Francis P, N. M., & P Joseph, A. (2024). Navigating the web of ınfluence: a bibliometric analysis of social media addiction. Cureus, 16(6), e62283. https://doi.org/10.7759/cureus.62283
• Kalkavan, A., Güner, O., & Kavalcı, İ. (2024). Üniversite öğrencilerinin boş zaman yönetimi ve fiziksel aktivite düzeylerinin araştırılması. Spor Eğitim Dergisi, 8(3), 200-208. https://doi.org/10.55238/seder.1581333
• Kırık, A. M., Arslan, A., Çetinkaya, A., & Gül, M. (2015). A quantitative research on the level of social media addiction among young people in Turkey. International Journal of Science Culture and Sport, 3(3), 108–122. https://doi.org/10.14486/INTJSCS444
• Kulkarni, M. (2020). Time management skills among medical students. Indian Journal of Public Health Research and Development, 11(6), 488–493. https://doi.org/10.37506/IJPHRD.V11I6.9825
• Liu, D., Zhou, S., Lu, X., & Yang, G. (2024). Optimizing learning: a meta-analysis of time management strategies in university education. PUPIL: International Journal of Teaching, Education and Learning, 8(2), 91–111. https://doi.org/10.20319/pijtel.2024.82.91111
• Masya, H., Dewantari, T., & Meryando, C. (2022). Social media addiction in terms of gender in junior high school. Psikopedagogia: Jurnal Bimbingan Dan Konseling, 10(2), 79-83. https://doi.org/10.12928/psikopedagogia.v10i2.20840
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2024b). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar). T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr
• Mukarromah, L. A., & Hakim, G. R. U. (2023). The ınfluence of time management and social media addiction on academic procrastination in undergraduate students. Jurnal Sains Psikologi, 12(2), 302-312. https://doi.org/10.17977/um023v12i22023p302-312
• Muthukrishnan, R., & Myilsamy, R. (2010). M-estimators in regression models. Journal of Mathematics Research, 2(4), 23–27. https://doi.org/10.5539/jmr.v2n4p23
• Özgenel, M., Canpolat, Ö. ve Ekşi, H. (2019). Ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği (ESMBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6, 631–664. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0086
• Perez-Lozano, D., & Saucedo Espinosa, F. (2024). Social media addiction: Challenges and strategies to promote media literacy. IntechOpen. doi: 10.5772/intechopen.1006166
• Pestovska, Z. (2024). Time management in personnel management: eu experience for ukrainian enterprises. Economic Scope, 195, 182–186. https://doi.org/10.30838/ep.195.182-186
• Price, P. (2024). Time management. In Thriving in an academic career (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003342953-6
• Rahmatullah, S. S., & Sriani, S. (2024). Identification of Social Media Addiction Levels on “TikTok” Among Students Using Mamdani Fuzzy Logic. Jurnal Inform, 10(1), 8–15. https://doi.org/10.25139/inform.v10i1.8447
• Rizaldien, D., & Kusdiyati, S. (2019). Studi tentang Adiksi Media Sosial dan Student Engagement pada Siswa SMP 'X' Kota Bandung. Prosiding Psikologi, 5(2), 742–748. https://doi.org/10.29313/.V0I0.17518
• Saputri, M., Yarni, L., Pasila Putra, D., & Syawaluddin. (2024). Students academic procrastination: the effects of time management. BICC Proceedings, 2, 82–90. https://doi.org/10.30983/bicc.v1i1.109
• Saqib, N., Amin, F., & Mathu, A. A. (2024). Addiction to Social Media: A Perspective. In D. Burrell (Ed.), Innovations, Securities, and Case Studies Across Healthcare, Business, and Technology (pp. 438-450). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1906-2.ch023
• Shah, A. A., Idris, M., Ahmad, N., & Begum, M. (2024). Effects of time management on male students’ academic achievement. Qlantic Journal of Social Sciences and Humanities, 5(3), 45–52. https://doi.org/10.55737/qjssh.679001491
• Siresha, M., & Kodali, S. (2024). A Study on relationship between time management and academic performance. Agriculture Association of Textile Chemical and Critical Reviews Journal, 12(3). 69-73. https://doi.org/10.21276/aatccreview.2024.12.03.69
• Şenel, B. (2024, Haziran 5). Sosyal medya bağımlılığı tedavisinde izlenen yollar. Yeşilay. https://www.yesilay.org.tr/tr/makaleler/sosyal-medya-bagimliligi-tedavisinde-izlenen-yollar
• Tan, J., Kway, E.H., & Huang, C. (2024). The Relationship Between Social Media Dependence and Academic Procrastination Among College Students: The Mediating Role of Time Management Tendency and Self-Control. New Explorations in Education and Teaching. DOI:10.18686/neet.v2i3.4162
• Tarigan, R. E., Andanawari, G. A., Haryani, C. A., Hery, H., & Hery, H. (2024). An examination into the causes of social media addiction and ıts effects on phubbing behavior. Procedia Computer Science, 234, 978–986. https://doi.org/10.1016/j.procs.2024.03.087
• Terzi, E., Işık, U., İnan, B. C., & Yıldız, E. (2024). University students’ free time management and quality of life: The mediating role of leisure satisfaction. BMC Psychology, 12, Article 239. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01745-2
• Treviño Benavides, T. B., Alcorta Castro, A. T., Garza Marichalar, S. A., Peña Cisneros, M., & Baker Suárez, E. C. (2023). Social media addiction in Generation Z consumers: Implications for business and marketing. SpringerBriefs in Business. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-33452-8_3
• Turel, O., & Cavagnaro, D. R. (2019). Effect of abstinence from social media on time perception: Differences between low- and at-risk for social media “addiction” groups. Psychiatric Quarterly, 90(1), 217–227. https://doi.org/10.1007/S11126-018-9614-3
• Tutgun-Ünal, A., & Bozkurt, V. (2020). Sosyal medya bağımlılığı belirtileri üzerine etki eden faktörler. Türkiye Bilimler Akademisi (Ed.), Bilim ve Düşün: Dijital Çağda Toplum (ss. 255–274). Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları. DOI: 10.53478/TUBA.2020.002
• Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırması, 2024 (Yayın No: 53638). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cocuklarda-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2024-53638
• Uğurlu, A. (2023). Predictive power of leisure boredom on social media addiction in university students. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(3), 939-951. DOI: https://doi.org/10.38021asbid.1265805
• Uslu, M. (2021), Türkiye’de sosyal medya bağımlılığı ve kullanımı araştırması. Turkish Academic Research Review, 6 (2), 370-396. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tarr/issue/62824/933479
• Wahdiyati, D., Romadlan, S., Prasetya, H., & Sari, R. N. (2023). Overcoming the negative impacts of social media through time management for vocational high school students in South Jakarta. Jurma: Jurnal Program Mahasiswa Kreatif, 7(1), 205–210. https://doi.org/10.32832/pkm
• Wang, F. (2024). The ımpact of social media addiction on teenagers. Communications in Humanities Research, 43, 174–179. https://doi.org/10.54254/2753-7064/43/20240163
• Zhang,W. (2024). An analysis of social media addiction in adolescents. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 52, 86-90. https://doi.org/10.54254/2753-7048/52/20241537