Araştırma Makalesi

Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif

Cilt: 14 Sayı: 5 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, 1995–2025/Mayıs döneminde yayımlanan akademik yayınlar üzerinden işyeri saldırganlığı literatürünü bibliyometrik analiz yöntemlerinden tematik haritalama tekniğiyle inceleyerek, konunun zaman içerisindeki kavramsal evrimini ve akademik yönelimlerini ortaya koymaktır. Aynı zamanda literatürdeki boşluklara dikkat çekilerek gelecekteki araştırmalara yön vermek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Web of Science (WoS) veri tabanında yer alan 2.950 yayın, SciMAT yazılımı (v1.1.06) kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada üç dönem (1995-2003, 2004-2014, 2015-2025/Mayıs) dikkate alınmış; kavramsal kümeler, merkezilik ve yoğunluk değerleri ile evrimsel geçişler değerlendirilmiştir. Ayrıca yayınların yıllara, ülkelere, kurumlara ve türlerine göre dağılımı betimsel istatistiklerle sunulmuştur. Analiz bulguları, 2004-2014 döneminde işyeri saldırganlığı literatüründe önemli bir kavramsal genişleme yaşandığını, 2015 sonrası dönemde ise sağlık sektörü, örgütsel iklim ve liderlik gibi bağlamlarda tematik olgunlaşmanın gerçekleştiğini göstermiştir. “Örgütsel saldırganlık” ve “işyeri saldırganlığı” temalarının her üç dönemde de yüksek merkezilik ve yoğunluk değerleriyle güçlü temalar olarak öne çıktığı belirlenmiştir. Bunun yanında “iletişim” ve “iş sağlığı” gibi temaların, döneme özgü gelişen veya önem kazanan alt temalar olduğu görülmüştür. Literatür zamanla kuramsal olarak derinleşmiş ve sağlık sektörü ile liderlik gibi uygulamalı alanlara yönelmiştir. Ancak teorik çerçevenin büyük ölçüde oluşmasına rağmen, bireysel farklılıklar, örgütsel iklim ve kültürel bağlam gibi konularda daha fazla disiplinlerarası çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye’nin alana katkısı artmakla birlikte, uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve uygulama temelli stratejik yaklaşımların geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışma yalnızca 1995-2025/Mayıs dönemini ve Web of Science veri tabanını kapsadığından, ileride yapılacak araştırmalarda daha uzun zaman dilimlerini ve farklı veri kaynaklarını içeren kapsamlı analizlerin gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, kuramsal bilgilerin sahaya aktarımını sağlayacak uygulamalı çalışmaların artırılması, alandaki mevcut boşlukların giderilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

İşyeri Saldırganlığı, Örgütsel Davranış, Örgüt İklimi, Çalışan Refahı, SciMAT

Etik Beyan

Bu makale etik kurul kararı gerektirmemektedir ve daha önce herhangi bir yerde sözlü bildiri olarak sunulmamış ve bir tez çalışmasından üretilmemiştir. Tüm etik ilkeler uygun biçimde araştırmada göz önünde bulundurulmuştur.

Kaynakça

  1. Alhalal, E. (2024). Workplace violence and health status of female nurses: a cross‐sectional study. Research in Nursing Health, 48(2), 121-132. https://doi.org/10.1002/nur.22434
  2. Antón, C., Grueso-Hinestroza, M. P., Espinosa, J. C. ve Turc, M. (2022). Workplace aggression, wellbeing, and job satisfaction: The specificity in border police organizations. Frontiers in Psychology, 13, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1004153
  3. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  4. Bennett, R., Rodrigue, S. ve Andriese, N. (2023). Workplace deviance and workplace violence. Encyclopedia of Mental Health (Third Edition), 620-628.
  5. Bashir, F. ve Naseer, S. (2021). Hostile organizational climate as an antecedent to paranoid cognition and sleep: moderating role of emotional suppression. Nice Research Journal, 14(2), 1-29. https://doi.org/10.51239/nrjss.v14i1.261
  6. Burton, J. ve Hoobler, J. (2011). Aggressive reactions to abusive supervision: the role of interactional justice and narcissism. Scandinavian Journal of Psychology, 52(4), 389-398. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/j.1467-9450.2011.00886.x
  7. Butvilas, T., Janiukštis, A., Bubnys, R. ve Lūžienė, R. (2023). The role of organisational climate in employee well-being and the occurrence of workplace violence: contextualisation of theoretical constructs. Social Welfare: Interdisciplinary Approach, 13, 76-97. https://doi.org/10.15388/SW.2023.13.15
  8. Caillier, J. (2020). The impact of workplace aggression on employee satisfaction with job stress, meaningfulness of work, and turnover intentions. Public Personnel Management, 50(2), 159-182. https://doi.org/10.1177/0091026019899976
  9. Cao, W., Li, P., C. van der Wal, R. vd. (2023).Leadership and Workplace Aggression: A Meta-analysis. Journal of Business Ethics, 186, 347-367. https://doi.org/10.1007/s10551-022-05184-0
  10. Carroll, T. ve Lauzier, M. (2014). Workplace bullying and job satisfaction: the buffering effect of social support. Universal Journal of Psychology, 2(2), 81-89. DOI: 10.13189/ujp.2014.020205

Kaynak Göster

APA
Sipahi Döngül, E. (2025). Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(5), 2520-2545. https://doi.org/10.15869/itobiad.1726653
AMA
1.Sipahi Döngül E. Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif. itobiad. 2025;14(5):2520-2545. doi:10.15869/itobiad.1726653
Chicago
Sipahi Döngül, Esra. 2025. “Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 (5): 2520-45. https://doi.org/10.15869/itobiad.1726653.
EndNote
Sipahi Döngül E (01 Aralık 2025) Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14 5 2520–2545.
IEEE
[1]E. Sipahi Döngül, “Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif”, itobiad, c. 14, sy 5, ss. 2520–2545, Ara. 2025, doi: 10.15869/itobiad.1726653.
ISNAD
Sipahi Döngül, Esra. “Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 14/5 (01 Aralık 2025): 2520-2545. https://doi.org/10.15869/itobiad.1726653.
JAMA
1.Sipahi Döngül E. Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif. itobiad. 2025;14:2520–2545.
MLA
Sipahi Döngül, Esra. “Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 14, sy 5, Aralık 2025, ss. 2520-45, doi:10.15869/itobiad.1726653.
Vancouver
1.Esra Sipahi Döngül. Tematik Haritalama ile İşyeri Saldırganlığı Kavramının Akademik İzleri: 30 Yıllık Bir Perspektif. itobiad. 01 Aralık 2025;14(5):2520-45. doi:10.15869/itobiad.1726653