Türkiye'de Tarımın Dijital Dönüşümünde Kamu Yönetiminin Rolü: PEST Analizi Çerçevesinde Bir İnceleme
Öz
Dijital teknolojilerin hızlı gelişimi, özellikle tarım sektörü başta olmak üzere birçok alanda yapısal dönüşümlere yol açmaktadır. Bu süreçte kamu yönetimi düzenleyici çerçeveler oluşturma, finansal teşvikler sağlama ve teknolojik altyapıyı geliştirme yoluyla dijital tarımın yaygınlaşmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de tarımın dijital dönüşümünde kamu yönetiminin rolünü PEST analizi temelinde sistematik olarak incelemektedir. Bu kapsamda politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik faktörlerin dijital dönüşüm sürecine etkileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital tarımın çok boyutlu yapısal dinamikler tarafından şekillendiğini göstermektedir. Politik boyutta, stratejik belgeler ve kamu politikaları dijitalleşmeyi desteklemekle birlikte, kurumsal istikrarsızlık ve parçalı mevzuat yapısı önemli sınırlılıklar oluşturmaktadır. Ekonomik boyutta, dijital teknolojilerin yüksek maliyeti özellikle küçük ölçekli üreticilerin bu sürece entegrasyonunu zorlaştırmakta ve kamu destek mekanizmalarının önemini artırmaktadır. Sosyal boyutta, kırsal alanlarda dijital okuryazarlık düzeyinin düşüklüğü ve geleneksel üretim pratiklerine bağlılık, teknolojilerin benimsenmesini sınırlamaktadır. Teknolojik boyutta ise kamu yönetimi dijital altyapının geliştirilmesinde aktif rol üstlenmekle birlikte bölgesel eşitsizlikler ve nitelikli iş gücü eksikliği sürecin önündeki temel engeller arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda çalışma, dijital tarım politikalarının etkinliğinin büyük ölçüde kamu yönetimi tarafından geliştirilecek çok boyutlu ve bütüncül stratejilere bağlı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kamu Yönetimi, Dijital Tarım, Kırsal Kalkınma, Tarım Politikaları, Dijital Dönüşüm
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Aguilar, F. J. (1967). Scanning the Business Environment. New York: Macmillan.
- Avrupa Komisyonu. (2020). Akıllı ve Sürdürülebilir Tarım İçin Dijital Çözümler: Ortak Tarım Politikası İçin Politika Raporu. Brüksel: Avrupa Komisyonu.
- Bağcı, A. (2025). Tarımda Dijital Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Üzerinden Çok Boyutlu Bir Değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(5), 2313-2333. https://doi.org/10.15869/itobiad.1744124
- Bilbay, Ö. F. (2024). İklim Krizi ve Dijitalleşme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22 (Özel Sayı: Endüstri 4.0 ve Dijitalleşmenin Sosyal Bilimlerde Yansımaları), 1544-1568. https://doi.org/10.35408/comuybd.1516721
- Bjerde, A. ve Demirgüç Kunt, A. (2021). Digitalization and Data Can Vastly Improve Public Service Delivery for Citizens. World Bank Blogs. https://blogs.worldbank.org/en/europeandcentralasia/digitalization-and-data-can-vastly-improve-public-service-delivery-citizens
- Boz Yılmazer, E., ve Tunalıoğlu, R. (2024). Çiftçiler ve Tarımı Destekleyen Kurum Teknik Elemanlarının Bakış Açısıyla Akıllı Tarım Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 70-89. https://doi.org/10.61513/tead.1456818
- Carolan, M. (2017). Publicising Food: Big Data, Precision Agriculture, and Co‐experiencing. Sociologia Ruralis, 57(2), 135–154. https://doi.org/10.1111/soru.12120
- Ceylan, A. ve Mızırak, Z. (2023). 100. Yılında Türkiye’deki Tarım Politikalarının Yapısal Değişimi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5 (Özel Sayı), 131-147. https://izlik.org/JA99YG59ZT
- Ceylan, O. (2019). Neoliberal Ekonomi ve Türkiye Tarım Politikaları Arasında Küçük Köylülüğün Dönüşümü: Edirne İli Örneği (1980-2015). Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi, 3(2), 1-20. https://izlik.org/JA95DT48TG
- Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (DDO). (2020). Dijital Türkiye Yol Haritası. Erişim Adresi: https://www.gmka.gov.tr/dokumanlar/yayinlar/2023_Dijital-Turkiye-Yol-Haritasi.pdf (Erişim: 20.03.25)