Beklenti Kuramı Kapsamında Okul Müdür Yardımcılarının Görevlerine İlişkin Beklentileri

The aim of this research is  reveal the expectations of vice school principals regarding their duties within the scope of expectation theory. The research was conducted in the form of a qualitative research. The research was conducted on the axis of phenomenology design among qualitative research methods. While determining the study group, maximum variation sampling method was chosen from purposive sampling methods. The research group included 21 vice school principals working in preschools, primary schools, secondary schools and high schools in Tokat province  the 2023-2024 Academic Year. A semi-structured interview form consisting of nine open-ended questions was used for the vice principals. The data was examined and analyzed from a descriptive perspective. The participants expressed the concept of vice principal as auxiliary staff, bridge, the building block of the school, guide and the key to the school. The participants stated their expectations from management as doing regular work, academic success, being a leader, expectation of tenure and assignment. The majority of the participants stated that vice principalship is a step in transition  principalship. The participants reported their development in their management position as; They indicated  the factors affecting their motivation were benefiting from experienced people, personal development, in-service training, social media, legislation, and a master's degree. Participants expressed their feelings of responsibility, interpersonal relationships, a positive school atmosphere, communication, and becoming a manager. The majority of participants stated that management provides prestige. Participants' opinions regarding the prestige of management were mostly "yes, it does." Participants stated their new goals for becoming a manager include advancing to higher positions, becoming a good manager, achieving a successful school, returning to teaching, and improving their quality of life. Consequently, it is necessary to recognize the leadership roles of assistant principals and to provide legal status to their job descriptions.

Bu araştırmanın amacı; beklenti kuramı kapsamında okul müdür yardımcılarının görevlerine ilişkin beklentilerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma nitel araştırma biçiminde meydana getirilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomonoloji) deseni ekseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu ortaya çıkartılırken amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma grubunda 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında Tokat ilinde görev yapan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli 21 okul müdür yardımcısı yer almaktadır. Müdür yardımcılarına dokuz açık uçlu sorudan ortaya çıkarılan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel bir bakış açısıyla incelenerek analiz edilmiştir. Katılımcılar müdür yardımcısı kavramını; yardımcı personel, köprü, okulun yapıtaşı, yol gösterici ve okulun anahtarı şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcılar yöneticilikten beklentilerini; düzenli iş yapmak, akademik başarı, lider olmak, kadro beklentisi ve tayin olma/yer değiştirme biçiminde belirtmişlerdir. Katılımcıların çoğunluğu müdür yardımcılığının müdürlüğe geçiş için bir basamak olduğunu ifade etmiştir. Katılımcılar yöneticilik görevinde gelişimlerini; tecrübeli insanlardan faydalanma, kişisel gelişim, hizmet içi eğitim, sosyal medya, mevzuat ve yüksek lisans şeklinde belirtmişlerdir. Katılımcılar yöneticiliğin motivasyonlarına etkilerini; sorumluluk bilinci, insani ilişkiler, olumlu okul atmosferi, iletişim ve yönetici olmak şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcıların çoğunluğu yöneticiliğin kişiye itibar sağladığını belirtmiştir. Katılımcıların yöneticiliğin saygınlık kazandırması ile ilgili görüşleri çoğunlukla “evet, kazandırır” şeklindedir. Katılımcıların yöneticiliğin yaşam kalitesine etkisini; mesai süresinin fazlalığı, ekonomik kaygılar, aileye zaman ayıramama, tanınır olma, kıyafet düzeni ve sorumluluk artışı şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcılar yöneticilikle beraber yeni hedefleri olarak; üst makamlara geçmek, iyi bir yönetici olmak, başarılı okul, öğretmenliğe dönmek ve yaşam kalitesini artırmak şeklinde görüş belirtmişlerdir. Sonuç olarak; müdür yardımcılarının liderlik rollerinin de farkında olunarak görev tanımları yasal bir statüye kavuşturmak gerekmektedir.