PIKTES Kapsamında Kullanılan “Hayat Boyu Türkçe” Setinin Kültürel Unsurlar Açısından İncelenmesi

This study examines the “Lifelong Turkish” (A1 level) teaching set used in the PIKTES project. The study investigates the quality of cultural elements in these books, their presentation styles, and their suitability for the cognitive and affective development levels of 6-12 year old learners. Using document analysis, a qualitative research design, the dataset consists of 45 reading texts, 30 listening texts, and 112 visuals from the series published in 2019. NVivo 12 software was used for analysis, applying descriptive and thematic analysis techniques. The inter-coder reliability rate was found to be 92%. The findings were classified into three main themes: "Target Culture Elements," "Universal Culture Elements," and "Educational Suitability." According to the research results, more than 90% of the cultural content in the examined books (41 reading texts, 27 listening texts, and 101 visuals) belonged to the target culture, Turkish culture. The study found that international cultural elements were limited to approximately 10% (4 reading, 3 listening, 11 visual). Target culture transmission was primarily carried out through historical and architectural structures (Balıklıgöl, Fairy Chimneys, Selimiye Mosque, etc.), folkloric figures (Nasreddin Hoca, Keloğlan), and idiomatic expressions. In terms of educational suitability, affective content such as traditional children's games was found to keep the interest and attention of children aged 6-12 alive. However, it was concluded that detailed historical and architectural information in some texts (construction dates of buildings, detailed UNESCO data, etc.) did not suit the cognitive level of children in the pre-abstract operational stage. The study once again confirmed that the transmission of culture and civilization in teaching Turkish to foreigners is not merely a presentation of information. Furthermore, the study confirmed that learners build bridges between their own cultural and civilizational values ​​and the target culture. Therefore, the need for teaching materials to be designed with an understanding and approach that is appropriate to the cognitive level of children and also includes universal elements has emerged.

Bu çalışmada, PIKTES projesinde kullanılan “Hayat Boyu Türkçe” (A1 düzeyi) öğretim seti incelenecektir. Bu incelemede söz konusu kitaplardaki kültürel ögelerin niteliği, sunum biçimleri ve 6-12 yaş grubundaki öğrenicilerin bilişsel ve duyuşsal gelişim seviyelerine uygunluğu incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden doküman çözümlemesi yönteminin kullanıldığı çalışmanın veri setini, 2019 yılında yayımlanan seride yer alan toplam 45 okuma metni, 30 dinleme metni ile 112 görsel oluşturmaktadır. Çözümleme yaparken NVivo 12 programı kullanılmış; betimsel ve tematik çözümleme teknikleri uygulanmıştır. Uygulamada kodlayıcılar arası güvenirlilik oranı %92 çıkmıştır. Elde edilen bulgular "Hedef Kültür Unsurları", "Evrensel Kültür Unsurları" ve "Eğitsel Uygunluk" olmak üzere üç ana tema olarak tasnif edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen kitaplardaki kültürel içeriklerin %90'ından fazlasının (41 okuma metni, 27 dinleme metni ve 101 görsel) hedef kültür olan Türk kültürüne ait olduğu belirlenmiştir. Uluslararası kültür unsurlarının ise yaklaşık %10 seviyesinde (4 okuma, 3 dinleme, 11 görsel) sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. Hedef kültür aktarımının daha çok tarihî ve mimarî yapılar (Balıklıgöl, Peri Bacaları, Selimiye Camisi vb.), folklorik figürler (Nasreddin Hoca, Keloğlan) ve kalıplaşmış sözler üzerinden gerçekleştirildiği görülmüştür. Eğitsel uygunluk açısından yapılan değerlendirmede, geleneksel çocuk oyunları gibi duyuşsal içeriklerin 6-12 yaş aralığının ilgi ve dikkatini canlı tuttuğu belirlenmiştir. Ancak bazı metinlerdeki teferruatlı tarihî ve mimari bilgilerin (yapıların inşa tarihleri, ayrıntılı UNESCO verileri vb.), soyut işlem öncesi dönemindeki çocukların bilişsel düzeyine uymadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, yabancılara Türkçe öğretiminde kültür ve medeniyet aktarımın yalnızca bir bilgi sunumu olmadığını bir kez daha teyit etmiştir. Yine çalışmayla öğrenicinin kendi kültür ve medeniyet değerleri ile hedef kültür arasında köprüler kurduğu teyit edilmiştir. Bundan dolayı ders araç gereçlerinin çocukların bilişsel seviyesine uygun ve evrensel unsurları da kapsayan bir anlayış ve yaklaşımla tasarlanmasının lüzumu ortaya çıkmıştır.